Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.
arrow-7,97%
arrow-4,31%
arrow-2,65%
arrow-2,64%
arrow-1,46%
meer...
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Foto: Eigen foto

Column zoöloge Constanze Mager

Neushoornvogel: Specialiseren om samen te kunnen overleven

16 DEC 2016 Constanze Mager

Alle neushoornvogelsoorten eten vruchten en al deze soorten gebruiken boomholtes als een soort natuurlijke nestkast. In dat opzicht gedragen alle neushoornvogels zich dus op vergelijkbare wijze.

Foto: VidiPhoto

 Je zou kunnen stellen dat ze als consumenten dezelfde eisen stellen aan de markt van vraag en aanbod. Op het eiland Borneo, dat officieel is opgedeeld in Maleis Borneo (Maleisië) en Kalimantan (Indonesië), komen echter wel acht verschillende neushoornvogelsoorten in hetzelfde leefgebied voor.

Volgens de gangbare economische theorieën over de marktwerking zou dat moeten leiden tot hevige concurrentie en schaarste, zowel aan aanwezige vruchten als voedsel als aan beschikbare holle boomstammen als nest- ruimtes. Ook volgens de ecologische stelregels kunnen meerdere soorten niet in hetzelfde gebied ontstaan, als ze exact dezelfde eisen en specialismen hebben. Er is dus duidelijk een spanningsveld van concurrentie aanwezig tussen de soorten neushoornvogels op Borneo.

Toch heeft de natuur een handige oplossing gevonden voor dit potentiële probleem, dat het leven van alle acht neushoornvogelsoorten op Borneo een stuk moeilijker zou maken als ze de marktwerking de vrije loop zouden laten. De neushoornvogels, die in principe eigenlijk generalistisch gedrag bij het zoeken naar voedsel vertonen, hebben zich voor de specifieke situatie op Borneo ontwikkeld als specialisten. De ene soort zoekt alleen naar voedsel in de allerhoogste woudreuzen, terwijl een andere soort zijn leefgebied heeft beperkt tot het niveau in de middenlaag van het bos. En zo zijn er meer voorbeelden te vinden van een praktische verdeling van de beschikbare ’producten’ op Borneo.

Dankzij deze verdeling die als een soort ’gentleman’s agreement’ gesloten is tussen de verschillende neushoornvogelsoorten voorkomen alle individuen dat zij constant moeten strijden om de schaarse middelen. Zo’n constante strijd zou onnodig veel energie vergen die beter aan andere doelen besteed kan worden en zou bovendien de nodige slachtoffers vergen die verstoken zouden blijven van voedsel en nestmogelijkheden. Uiteindelijk zou waarschijnlijk slechts één soort overblijven, het recht van de sterkste zou gelden. De specialisatie maakt echter diversiteit en overleven van meerdere soorten mogelijk. En dit alles door een beetje in te zetten op de ’gunfactor’ en kleine soortspecifieke talenten optimaal te benutten!

Zoöloge Constanze Mager, als hoofd Educatie verbonden aan het Safari Meeting Centre van Burgers’ Zoo in Arnhem, ontvouwt in een exclusieve serie columns voor DFT.nl de financiële geheimen van het dierenrijk.

Klik hier om het interview te lezen met Constanze Mager.

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
20.3 °C
W3
Beurs AEX
AEX 527.25
+ / - +0.49%
Refresco neemt branchegenoot over
Frisdrank-bottelaar Refresco heeft een grote slag geslagen. Het bedrijf, bekend van bijvoorbeeld...