Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Hajo van Beijma: “De techniek past zich aan op het menselijk gedrag”
Hajo van Beijma: “De techniek past zich aan op het menselijk gedrag”
Foto: Femmy de Weijs

Impact

Van quizvraag tot HIV-campagne

Tekst: Linda Huijsmans

Hajo van Beijma is een ICT’er die graag quizvragen maakt. Toen zijn huidige compagnon Bas Hoefman vertelde over de explosieve groei van mobiele telefoons in Afrika, ontstond het idee voor Text to Change. Via sms en mobiel internet sturen ze vragen en informatie naar de ontvanger. Zo doen ze wat NGO’s en bedrijven vaak niet lukt: rechtstreeks communiceren met de doelgroep.

“Ik kon met een blinddoek om een computer uit elkaar halen en weer in elkaar zetten”, zegt Hajo van Beijma over de tijd dat hij nog op de middelbare school zat. Technologie fascineerde hem mateloos. Maar nog leuker vond hij het maken van interactieve quizzen en hoe hij technologie daarvoor kon gebruiken. “Na ieder goed antwoord kreeg je een moeilijkere vraag. De techniek past zich dus aan op het menselijk gedrag. Dat vormt de basis van TTC Mobile.”

 

Voorlichting HIV

De eerste uitwerking van dat idee was een voorlichtingscampagne over HIV en Aids. Een grote NGO stak zijn hele marketingbudget in billboards en commercials om mensen naar informatiebijeenkomsten te krijgen, maar het aantal bezoekers nam niet significant toe.

Van Beijma pakte het anders aan. “Wij besloten de eindgebruiker centraal stellen. De eerste vraag die we beantwoord wilden hebben was: wat heeft die nodig om wel naar zo’n voorlichtingsbijeenkomst te gaan?”

Dat antwoord moesten de gebruikers zelf gaan geven. Via een radiospotje werden luisteraars opgeroepen om een sms te sturen naar een gratis nummer om meer informatie te krijgen over HIV en Aids. Duizenden sms’jes stroomden binnen. De afzenders kregen de dag erna berichtjes met vragen en informatie. Afhankelijk van hun antwoord kregen ze volgende dag weer een ander bericht.

Hajo: “Zo bouwden we langzaam onze database. Om mensen persoonlijk te bereiken, moesten we generiek beginnen. Naarmate onze database groeit, kunnen we beter segmenteren en de informatie die we bieden steeds specifieker maken.”

 

Huiverig

Bij de vragen en vervolgvragen komt Van Beijma’s vaardigheid om interactieve vragen te bedenken goed van pas. “Voor een HIV/Aids-campagne gebruikten we vragen als: Heb je weleens een HIV-test gedaan? Hoeveel denk je dat zo’n test kost? Hoe ver is volgens jou de dichtstbijzijnde kliniek? De antwoorden filterden we op vaak gebruikte woorden en op basis daarvan konden we vervolgvragen stellen of tips geven.”

Zo bleek dat mensen vaak dachten dat een test minstens 100 dollar kostte, dat de uitslag van de test niet betrouwbaar was en dat de kliniek zeker 200 kilometer reizen was. “Met de antwoorden – de uitslag is 100% betrouwbaar, een HIV-test is gratis als je je partner meeneemt en dit zijn de openingstijden van de dichtstbijzijnde kliniek – hebben we veel mensen overgehaald zich toch te laten testen. Ons doel was om een paar duizend mensen te bereiken. Het werden er 20 duizend.”

Hoewel de cijfers overtuigend zijn  - ‘wij zijn in staat om in één dag een miljoen mensen te bereiken’ – bleven met name veel NGO’s huiverig. “Zij ervaarden onze methode als disruptive in een periode dat dat nog helemaal geen aanbeveling was”, lacht Van Beijma.

“Zij waren gewend om te bedenken waar de bevolking behoefte aan had, en dat te implementeren. De typisch westerse ‘top-down’ methode. Terwijl wij vroegen wat de ervaring van gebruikers zelf was. Zo was er een prachtig schoolgebouwtje neergezet, maar bleken daar nauwelijks kinderen naar toe te komen. Niemand wist hoe dat kon, tot we het de beoogde gebruikers zelf gingen vragen. Toen bleek dat de meisjes-wc stuk was en daarom de meisjes wegbleven. Dat wist de NGO niet.”

 

Baby’s

Ook voor commerciële bedrijven die hun afzetmarkt willen vergroten is de database van TTC Mobile interessant. Met Unilever samen maakten ze een voorlichtingscampagne over hygiëne rondom pasgeboren baby’s. “We stuurden berichten als: ‘Wist je dat je altijd je handen moet wassen voor je een baby aanraakt? Natuurlijk wil Unilever zelf meer zeep verkopen, maar die voorlichting is ook erg relevant. Het sterftecijfer onder pasgeboren baby’s in Afrika is onnodig hoog.”

 


‘Om mensen persoonlijk te bereiken, moesten we generiek beginnen’

 

Na het sms-tijdperk is de volgende stap het versturen van berichten via internet, bijvoorbeeld via whatsapp. Dat is in Afrika een lastig verhaal, weet Hajo van Beijma. Internet is duur en nog lang niet overal beschikbaar. Daar staat tegenover dat de ontwikkelingen snel gaan. De verstedelijking neemt toe en er is in hoog tempo een middenklasse aan het ontstaan. Dat betekent dat steeds meer mensen toegang krijgen tot internet. Maar zolang een redelijke bundel nog een gemiddeld maandsalaris kost, blijft sms een belangrijk communicatiemiddel. “De situatie is vergelijkbaar met de start van ons bedrijf toen de groei van het aantal mobiele telefoons eraan zat te komen,” zegt Van Beijma. “Er komen grote veranderingen aan, maar ze zijn er nog niet.” 

 

Impact

Met een fikse financiële injectie van een miljoen euro van het Social Impact Fund van ABN Amro en een particuliere investeerder kan TTC Mobile nu ook andere markten in Azië aan te boren. Bepaalde tot nu toe de opdrachtgever in welk land een campagne zou gaan lopen, Van Beijma wil nu meer het heft in eigen hand nemen. “Al moet er altijd een goede balans zijn tussen commercie en impact. Natuurlijk willen wij geld verdienen, maar we willen vooral toegevoegde waarde leveren.”

 

De database bestaat inmiddels uit meer dan 750 miljoen telefoonnummers. De techniek is niet ingewikkeld en wordt daardoor inmiddels door veel andere bedrijven aangeboden. Dat zou een bedreiging kunnen vormen, maar daar maakt Van Beijma zich niet al te veel zorgen over. “Onze kracht ligt in de combinatie van technologie en inhoud. Wij kunnen in korte tijd veel informatie boven water krijgen.”

Ook daarin heeft TTC Mobile de wind mee, denkt hij. “Maatschappelijk verantwoord ondernemen is geen luxe meer. Bij steeds meer bedrijven is het een intrinsiek onderdeel van hun beleid. Wij koppelen die bedrijven aan maatschappelijke problemen. Zo helpen wij een zuivelfabrikant die de Afrikaanse markt op wil te bepalen welke informatie voor zijn doelgroep echt relevant is. Bijvoorbeeld voorlichting over gezonde voeding. Weet jij hoe hoog de voedingswaarde is van een glas melk?”

Het plezier in het stellen van quizvragen is hij duidelijk nog niet kwijt.

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
17.7 °C
WZW4
Beurs AEX
AEX 519.5
+ / - +0.02%
Meer Premium