Pssst! De Telegraaf krijgt een nieuwe website. Nieuwsgierig? Bekijk ‘m hier!
arrow-4,61%
arrow-3,63%
arrow-2,77%
arrow-2,44%
arrow-2,41%
meer...
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Beste boeken van 2015.
Beste boeken van 2015.
Foto: HOLLANDSE HOOGTE

Tips

Favoriete boeken van bekende economen

20 DEC 2015 Martin Visser

AMSTERDAM - Vraag zes economen welke boeken we in 2015 gelezen móeten hebben en je krijgt zeer gevarieerde tips. Van een boek van mierenexpert Edward Wilson (tip van oud-CPB-directeur Coen Teulings) tot aan biografie van Henry Kissinger door Niall Ferguson (aangeraden door UvA-hoogleraar Arnoud Boot).

Foto: WW. Norton
Foto: WW. Norton / Penguin

Maar er is ook een duidelijke overeenkomst. De economen doen graag aan kritische zelfreflectie.

Twee boeken die het klassieke economische denken bekritiseren komen vaak voor op de lijstjes. Met stip op 1 staat 'Economics Rules: the rights and wrongs' of the dismal science van Dani Rodrik. En een goede 2e is 'Misbehaving: the making of behavorial economics' van Richard H. Thaler.

'Gedragseconomie hot'

Rodrik en Thaler gaan in tegen de gedachte dat de economie louter door rationeel denkenden wordt bevolkt. ,,Gedragseconomie is helemaal hot op dit moment”, zegt SEO-directeur Barbara Baarsma. ,,Dat de mens geen puur rationeel wezen is, is inmiddels doorgedrongen tot de mainstream economische wetenschap.”

Dit zijn de drie boekentips van economen Paul de Grauwe, Barbara Baarsma, Luc Aben, Coen Teulings, Robert Went en Arnoud Boot.

 

Paul de Grauwe (hoogleraar economie bij de London School of Economics)

Paul de Grauwe.
Paul de Grauwe.
Foto: RICHARD MOUW

 

Anthony Atkinson: 'Inequality. What can be done?'

Van de drie denk ik dat Atkinson het belangrijkste is. Het boek bevat de meest alomvattende analyse van de oorzaken van de stijgende ongelijkheid in de ontwikkelde wereld. Het boek heeft in het tweede deel ook een reeks voorstellen om de ongelijkheid te verminderen.

 

Richard Thaler: 'Misbehaving. The Making of Behavioral Economics'

Thaler's boek is een leuke compilatie van de vele anomalieën in het menselijk gedrag die afwijken van rationeel gedrag zoals economen dat definiëren. Thaler is zelf één van de grondleggers van "behavioral economics" dat afwijkingen van rationaliteit onderzoekt. Het wordt nu meer en meer duidelijk dat we in het beleid best rekening houden met die afwijkingen.

 

John Hills, 'Good Times, Bad Times'

Hill's boek laat zien dat we allemaal op verschillende momenten van ons leven heel afhankelijk zijn van de sociale zekerheid. Hij gaat hiermee in tegen een wijdverbreide opvatting dat sommige mensen profiteren van de sociale zekerheid terwijl anderen het systeem door hun arbeid ondersteunen.

 
Luc Aben (hoofdeconoom van Van Lanschot)
Luc Aben
Luc Aben
Foto: Van Lanschot
 

Robin Fransman: 'Sparen is geen deugd'

Eigenlijk een boek van helemaal op het eind 2014, maar lezenswaardig pleidooi tegen de tijdsgeest van de voorbije jaren in.

 

Ben Bernanke: 'The courage to act'

Hoe iemand van het kaliber ‘FED-voorzitter’ toch de nood voelt om het waarom van zijn beslissingen uit te leggen. Verantwoorden bijna.

 

Dani Rodrik: 'Economics rules'

Rodrik houdt nooit van ‘one size fits all’-oplossingen. Goed economisch beleid is ondogmatisch maatwerk per land, regio of tijdsgewricht.

 

Coen Teulings (hoogleraar economie universiteiten Cambridge en Amsterdam)
Coen Teulings
Coen Teulings
Foto: BOB DE JONG
 

Barry Eichengreen: 'Hall of Mirrors, The Great Depression, the Great Recession. The use –and misuses- of history'

Boek over de parallel tussen de grote depressie uit de jaren dertig en de grote recessie na de val van Lehman. Hoe de lessen uit de jaren dertig een ramp in 2008 verkomen hebben, maar hoe daarna die lessen vooral in Europa vergeten werden, met alle gevolgen van dien. De titel verwijst naar spiegelzaal van het paleis van Versailles, waar het vredesverdrag na de eerste wereldoorlog werd gesloten. Daar werd de kiem voor de problemen gelegd.

 

Philip Hoffman: 'Why did Europe conquer the world'

Wat zijn de economische mechanisme die ertoe hebben geleid dat Europa tussen 1600 en 1900 drie kwart van de wereld heeft veroverd? Waarom bouwde Europa op oorlogsgebied zo’n dramatische voorsprong op de rest van de wereld? En waarom is die voorsprong na de twee wereldoorlogen omgeslagen in een achterstand.

 

Edward Wilson: 'The meaning of human existence'

Edward Wilson is een evolutionair bioloog, gespecialiseerd in mieren (!). Wilson schrijft prachtige boeken over de eenheid van wetenschappen, de relatie tussen de exacte wetenschappen, de letteren, en de kunst. Hoe de wetenschap steeds meer vragen kan beantwoorden, ook over de oorsprong van ons menselijke bestaan

 
Robert Went (econoom WRR)
Robert Went
Robert Went
Foto: RTL
 

Dani Rodrik: 'Economics rules: The rights and wrongs of the discal science'

Een van mijn favoriete economen schreef een prachtig boek over hoe economen hun economische modellen gebruiken en misbruiken. Met aan het einde ‘tien geboden voor economen’ en ‘tien geboden voor niet-economen’.

 

John Markoff: 'Machines of loving grace: The quest for common ground between humans and robots'

Wie denkt dat technologie ons overkomt en dat we er geen invloed op hebben, moet dit boek zeker lezen. De technologieverslaggever van de New York Times beschrijft zeer toegankelijk de ‘bittere filosofische en technische discussies’, hypes, successen en teleurstellingen bij de ontwikkeling van robots sinds de jaren 1950.

 

Tony Atkinson, 'Inequality: What can be done?'

Dankzij Piketty staat de toenemende ongelijkheid overal op de agenda, maar er verandert eigenlijk nog niks. De 71-jarige Britse econoom Tony Atkinson, die zich zijn hele leven al met ongelijkheid bezighoudt, geeft zijn analyse in dit boek en formuleert een serie voorstellen om ook iets tegen ongelijkheid te doen.

 

Barbara Baarsma (hoogleraar UvA, directeur SEO Economisch Onderzoek)
Barbara Baarsma
Barbara Baarsma
Foto: UvA
 

Adair Turner: 'Between Debt and the Devil: Money, Credit, and Fixing Global Finance'. 

Adair Turner is de voormalige voorzitter van de Financial Services Authority, de Britse toezichthouder op financiële markten. In zijn boek geeft hij een fundamentele analyse van hoe schulden de oorzaak zijn geweest van de diepe en langdurige recessie die volgde op de financiële crisis.

Turner beschrijft hoe moderne financiële systemen van nature schuld creëren. Hij richt zich met name op private schulden, van bedrijven en huishoudens. Zij lenen om woningen en commercieel vastgoed te financieren, waardoor de prijzen worden opgedreven en er weer meer moet worden geleend. Door het verlies aan vertrouwen in 2007-2008 klapte deze luchtbel. Private partijen begonnen hun schulden af te bouwen wat ten koste ging van hun investeringen en consumptie. Zie daar de oorzaak van de langdurige recessie die volgde.

Maar dit interessante boek gaat verder en analyseert ook de rol van schuld op dit moment. Blijft economische groei achter doordat de vraag naar krediet beperkt is of doordat er te weinig aanbod is? Turner denkt dat eerste.

 

Richard H. Thaler: 'Misbehaving: The Making of Behavioural Economics'.

Gedragseconomie is helemaal hot op dit moment. Richard Thaler houdt zich echter al veertig jaar bezig met gedragseconomie. In dit mooie overzichtsboek beschrijft hij zijn persoonlijke strijd tegen de neoklassieke economie. Dat de mens geen puur rationeel wezen is, is inmiddels overigens doorgedrongen tot de mainstream economische wetenschap.

De gedragseconomie legt de beslisfouten die mensen maken bloot. Een voorbeeld is de afkeer van verlies: een verlies wordt tot tweeënhalf keer zo zwaar gewaardeerd als een even grote winst. In een empirische studie van het CPB naar de huizenmarkt blijkt dat verliesaversie verklaart waarom bij dalende prijzen het aantal transacties op de woningmarkt daalt.

Verkopers zijn afkerig om de prijs te verlagen tot onder de aanschafprijs. Hierdoor verkopen zij hun woning minder snel, maar ontvangen uiteindelijk wel een hogere prijs.

 

Bas Jacobs: 'De Prijs van Gelijkheid'.

2015 had het jaar van de belastinghervorming moeten worden. Helaas is dat niet gebeurd. Het is de coalitie niet gelukt om ons stelsel minder verstorend te maken, er wordt alleen €5 miljard uitgedeeld. Heel fijn, maar echt een gemiste kans. Hoeveel welvaart we mislopen door dit onnodig dure belastingstelsel in stand te houden, kunt u lezen in dit toegankelijke boek van Bas Jacobs.

Wist u bijvoorbeeld dat het uitgeven van een euro extra aan belastinggeld de helft kost aan welvaart? Dat komt omdat mensen minder uren gaan werken, minder opleidingen gaan volgen, meer voor pensioen gaan sparen en vaker de belasting ontwijken als het top tarief wordt verhoogd. Over het extra gewerkte uur of het hogere salaris na een opleiding moet immers meer belasting worden betaald. Dat remt de economie af.

 

Arnoud Boot (hoogleraar financiële markten UvA)
Arnoud Boot
Arnoud Boot
Foto: ANKO STOFFELS
 

Niet het boek van Ben Bernanke over zijn ervaringen als chairman van de Federal Reserve tijdens de financiële crisis, of het prachtige boek van Barry Eichengreen ('Hall of Mirrors') over de grote recessie en euro crisis, maar drie boeken die enige afstand nemen van het gerommel van het moment, en veel fundamentelere gezichtspunten opleveren, of in ieder geval ons aan het denken zetten.

 

Dani Rodrik, 'Economics rules: the rights and wrongs of the dismal science

De economische wetenschap mist universele wetten, en toch is het zeer nuttig… En, ja, (wiskundige) modellen en abstracties zijn waardevol. Maar zoals Keynes al zei: “the art of choosing which are relevant” is het belangrijkste…En dat wordt misbruikt. Door economen maar vooral door beleidsmakers.

 

Nial Ferguson: 'Kissinger 1923-1968: the Idealist'

Geen economie boek, maar het bevat de kern waar de economische wetenschap voor moet staan. De jonge Kissinger met de verschrikkingen van Hitler Duitsland in zijn geheugen, benadrukt het belang van diversiteit in opinies en analyses. En het gevaar van de beïnvloeding door de waan van de dag. Precies de zaken waar het in de economische wetenschap vaak aan mankeert.

 

Rutger Bregman en Jesse Frederik: “Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers”.

Beiden nog geen 30 jaar oud, nieuwe generatie met helder boekje van 100 pagina's en veel interessanter dan het onleesbare werk van de gehypte Piketty waar de elite in kudde achteraan loopt. Met een simpele vraag 'welke rijkdom is verdiend' brengen de auteurs de filosofie terug in de economie.

En ja, ze gaan wat kort door de bocht door het intreden van de wiskunde in de economische wetenschap af te branden (zie Rodrik bij zijn boek hierboven), maar ze hebben gelijk dat beleidsmakers de kwantificering in modellen verwarren met objectivering.

Elke ochtend al het relevante financiële nieuws gratis in je mailbox? Meld hier aan

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
14.9 °C
ONO2
Beurs AEX
AEX 527.78
+ / - -0.05%
Rijk worden door niet te paffen
Almeerse sigarenboer timmert met beleggingsconcept aan de weg. DFT VNDG sprak met Olav Meijer,...