Nieuws/Financieel

Toch een basisinkomen

In Nederland gaan steeds meer stemmen op om een basisinkomen in te voeren. Bij een basisinkomen krijgt iedere Nederlander een ‘gratis’ inkomen, zonder dat daarvoor een tegenprestatie wordt geleverd. In Nederland lijken acht gemeenten te willen experimenteren met het basisinkomen. Wageningen is het meest concreet, die gemeente wil  driehonderd bijstandsgerechtigden een basisinkomen van elfhonderd euro geven. Als deze mensen een baan vinden, behouden ze het basisinkomen.

Onbetaalbaar

Tot voor kort was ik een groot tegenstander van het basisinkomen. Net als andere tegenstanders vond ik het een onbetaalbaar en dom plan.

Historicus Rutger Bregman, schrijver van het boek Gratis geld voor iedereen en groot voorvechter van het basisinkomen,  berekende dat het jaarlijks 193,5 miljard euro kost. Het Centraal Planbureau heeft berekend dat werkenden 56,6 procent inkomstenbelasting moeten gaan betalen om dat te financieren.

Mensen zullen minder uren gaan werken of daarmee stoppen; het inkomen komt immers toch wel. Ofwel, een slecht plan.

Voordelen

De laatste weken ben ik eens gaan nadenken of tegenover genoemde nadelen ook voordelen te zetten zijn. Of je de inrichting van het basisinkomen ook op een andere manier kunt insteken.

Stel, je geeft iedere hoofdbewoner in een woning elfhonderd euro netto. Voor overige inwonende volwassen en kinderen krijgt het gezin honderd euro per persoon. Een gezin met drie kinderen heeft dan een basisinkomen van vijftienhonderd euro. Bij 7,6 miljoen huishoudens en 17 miljoen inwoners zijn de jaarlijkse kosten 112 miljard euro.

Besparing

We schaffen de uitkeringen sociale zekerheid (werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, kindregelingen, enzovoorts) af. Opbrengst: 77,6 miljard euro. Ook hypotheekrentaftrek (12 miljard) en huurtoeslag (2,2 miljard) kunnen worden afgeschaft. Hierdoor krijgen we een kleinere overheid; uitkerings- en controleambtenaren kunnen worden ontslagen. Dit zal een flinke besparing opleveren, die ingezet kan worden ter dekking van de kosten voor een basisinkomen.

Prikkel

Het basisbedrag kan per regio verschillen. Immers: de huren in de Randstad zijn hoger dan die in Oost-Groningen. Door afschaffing van de huurtoeslag moet dat verschil wel verdisconteerd worden. De exacte hoogte van het basisbedrag zal overigens nauwkeurig berekend moeten worden. Burgers zouden er net mee moeten kunnen rondkomen, maar er moet een prikkel blijven om te gaan werken of te gaan ondernemen.

Graag zou ik een discussie starten over het basisinkomen. En dan niet over alle reeds bekende argumenten waarom het niet zou kunnen. Maar wel over innovatieve ideeën hoe het wel zou kunnen. U mag mij mailen op gjaarsma@kbnl.nl.