'Banken houden rentes op leningen kunstmatig hoog'

Vorige week opende Stichting Hypotheekkracht de aanval op de Nederlandse bankenwereld. De rentes die banken betalen om geld aan te trekken op de geld- en kapitaalmarkt, staan op een historisch laag niveau. Maar de tarieven die klanten moeten ophoesten om hun hypotheek rond te krijgen, liggen soms tot 2% hoger.

"De winst steken ze in eigen zak", wees financieel planner Jos Westmeijer de beschuldigende vinger richting het Nederlandse bankwezen. Ivo Arnold, hoogleraar monetaire economie aan de Nyenrode Universiteit, is het met Westmeijer eens. "Vooral als het gaat om de winst die banken maken op hypotheken met een variabele rente. De marges liggen een stuk hoger dan pakweg twee jaar geleden. Dit komt omdat banken goedkoop geld kunnen lenen bij de Europese Centrale Bank. Maar die korting geven ze dus niet door aan hun klanten die aankloppen voor een hypotheeklening. De rente wordt zo kunstmatig hooggehouden."

Arnold vindt deze actie op zichzelf niet heel fraai. "Maar het is pure noodzaak dat banken dit doen. Zij willen hun balans weer gezond maken. Sterker: dat zullen ze wel moeten, gezien de strengere kapitaalbuffers die toezichthouders gaan opleggen. Dat kan door de hogere marges in eigen zak te stoppen, waardoor het eigenvermogen groeit." Elmer Sterken, hoogleraar monetaire economie aan de Rijksuniversiteit Groningen, meent dat consumenten ook gedupeerd zijn door het uitgeven van schuldpapier door de Nederlandse overheid. "Een bank leent graag geld uit aan de staat. De kans dat de inleg verloren gaat, is namelijk nihil. In ieder geval veel kleiner dan bij het verstrekken van een lening aan een hypotheekklant. Die wijs je liever de deur, of schotel je een behoorlijk hoge rente voor."

Sterken wijst er overigens op dat de winst op hypotheken waarbij de rente voor een langere periode vaststaat, minder hoog is. De financiering hiervoor halen banken niet uit de geldmarkt maar van de kapitaalmarkt. Daar liggen de rentes sowieso hoger. Volgens Matthijs Mons, directeur bij bankenadviesbureau IG&H Consulting, is er van kunstmatig hoge rentes helemaal geen sprake. "Dat is echt een hype. Banken rekenen een risico-opslag aan hun klanten, omdat ze zien dat het aantal werklozen toeneemt. En daarmee de kans op wanbetalingen. Daarnaast dalen de huizenprijzen, waardoor banken onzeker zijn over de opbrengst bij een verplichte verkoop. Ook dat rechtvaardigt in mijn ogen een hogere opslag."

Concurrentie

Mons meent dat banken op dit moment op een heel andere manier concurreren dan een jaar of twee geleden. "Toen waren er veel meer buitenlandse partijen actief op de Nederlandse markt. Neem bijvoorbeeld partijen als GMAC, Bank of Scotland en Argenta. Banken concurreerden toen op prijs, lees rente, om een zo groot mogelijk marktaandeel te behalen." "Eigenlijk kun je best verdedigen dat de tarieven in de periode voordat de kredietcrisis uitbrak gewoon belachelijk laag waren", vult hoogleraar Sterken aan.

De drie deskundigen verwachten dat de hypotheekrentes de komende tijd nauwelijks van hun plek zullen komen. De consument moet rekening houden met relatief hoge rentes. Bankenadviseur Mons: "De risico-opslag zal de komende tijd wellicht iets dalen, als de economie echt opleeft. De concurrentie zal wat toenemen omdat banken voorzichtig aan weer meer geld kunnen uitzetten. Maar de basisrente zal ook stijgen bij een groeiende economie. Hierdoor wordt een mogelijke rentedaling gecompenseerd."

Proefabonnement?

Optiebelegger?
Maak nu 14 dagen gratis kennis met de DFT Beleggers Tools