Nieuws/Financieel

Wereldhandel krimpt door 3D-printer

Door Dorinde Meuzelaar

Amsterdam - Wat hebben een paar sneakers en een betonnen brug met elkaar gemeen? Ze kunnen allebei gemaakt worden door een 3D-printer. Als die techniek een vlucht neemt, heeft dat gevolgen voor de wereldhandel. Nederland zit dan in de hoek waar klappen vallen.

Dat blijkt uit een rapport van ING dat vandaag wordt gepubliceerd. De bank verwacht dat door 3D-printen in 2060 bijna een kwart van de wereldhandel kan verdwijnen. Wel moet de snelheid van 3D-printers eerst omhoog, zegt hoofd internationaal handelsonderzoek Raoul Leering van ING. „Nu zijn de meeste 3D-printers nog te langzaam om rendabel te zijn. Maar de technologische ontwikkeling gaat gestaag door. Daarmee wordt deze techniek economisch steeds aantrekkelijker.”

Dit heeft grote gevolgen voor de wereldhandel. Nu zijn productieketens wereldwijd verspreid. Auto-onderdelen worden bijvoorbeeld geproduceerd in China, verscheept naar Mexico om daar in elkaar te worden gezet, waarna de auto wordt verkocht in de VS.

Door 3D-printen kan die keten op de schop, omdat er veel minder arbeid nodig is. Leering: „Het loont dus niet meer om productie uit te besteden aan landen waar de loonkosten laag zijn.” Dit zal betekenen dat er heel wat minder goederen of onderdelen van producten wereldwijd vervoerd hoeven te worden.

Voor de Nederlandse economie zouden de gevolgen hiervan negatief zijn, vanwege onze positie als distributieland. Leering: „De schade zit niet zozeer aan de goederenkant. Qua industriële producten importeren we ongeveer evenveel als we exporteren. De klap valt vooral in de dienstensector daar omheen. Denk aan de Rotterdamse haven of transportbedrijven. Nu verdient de transportsector jaarlijks €31 miljard aan het vervoeren van goederen voor de export en wederuitvoer. Een deel daarvan valt straks weg.”

Het 3D-printen zorgt voor een verschuiving op de arbeidsmarkt. Enerzijds zorgt het voor reshoring, banen die terugkeren naar ons land nadat ze werden verplaatst naar een lagelonenland. Anderzijds gaan er arbeidsplekken verloren door meer automatisering. „Hoe dat netto precies uitpakt, is een studie op zich”, zegt Leering. „Maar wereldwijd is het negatief voor de werkgelegenheid. Niet vanwege reshoring, want als een baan in land A wegvalt, komt er in principe in land B één voor terug. Maar het probleem zit hem in de automatisering en het verlies aan banen in de transportsector en dienstverlenende sectoren er omheen.”

De VS lijkt de beste papieren hebben om te profiteren van de verandering in wereldhandel. Niet alleen omdat het land het meest investeert in 3D-printen (zie illustratie), ook omdat de VS veel meer importeert dan ze exporteert. Leering: „Door in eigen land te 3D-printen in plaats van producten te importeren, lopen de handelstekorten met Duitsland, China en Mexico terug.”