arrow-1,40%
arrow-1,31%
arrow-1,30%
arrow-1,27%
arrow-1,11%
meer...
 
 
Exclusieve artikelen van de Telegraaf redactie
Vermeend en Van der Ploeg
Vermeend en Van der Ploeg
Foto: Johannes Dalhuijsen

Vermeend en Van der Ploeg:

Voor extra banen moeten we op nieuw kabinet wachten

13 FEB 2016 Willem Vermeend en Rick van der Ploeg

AMSTERDAM - De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat werkgelegenheid en werkloosheid tot de zwakke punten behoren van het kabinetsbeleid. Dat is het gevolg van verschil van mening tussen de coalitiepartners over flexibele arbeid. Het komende decennium zal de Nederlandse arbeidsmarkt door digitalisering en nieuwe technologische ontwikkelingen ingrijpend veranderen.

Daarnaast zal er sprake zijn van een baanarme economische groei, een toename van flexwerk en een verdergaande mismatch (verkeerde aansluiting van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt).

Binnen grote concerns neemt het vaste personeelsbestand sterk af en neemt flexwerken toe. Dat is niet alleen het gevolg van digitalisering en automatisering maar van internationale concurrentie.

Zwak punt

Voor werk is Nederland afhankelijk van het midden en kleinbedrijf (MKB) en start-ups die weten door te groeien. Daar worden de banen gecreëerd. Bij Rutte 2 ligt de nadruk niet op het mkb maar op dure banenplannen en het tegen gaan van flexwerk. Niet alleen in ons land, maar ook in andere landen zien we een toename van flexibel werken.

Het is een internationale trend die je als land niet tegen kunt houden. Bovendien hebben wij, in vergelijking met andere landen, een extra probleem. Dat zijn onze dure en starre arbeidsvoorwaarden, veelal vastgelegd in collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s). Daardoor behoren de werkgeverslasten in ons land tot de hoogste van de wereld, terwijl de loondoorbetaling bij ziekte van werknemers extreem lang is.

Regeldruk knelt

Deze hoge lasten en regeldruk heeft tot gevolg dat het mkb terughoudend is om mensen in vaste dienst te nemen en dat grote concerns steeds meer met flexibele werkkrachten werken en nieuwe investeringen vaker buiten Nederland laten plaatsvinden.

De dure en starre vaste arbeidscontracten hebben een bijdrage geleverd aan de groei van het aantal zzp’ers. Het gaat nu al om ruim 800 duizend personen en de komende jaren om meer dan 1 miljoen.

Het is een heterogene groep die bestaat uit mensen die doelbewust hebben gekozen voor ondernemerschap en werknemers die hun baan zijn kwijtgeraakt en noodgedwongen als zzp’er hun brood moeten verdienen.

Fiscale hulp

Als zzp’er kunnen ze gebruik maken van de fiscale faciliteiten voor ondernemers, zoals de zelfstandigenaftrek. Tegenover fiscale voordelen staan nadelen, zoals minder sociale zekerheid. Ze moeten zelf zorgen voor regelingen op het terrein van ziekte, arbeidsongeschiktheid en pensioen. Zzp’ers spelen een belangrijke rol bij de flexibele schil van bedrijven en zorgen zelf voor hun eigen werk.

Zowel binnen het kabinet als in de samenleving bestaat verschil van opvatting over flexwerk en de positie van zzp-ers. De meeste vakbonden proberen flexwerk en zzp-ers terug te dringen en krijgen steun vanuit de PvdA en partijen als de SP en GroenLinks.

Export cruciaal

Daarnaast is er een bont gezelschap van deskundigen dat meent dat door de groei van flexibele arbeid de financiering van de sociale zekerheid in Nederland in gevaar komt.

Maar ze onderkennen daarbij niet dat Nederland als exportland voor werk en welvaart sterk afhankelijk is van het buitenland en buitenlandse bedrijven die zich hier hebben gevestigd.

Deze bedrijven moeten internationaal concurreren. Als ze tegen de internationale trend moeten vasthouden aan vaste, inflexibele en dure arbeidscontracten verliezen ze de concurrentieslag en gaan ten onder. En dat leidt tot een forse vermindering van werkgelegenheid in Nederland, waardoor onze sociale zekerheid onbetaalbaar wordt en versoberd moet worden.

Boosdoeners

Doordat PvdA en VVD verschillende opvattingen hebben, is er in Nederland geen sprake van een toekomstgericht arbeidsmarktbeleid, maar een beleid dat banen vernietigt en werkloosheid bevordert. De belangrijkste boosdoeners zijn de Wet Werk en Zekerheid (WWZ), het zwalkende beleid rond de positie van zzp-ers, de nadruk op dure banenplannen en recent de afschaffing van de fiscale VAR-verklaring.

Minister Asscher (SZW) wilde met de WWZ bereiken dat werkgevers werknemers in vaste dienst nemen. In de praktijk blijkt dat de wet een tegengesteld effect heeft. Werkgevers zijn nu nog huiverig geworden om mensen in vaste dienst te nemen en flexwerkers verliezen hun baan.

Echte ondernemers

Ook nemen personeelslasten en ontslagkosten in veel gevallen juist toe in plaats van minder te worden. Daarnaast heeft Rutte 2 onrust gezaaid over de (fiscale) positie van zzp’ers. Het kabinet meent dat de meeste zzp’ers geen bijdrage leveren aan innovaties, geen banen scheppen en dat het vaak gaat om verkapt werknemerschap. In dit verhaal wordt voorbij gegaan aan de grote toegevoegde waarde van deze ondernemers voor onze economie.

Uit onderzoek blijkt inmiddels dat de meeste zzp-ers gewoon echte ondernemers zijn en dat slechts een klein aantal als werknemer aangemerkt kan worden. Om die beperkte groep aan te pakken krijgen zzp’ers en hun opdrachtgevers per 1 mei 2017 te maken met de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (de wet DBA). De huidige fiscale VAR, die in de praktijk als eenvoudig en zeker wordt ervaren, vervalt.

Rompslomp

De DBA wordt gekenmerkt door een bureaucratische rompslomp van modelovereenkomsten met vele juridische haken en ogen, waardoor het kabinet opnieuw ondernemerschap ontmoedigt en werkgelegenheid op de tocht zet.

Vorig week verscheen in de NRC een ingezonden opinie stuk van de arbeidsrecht advocaten Mirjam de Blécourt en Danielle PInedo. Ze geven daarin een goed doortimmerde analyse van de DBA die ze terecht afsluiten met de vernietigende conclusie: ‘Nog even en de zzp’er is verdwenen”.

Basisverzekering nodig

Politiek Den Haag doet er verstandig aan deze boodschap ter harte te nemen en ook te bedenken dat onze arbeidsmarkt door globalisering, digitalisering en automatisering ingrijpend zal veranderen. De verwachting is dat daardoor vaste arbeidscontracten verder afnemen, flexwerk toeneemt en dat straks rond de 40% van onze beroepsbevolking met ondernemerschap zijn brood moet verdienen.

Bij echt ondernemerschap passen geen verplichte sociale regelingen die voor werknemers gelden en die sommige politieke partijen ook aan zzp’ers willen opleggen. We zouden één uitzondering willen maken. Gezien de risico’s en maatschappelijke kosten zou voor zzp’ers een basisverzekeringsregeling voor arbeidsongeschiktheid ingevoerd moeten worden.

Nieuw kabinet

Het wachten is nu op een nieuw kabinet dat al snel na de start veel extra banen kan scheppen door simpelweg de WWZ en de DBA af te schaffen en de eenvoudige VAR weer in te voeren, die dan wel adequaat gecontroleerd moet worden.

15.2 °C
ZO3
 
files 289
169 km.
Beurs AEX
AEX 454.48
+ / - -0.23%
Gek op muziek? Zo verdien je eraan
Investeren in muziek is fluiten naar je geld? Niet met de tips die Patricia Boon en Maarten...