Noodplan als back-up

Minister De Jager (Financiën) met de Franse minister Christine Lagarde (Economie) en de Luxemburgse minister Frieden (Begrotingzaken). Foto: EPA

Dat werd gisteravond duidelijk na de bijeenkomst van de ministers van Financiën van de eurolanden in Brussel. De bewindslieden benadrukten dat de reddingsboei in hun ogen niet van stal gehaald hoeft te worden, omdat de maatregelen die Athene neemt om erbovenop te komen er goed uitzien.

De ministers konden nog geen details van de plannen openbaar maken. Volgende week moeten de regeringsleiders op de EU-top nog groen licht geven. Er stonden gisteravond nog verschillende opties open hoe de financiële steun eruit moet zien.

Zo kan gekozen worden voor garanties of een serie leningen van EU-landen aan Griekenland. Voor die leningen zou Athene een voordeligere rente betalen dan aan banken. De Europese Commissie zou dit moeten coördineren. Of de Europese Commissie zou zelf geld kunnen lenen en dat kunnen doorlenen aan Griekenland. „Hoe dan ook: Griekenland zal er voor moeten betalen en het mag de Nederlandse belastingbetaler geen geld kosten”, zei demissionair minister Jan Kees de Jager (Financiën) na afloop.

„Het plan wordt gebruikt als een tactisch kernwapen”, was gisteren onder Europese diplomaten te horen. „Men houdt het achter de hand maar hoopt het nooit in te zetten.”

De Jager maakte duidelijk dat de eurolanden bereid zijn om zo nodig bij te springen, maar dat Athene „geen gratis ritje naar goedkope leningen hoeft te verwachten”. Volgens De Jager moet Griekenland er zelf voor zorgen dat het zijn torenhoge overheidstekort wegwerkt. De maatregelen die de Griekse regering tot dusver heeft aangekondigd „zien er goed uit”, maar De Jager wil ook daden zien. Bovendien moet Griekenland de EU voortaan van de juiste informatie voorzien over zijn begrotingssituatie.

Volgens Europese regels is het niet toegestaan dat de lidstaten financieel bijspringen om een euroland uit de brand te helpen. Griekenland heeft zelf nog niet om hulp gevraagd, maar wil wel politieke steun vanuit Europa. Het land hoopt middels een bezuinigingsprogramma zijn eigen boontjes te doppen. Tijdens de bespreking met de ministers werden gisteren de eerste resultaten van de snoeiplannen besproken. Zo zijn er belastingverhogingen op benzine ingevoerd en worden de ambtenarensalarissen verlaagd. De vraag is echter of dit genoeg is. Er wordt nog op grote schaal belasting ontdoken en het ambtenarenapparaat is immens.

De Grieken hebben een begrotingstekort van bijna 13% (viermaal zoveel als toegestaan in de EU). Ook moet Griekenland in april zo’n €20 miljard aan schulden herfinancieren. Vorige week kregen de Grieken zonder problemen een staatslening rond.

Toch wil Europa er klaar voor zijn als het land in grotere problemen komt. Al vindt ook een aantal lidstaten dat het klaarleggen van zo’n plan juist een slecht signaal is. Tot gistermiddag werd de laatste hand gelegd om de voorstellen te voltooien, daarna moesten de ministers zich erover buigen.

Het reddingsplan zou rust moeten creëren en nieuwe aanvallen op de euro afslaan. De situatie in Griekenland heeft de euro in onrustiger vaarwater gebracht omdat de kapitaalmarkten er niet op vertrouwen dat het land er eigenhandig bovenop komt.

In Brussel leeft het besef dat de problemen met Griekenland kunnen overslaan op andere kwakkelende landen zoals Spanje, Portugal, Ierland, Italië en België. Het is dan goed om een reddingsboei achter de hand te hebben. De EU is er veel aan gelegen Griekenland eventueel zelf te hulp te kunnen schieten. Het zou voor het imago van de euro een slecht teken zijn als Griekenland buiten Europa moet aankloppen. Toch zijn er ook lidstaten voorstander om Athene naar het Internationaal Monetair Fonds (IMF) te sturen als de boel uit de hand loopt.

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief