Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.
arrow-7,66%
arrow-4,62%
arrow-2,77%
arrow-2,37%
arrow-1,42%
meer...
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium

Explosie aan informatie zorgt voor stress en improductiviteit

15 APR 2010 MILCO AARTS

De snelgroeiende informatieberg waarmee steeds meer werknemers dagelijks te maken hebben, zal een steeds hogere tol gaan eisen bij bedrijfsleven en overheden in Nederland. Naast de kosten van langdurig ziekteverzuim door burn-out, gaat ook steeds meer geld verloren aan improductiviteit van werknemers die worstelen met een explosie aan informatie.

Hoewel het onderwerp in Nederland nog nauwelijks op de agenda staat, is er wereldwijd veel zorg over de wassende informatiestromen die kenniswerkers moeten verwerken. In de Verenigde Staten ondersteunen Microsoft, Google, Basex en Xerox sinds 2007 de denktank IORG (Information Overload Research Group) die de gevolgen van de informatie-explosie in kaart brengt.

Volgens het Amerikaanse bureau IDG, dat begin 2009 in opdracht van Xerox een inventarisatie maakte, ging er in 2008 voor $1500 miljard verloren aan werktijd in de VS als gevolg van information overload. Gemiddeld besteden kenniswerkers wekelijks 20 uur aan de afhandeling van informatie. Liefst 75% van werknemers in duizend grote bedrijven meldt last te hebben van information overload, 45% vindt het zelfs ’overweldigend’. IDG schat dat de hoeveelheid informatie in bedrijven jaarlijks zal groeien met meer dan 65%.

In Nederland ontbreekt dit soort cijfers. Wel is 17% van het totaal aantal ziekmeldingen toe te schrijven aan psychische overbelasting en burnout. Jaarlijks melden 1,6 miljoen mensen zich ziek, hetgeen een schadepost oplevert van E 5 miljard.

Dat ook Nederlandse werknemers in toenemende mate worstelen met de sterke informatiegroei, bevestigt Hugo Peters, directeur HRM van ING Nederland (27.000 werknemers). Volgens hem zullen bedrijven er uiteindelijk niet aan ontkomen werknemers te trainen op het omgaan met information overload. „We jagen elkaar nu alleen maar op in deze sferen”, zegt Peters. „Iedereen verstuurt mails en verwacht snel antwoord. Het gevolg is dat mensen om 11 uur ’s avonds soms nog post beantwoorden. We hebben ook al verzoeken gehad van partners van medewerkers om onze systemen in het weekeinde uit te schakelen. Zo zouden hun partners weer eens kunnen ontspannen.”

Hoewel burn-out en psychische overbelasting volgens Peters niet spelen binnen ING, vindt hij dat werknemers na negen uur ’s avonds alleen nog moeten reageren op dringende mails. Tegelijkertijd ziet de de HRM-manager ook dat „de informatiegekte” moeilijk is af te remmen. „Ik heb in Amerika collega’s die het echt vreemd vinden als je na elven niet meer reageert. Degene die deze cyclus als eerste doorbreekt, is natuurlijk de pineut, maar ergens houdt het gewoon op. Mensen moeten alles wat op hen afkomt wel kunnen verwerken. Wanneer stopt dat, bij 100, 150 mailtjes per dag? Ik vermoed dat uiteindelijk de wal dit schip zal keren. We lopen naar een informatieinfarct toe, maar er zal een moment komen dat het niet meer stoer is om op je Blackberry je mailtjes te regelen als je langs de lijn staat bij de hockeywedstrijd van je dochter.”

Ook bij VNO-NCW en de FNV bestaat zorg over de groei van informatie. Waar werkgevers wijzen op de eigen verantwoordelijkheid van de werknemer om overbelasting direct te melden bij de superieur, onderstreept de vakbeweging de verantwoordelijkheid van de werkgever om medewerkers actief te beschermen tegen te veel werkstress. Volgens directeur bureau beroepsziekten FNV, Marian Schaapman, zal de information overload uiteindelijk leiden tot talrijke schadeclaims. Ze wijst in dit verband op een uitspraak van het gerechtshof in Den Bosch waarin een werkgever aansprakelijk werd gesteld voor de burn-out van een medewerker.

De zaak was aanhangig gemaakt door de vakbond. Ze zegt: „Het is een belangrijke uitspraak. Werkgevers kunnen nu niet meer zeggen: ik wist het niet. Ze moeten actief hun zorgplicht vervullen en naarmate de sociale zekerheid verder afbrokkelt, zullen meer werknemers met burn-out gaan claimen. Ik denk dat de werkdruk verder stijgt door de toenemende informatiedruk. De menselijke maat raakt uit het zicht.”

Waar in de Verenigde Staten een nieuwe tak van industrie zoekt naar wegen om het informatiebeest te temmen, zijn het in Nederland vooral nog enkele voorlopers als Guus Pijpers, als deskundige op het gebied van informatiegedrag verbonden aan de Tilburgse TiasNimbas Businessschool en auteur van diverse boeken rond dit thema. Volgens Pijpers moet er vooral worden gewerkt aan het opleiden van werknemers rond informatieverwerking. „Ik ben nog steeds geen enkele opleiding tegengekomen die leert hoe je kunt omgaan met deze enorme informatievloed. Wat ik werknemers voorhoud, is: leer te negeren. Houd rekening met de ontvanger als je hem informatie stuurt. Stel goede vragen. We zullen echt moeten leren informatievaardig te worden willen we overeind te blijven in de komende tijd.”

Ook het Belgische bedrijf ICMS richt zich exclusief op het verminderen van de informatiedruk met softwareprogramma’s die erop zijn gericht de juiste informatie op het juiste moment bij de juiste medewerker te krijgen. Ze werken onder meer voor Deloitte, Sony en verschillende overheden en claimen een tot 15% hogere arbeidsproductiviteit te kunnen realiseren.

In het IDC-rapport wordt het volgende rekenvoorbeeld gegeven: een bedrijf met 1500 werknemers dat in staat is 15% minder tijd te steken in het bestrijden van information overload bespaart jaarlijks $2 miljoen.

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
20.3 °C
W3
Beurs AEX
AEX 527.3
+ / - +0.5%
Refresco neemt branchegenoot over
Frisdrank-bottelaar Refresco heeft een grote slag geslagen. Het bedrijf, bekend van bijvoorbeeld...