Financieel/Partnercontent
Get into the FUTURE
Gesponsord
TMG is founding partner en exclusieve mediapartner van SingularityU The Netherlands, omdat we het gedachtegoed van SingularityU NL omarmen. SingularityU NL is de autoriteit op het gebied van technologieën die onze maatschappij in rap tempo veranderen. Kunstmatige intelligentie, blockchain, nano- en gentechnologie, 3D-printing, neuroscience: technologieën die exponentieel groeien en sectoren als zorg, financiën, voedsel, wonen en energie in toenemende mate beïnvloeden. De Financiële Telegraaf brengt samen met SingularityU NL een crossmediaal concept: Get Into The FUTURE.

Disruptie in de advocatuur

Door Annemarie Moerman

De wereld verandert en elke beroepsgroep krijgt vroeg of laat te maken met de gevolgen. Om te innoveren in een traditionele sector moet je durven pionieren, weten ze bij Clifford Chance. De afgelopen jaren werd innovatie een steeds belangrijker thema binnen de muren van het advocatenkantoor, niet in de laatste plaats dankzij cliënten. Door de nieuwste technologieën te omarmen, kan de gehele organisatie groeien naar een nieuwe manier van werken.

Global Innovation Manager Esther Albers: “Bij veel van onze cliënten staat technologie hoog op de agenda. Dat geldt voor de manier van werken, maar ook voor wat er wordt gemaakt of verkocht. Neem als voorbeeld de financiële sector. Die sector is enorm aan het veranderen, met technologie als centraal thema.”

“Door ontwikkelingen als RegTech en FinTech kijken onze cliënten kritisch naar hun eigen businessmodel en gebruiken nieuwe technologie om te vernieuwen. Dat doen ze om voorop te blijven lopen bij hun klanten. Wij moeten daarin mee, we moeten immers begrijpen wat onze cliënten bezighoudt. Dat betekent dat we goed moeten kijken naar waar wij nog waarde kunnen toevoegen. Niet pas achteraf problemen oplossen, dus de meer traditionele rol van de advocaat, maar al in een eerder stadium meedenken en snel kunnen reageren.”

“Wij werken als teams vaak aan grote projecten waar advocaten uit verschillende landen van ons netwerk bij betrokken zijn. Onze klanten willen weten hoe we die projecten gaan managen”, vertelt Albers. “Dan kun je niet alleen achteraf een rekening presenteren, maar moet je vooraf al communiceren hoe je een team gaat inrichten, hoe je de kosten gaat managen en hoe je communiceert met de klant. Daar is men in de advocatuur van oudsher niet goed in.”

Andere mindset

Een nieuwe manier van werken vereist niet alleen de inzet nieuwe tools en de verbetering van processen, maar ook zorg dragen voor een andere mindset. “Dat laatste is misschien wel het belang-rijkste”, zegt partner/notaris Mark-Jan Arends, binnen kantoor Amsterdam verantwoordelijk voor innovatie. “Dat doe je door mensen te laten meedenken, trainingen te laten volgen, kennis te laten maken met juridische start-ups en deel te laten nemen aan de summit van SingularityU NL.”

“Ik kende Singularity University al uit mijn tijd als advocaat in Silicon Valley. Het is uniek dat de eerste vestiging buiten de VS in Nederland is geopend. Je ziet daaraan dat Nederland een bijzondere aantrekkingskracht heeft. Dat merken wij binnen onze organisatie ook: Clifford Chance heeft kantoren over de hele wereld, maar hier in de Amsterdamse proeftuin gebeurt heel veel.

SingularityU NL is innovatief en vooruitstrevend. Onze cliënten komen daar. Als je zelf voorop wil lopen in de ontwikkelingen in de markt, is het een logische stap om je daarbij aan te sluiten. Daarom zijn we legal partner geworden. We willen uit onze comfortzone komen om te zien wat er allemaal buiten de advocatuur gebeurt. Continu kijken naar wat we kunnen doen om onze advocaten klaar te stomen voor de toekomst.” Behalve die mindset gaat het om een andere skillset. Mensen meer ‘tech-savvy’ maken, is ook een belang-rijk doel. “Want over het algemeen loopt de advocatuur daar in achter”, zegt Albers, die meer dan 25 jaar ervaring heeft in de sector. “Ook in de opleidingen wordt niet of nauwelijks aandacht aan technologie besteed. Terwijl je op kantoor en als advocaat in je contact met cliënten wel te dealen hebt met die nieuwe technologieën en alle gevolgen. Waar veel advocaten geen kaas hebben gegeten van dat soort ontwikkelingen, kunnen de IT’ers in huis weer moeilijk de link naar het juridische stuk maken. Wij proberen intern dus juist die koppeling meer te maken. Je ziet daardoor ook weer nieuwe rollen binnen het kantoor ontstaan, denk bijvoorbeeld aan projectmanagers en data-analisten.”

Een softwareproduct dat het Amsterdamse kantoor zelf heeft ontwikkeld, is Clifford Chance Dr@ft. Albers: “Dit is heel succesvol uitgerold bij grote klanten, met name de banken. Het helpt die banken om grote hoeveelheden financiële documentatie via een vragen-lijst met één druk op de knop te gene-reren. Vroeger moest dit handmatig, nu kan het veel sneller en efficiënter. Daar was vraag naar en we hebben inmiddels een team met specialisten die de slag weten te slaan tussen het juridisch inhoudelijke en de vertaling daarvan in deze tool.”

Het levert een verschuiving op van uurtje-factuurtje naar het in de markt zetten van een nieuw product op basis van een ‘licentie’. “Dat is nieuw, net als dat je steeds meer gaat werken met ‘project fees’”, zegt Arends. “Dat heeft ook weer te maken met die transparantie.” Albers vult aan: “Er zijn inmiddels tools op de markt die zorgen voor deze transparantie. Een goed voorbeeld van zo'n tool is Clocktimizer. Dit Nederlandse product biedt advocatenkantoren de mogelijkheid om een budget te maken voor een zaak en dat te monitoren. Maar je kunt er ook verschillende zaken in analyseren en handige overzichten mee maken. Fijn voor het kantoor, maar ook voor de klant.”

Mens of computer?

Iets wat ook in de markt bestaat en voor Clifford Chance goed werkt, is de tool Kira. “Dit systeem is in staat om een hele grote hoeveelheid documentatie te analyseren, waardoor je bepaalde clausules die je juridisch moet checken er makkelijk uit kunt halen”, vertelt Albers. “De machine rubriceert het en stopt alles in duidelijke overzichten, waardoor de advocaten er sneller een volgende analyse mee kunnen doen of het in een rapportage kunnen verwerken. Het systeem is ook zelflerend, handig voor een volgende keer. We hebben Kira getraind op onze business propositie. De nauwkeurigheid van het systeem is minimaal 90 procent en daarmee zit je al boven de gemiddelde advocaat. Dat levert een interessante vraag op: waar is de mens beter in en waarin de computer?”

Die vraag steekt de komende tijd vaker op in de advocatuur, meent Arends. “Het is mijn verwachting dat nu, na de FinTech-golf, de LegalTech ook een enorme vlucht gaat nemen. En zoals het gaat met thema’s die ineens sexy zijn, duikt iedereen er dan bovenop. Maar de grote vraag is: doe je er ook iets mee, zet je tools in? Je ziet dat nu nog maar weinig kantoren grote stappen durven te nemen.”

Lokale markt

Wat dat betreft loopt Clifford Chance voorop en heeft het kantoor slagkracht met dit thema omdat het vestigingen over de hele wereld heeft. “Het voordeel van een internationale organisatie, is dat we ook in Amerika en Azië kunnen kijken wat er gebeurt. Die kennis gebruiken wij weer”, vertelt Albers. “Maar je hebt wel te maken met een lokale markt, waarin het vooral belangrijk is dat je blijft zoeken naar wat de toegevoegde waarde is voor jouw klanten. En die toegevoegde waarde is niet overal hetzelfde.”

Ze denkt dat teams over vijf tot tien jaar bestaan uit verschillende disciplines. “Uit partners en medewerkers die juridisch goed zijn onderlegd én mensen die veel meer verstand hebben van een bepaald onderdeel van een project zoals projectmanagers en data-analisten. Je moet zo’n project eigenlijk net als een aannemer in brokjes knippen en bekijken wie je op welk onderdeel gaat inzetten. Die overige rollen worden steeds belangrijker, dat zie je al in de VS.”

Geen bedreiging

Het gebruik van tools stijgt alleen nog maar harder, weet Arends. “Ik geef het college Masterskills Innovatie Legal Sector aan de Universiteit Utrecht en studenten vragen me weleens na afloop: ‘Zijn wij nog wel nodig?’ Mijn antwoord: Al die tools gaan ons leven alleen maar makkelijker maken. Artificial Intelligence (AI) gaat ons niet vervangen, maar assisteren. Als er een product op de markt is dat nauwkeuriger is in percentages dan wanneer een mens het doet, kun je wel roepen dat je het niet gaat gebruiken. Maar uiteindelijk dwingt de vraag vanuit cliënten je om het toch te gaan inzetten.”

Hij vervolgt: “Er ontstaan andere rollen. Het is zonde om technologie te zien als een bedreiging; het is veel meer een kans om je beroep in de toekomst op een andere en efficiëntere manier uit te kunnen oefenen.”

Door Annemarie Moerman