Weinig concrete maatregelen G7

Europa wil eigen anticrisisplan

AMSTERDAM - COLOMBEY-LES-DEUX-EGLISES – Europa slaat de handen ineen en komt met een eigen plan om de financiële crisis te lijf te gaan. Frankrijk en Duitsland hebben hetzelfde standpunt over het oplossen van de wereldwijde crisis, zo zei gisteren de Franse president Nicolas Sarkozy na een treffen met bondskanselier Angela Merkel in het Noord-Franse Colombey-les-Deux-Eglises, waar oud-president van Frankrijk Charles de Gaulle ligt begraven. Het plan komt erop neer dat de nationale overheden het aangeslagen bankwezen onder hun hoede nemen.

Vandaag komen de regeringsleiders van de vijftien eurolanden en ECB-president Jean-Claude Trichet bijeen in Parijs op verzoek van Sarkozy om de crisis te bespreken. De Franse president haalde de aloude Frans-Duitse ’as’ van stal en overlegde vooraf met Merkel. Dat leidde meteen al tot concrete stappen, de Duitse Bondsdag krijgt maandagmiddag al plannen voorgelegd voor een snelle wetswijziging waardoor de staat deel kan nemen in het aandelenkapitaal van banken. Merkel benadrukte dat de details pas bekend worden na het overleg van vandaag. „Maar de kern is dat we de banken van voldoende kapitaal willen voorzien”, aldus Merkel gisteren na afloop van het beraad met Sarkozy.

„Bij het beraad van de eurolanden vandaag in Parijs moeten de Europese landen op korte termijn individuele nationale ’reddingspakketten’ afstemmen, die gericht zijn op de behoeften en eigenaardigheden van het bankenlandschap in elk van de betrokken eurolanden”, aldus bondskanselier Merkel. Zij gaat ervan uit dat de Bondsdag nog in de komende week akkoord gaat met het ondersteuningsplan voor de Duitse banken. In Frankrijk en andere landen staan soortgelijke maatregelen op stapel.

Het komt erop neer dat de staat niet alleen garant staat voor de kredietverlening tussen banken onderling, maar dat ook de mogelijkheid wordt geschapen dat de staat deelneemt in het aandelenkapitaal van aangeslagen banken. Alleen al de Duitse regering kan het plan tussen de Î50 en Î100 miljard gaan kosten.

In feite loopt Nederland met het plan om Î20 miljard beschikbaar te stellen voor het bank- en verzekeringswezen al voor de muziek uit. De kern van de zaak is wel dat de nationale overheden een vinger in de pap krijgen bij banken die daarom vragen. De kapitaalinjectie gaat immers gepaard met kapitaaldeelname en het benoemen van regeringscommissarissen in de raad van toezicht. Veel handelsbanken zullen wachten tot het water hen aan de lippen staat alvorens die stap te nemen, maar de goede kant van de zaak is wel dat er een vangnet komt onder de Europese banken zodat niemand bang hoeft te zijn dat er één onderuitgaat. Dat moet het vertrouwen terugbrengen en rust om de aandelenmarkten, die de afgelopen week de grootste daling in één week uit de geschiedenis beleefden.

Ook in Engeland heeft de staat vorige week forse belangen genomen in drie grote banken met de bedoeling het vertrouwen van de spaarders terug te brengen.

Het thema van de wereldwijde vertrouwenscrisis en de vrije val van de aandelenbeurzen was dit weekeinde ook het hoofdthema van de jaarvergadering van IMF en Wereldbank in Washington. Daar kwamen de ministers van Financiën van de zeven grootste industrielanden (G7) bijeen, maar concrete maatregelen om de wereldwijde crisis op de financiële markten een halt toe te roepen werden niet genoemd. De zeven machtigste bewindslieden kwamen overeen dat ze er eensgezind alles aan zouden doen om het omvallen van belangrijke banken tegen te gaan. Nieuwe initiatieven bleven echter uit.

De hele financiële wereld keek reikhalzend uit naar een eensgezind gebaar van de G7 om de wereldwijde aandelencrisis te bezweren, maar dat bleef uit. Er werden wel signalen afgegeven dat de regeringen bereid zijn in te grijpen om het omvallen van banken tegen te gaan. De aanwezige ministers en financiële experts beloofden dat de banken er zeker van kunnen zijn dat ze toegang tot voldoende liquide middelen te hebben totdat de situatie op de geldmarkt is genormaliseerd.

De reacties op de aankondiging van de G7 zijn dan over het algemeen dan ook sceptisch. „Ze beloven van alles, maar daardoor lijkt het alsof ze geen idee hebben waar ze de oplossing moeten vinden”, zo uitte een econooom van het onderzoeksbureau FAO Economics zijn twijfels over de plannen.

Minister Bos (Financiën) is niet onverdeeld positief. „Er is eenheid over de doelen, maar ik lees weinig over de instrumenten die daarvoor gebruikt kunnen worden.”