Nieuws/Financieel

'Honderden miljoenen boete Rabo om Libor'

Door door Jarco de Swart

De Rabobank krijgt mogelijk een boete van meer dan 337 miljoen euro vanwege de betrokkenheid bij de manipulatie van de Libor-rente. Dat schrijft persbureau Bloomberg op basis van vier niet bekengemaakte bronnen. Zij verwachten dat de boete in mei wordt opgelegd. Donderdag aanstaande al presenteert de boerenbank zijn jaarcijfers.

De Rabobank zou hiermee de vierde internationale bank zijn die een boete krijgt opgelegd. Barclays, Royal Bank of Scotland en UBS gingen de Nederlandse coöperatieve bank voor.

De boete voor de Rabobank zou volgens de bronnen tussen die van Barclays (337 miljoen euro) en RBS (490 miljoen euro) liggen. Daarmee lijkt zit Rabobank, hoewel het nog steeds om veel geld gaat, relatief goed weg te komen. De Britse bank Barclays kreeg immers als eerste spijtoptant een korting van 30% op de boete. De grootste boete ging tot nu toe naar de Zwitserse bankgigant UBS, dat eind vorog jaar 1,1 miljard euro moest betalen.

Mitsubishi

Eerder werd al bekend dat de Utrechtse bankreus in 2008 en 2011 vier zogenoemde Libor-submitters heeft ontslagen voor het doorgeven van valse Liborstanden om hun collega’s op de handelsvloer te bevoordelen. Ook ontsloeg de Japanse zakenbank Mitsubishi UFJ twee in London gestationeerde bankiers voor betrokkenheid bij de Libormanipulatie in de tijd dat zij bij Rabobank werkten. Dat was tot aan 2009.

De Rabobank geeft geen commentaar over de boete. Het is bekend dat de bank door verschillende autoriteiten is gevraagd om informatie, waaronder in Japan, Hong Kong en Nederland. De bank zegt volledig mee te werken.De Libor-rente wordt als basis gebruikt van veel financiële producten, waaronder hypotheek- en spaarrentes. Verschillende internationale banken worden ervan verdacht deze belangrijke interbancaire rente te hebben gemanipuleerd door valse data aan te leveren.

Massaclaims

Rabobank is gedagvaard door of gevraagd informatie te verstrekken aan autoriteiten in acht rechtsgebieden, waaronder Japan, de VS, het VK, Hongkong en de EU. In Nederland moet Rabo onder meer verantwoording afleggen aan De Nederlandsche Bank (DNB). Daarnaast zijn er nog tientallen massaclaims in civiele rechtzaken aangespannen door beleggers, met name in de VS, die claimen gedupeerd te zijn door de manipulaties van de banken.

Bovendien doet ook de Europese Commissie een eigen onderzoek naar overtreding van de mededingingsregels. Als de EC bewijs vindt dat banken niet alleen individueel, maar ook in onderling overleg hebben samengespannen om het tarief te manipuleren kunnen gigaboetes worden opgelegd die oplopen tot maximaal 10% van de inkomsten van de handel in een bepaalde valuta.

Kredietcrisis

Het Libortarief is op twee manieren gemanipuleerd. Eerst in de hoogtijdagen van de kredietcrisis en de nasleep daarvan wilden banken een laag rentetarief doorgeven om zo de schijn te wekken dat zij nog het onderlingen vertrouwen genoten van andere banken van wie zij geld konden lenen. Immers, hoe lager het tarief, des te betrouwbaarder zou de bank zijn, zo gaat de redenering. In feite was er helemaal geen onderling leenverkeer tussen banken en sloegen de Libortarieven helemaal nergens op. Geen enkele bank kon lenen tegen het tarief dat hij opgaf.

Maar de Libor is ook opwaarts gemanipuleerd. Handelaren in rentederivaten die een positie moesten afsluiten op basis van Libor, konden er belang bij hebben om het tarief kunstmatig een klein beetje op te laten schoeven. Eenhonderste procent, ofwel één basispunt, kon op een relatief bescheiden transactie van 100 miljoen dollar al een persoonlijke winst van 10.000 dollar opleveren. En dit soort deals worden bij grote zakenbanken aan de lopende band gedaan. Meerdere individuele bankiers zijn om deze reden al geschorst of ontslagen.

Ongedekt geld lenen

Libor staat voor London interbank offered rate en is het tarief waartegen de banken van andere banken ongedekt geld kunnen lenen . Het tarief wordt door een panel van tussen 6 en 18 grote internationale banken vastgegesteld voor tien verschillende valuta, waaronder de Amerikaanse dollar en de Japanse yen en de Zwitserse frank, maar ook de Australische en de Canadese dollar. Libor ligt aan de basis voor biljoenen aan nominale waarde van financiële transacties in de wereld en staat ook wel bekend als het belangrijkste getal in de financiële wereld.

Binnen de eurozone wordt door banken overigens voornamelijk het euribortarief gebruikt. Dat wordt op een soorteglijke manier vastgesteld als het Libortarief. De kans dat dit tarief wordt gemanipuleerd zou echter veel kleiner zijn, omdat er veel meer banken betrokken zijn bij de vaststellen ervan, van wie bovendien de betrokken bankiers – anders dan bij de Liborbanken – niet allemaal dicht bij elkaar in de buurt kantoorhouden. Daardoor zou de kans op een succesvolle manipulatie veel kleiner zijn.