Oorlog

In opdracht en onder toezicht van de Joodsche Raad regelt hij dat zijn Joodse medeburgers ordelijk vanuit de schouwburg op transport worden gesteld naar Westerbork, zogenaamd om in Duitsland te gaan werken. Maar als Süskind na enige tijd ter ore komt welk lot zijn medelandgenoten in werkelijkheid te wachten staat, besluit hij een levensgevaarlijk dubbelspel te spelen. Hij sluit vriendschap met een hoge SS-officier en zoekt tegelijkertijd aansluiting bij het verzet. Hij weet rond de duizend Joodse kinderen van de dood te redden.

Regisseur Rudolf van den Berg weet in zijn film over Süskind goed duidelijk te maken hoe gespleten het leven was en door welke dilemma's een ieder werd gekweld. Nederland heeft met deze film een waarheidsgetrouwe vaderlandse variant op Oskar Schindler. De overigens prachtige film Schindler's List van Steven Spielberg gaat over succes en helden en even dacht ik dat het de bedoeling van de makers van Süskind was om een verzetsheld te eren voor zijn heroïsche werk tijdens het nazibewind. Maar bij het verlaten van de bioscoop bekroop mij een heel ander gevoel. Deze film gaat niet alleen over geschiedenis, helden of de slechtheid van de nazi's maar ook over het falen van de westerse beschaving, het wegkijken van de realiteit van de Nederlandse overheid, de bevolking en de eigen Joodse gemeenschap.

Mede dankzij een griezelig efficiënt ambtenarenapparaat kende Nederland van alle West-Europese landen verreweg het hoogste percentage Joodse slachtoffers. In geen enkel ander land ging de deportatie van Joden zo vlot als hier. De deportaties werden uiteindelijk door de Nederlanders en de Joden zelf uitgevoerd. De Joodsche Raad bepaalde zelf wie er op transport ging en riep iedereen op zo goed mogelijk mee te werken met de Duitsers 'om erger te voorkomen'. Ze adviseerde mensen vooral niet onder te duiken. Natuurlijk was er ook echt verzet en wilden mensen de verschrikkingen van de Holocaust toen niet geloven terwijl eigenlijk iedereen het wist.

Samen met mijn dochters terug in de auto naar huis realiseerden wij ons pas hoe actueel deze prachtige film is, dat we alert blijven en onze ogen nooit mogen sluiten voor onrechtvaardigheid, misstanden tegen de aarde en de mensheid, en altijd in verzet moeten komen want het is eigenlijk nog steeds oorlog.

 Mail

 Print

GERELATEERDE ARTIKELEN

14-05:

Wat is jouw verhaal?

07-05:

Oorlog en vrede