Dringen voor een plekje in de trein. Werknemers die na de spits kunnen vertrekken zijn een uitzondering in China. FOTO: EPA

Hugo Leijtens

In eigen land werkte Leijtens (32), voor zijn grote overstap naar China, bij softwarebedrijf Microsoft: „Daar is het tijd- en locatieonafhankelijke werken al jaren heel normaal, ik ben er dus letterlijk mee opgegroeid en wilde niet anders.”

Fileprobleem

Ook zakelijk gelooft hij in Het Nieuwe Werken. „Ons hoofdproduct is WeConnect, software om medewerkers op een laagdrempelige en sociale manier te laten samenwerken binnen het bedrijf.” Maar er waren ook praktische redenen: miljoenenstad Chengdu heeft een enorm fileprobleem en ook het ov barst tijdens de spitsuren uit z’n voegen. „We noemen dat hier gekscherend ’face to the window time’, de bussen zitten dan onvoorstelbaar vol. Door Het Nieuwe Werken deelt iedereen z’n eigen tijd in. ’s Ochtends heel vroeg zien we ze thuis al inloggen, daarna brengen ze de kinderen naar school en komen ze na de files bijvoorbeeld naar kantoor. En ’s avonds, na het eten, is er meestal ook nog wel even onderling contact via MSN of Skype.”

Het invoeren ging relatief makkelijk vergeleken met westerse bedrijven met een lange historie, geeft Leijtens toe. „Het voordeel was dat ik het vanaf dag één heb doorgevoerd, ik heb geen bestaande organisatie hoeven aan te passen”, zegt Leijtens. „Met de eerste werknemer ben ik begonnen de ’spelregels’ in te voeren. Toen dat eenmaal voldoende werkte, kwam kort later de tweede werknemer die hij mocht gaan begeleiden. De organisatie is organisch groter geworden, waarbij de juiste omgang met deze manier van werken telkens aan elkaar werd overgedragen.”

Intelligent

Soms botste het ook, zegt Leijtens, die inmiddels 23 mensen onder zich heeft in China en zes in zijn onlangs naar Nederland terugverhuisde hoofdkantoor in Amsterdam. „We hebben soms echt moeten sturen, moeten helpen om medewerkers hun verantwoordelijkheid te laten nemen. Daardoor hebben ze geleerd dat ze er vrijheden voor terugkrijgen. Dat werkt versterkend. Vergeet niet, ik heb zeer hoogopgeleide mensen die heel intelligent zijn. Als ik ze uitsluitend opleg hoe ík denk dat alles moet, worden ze nooit slimmer dan ik”, lacht de jonge ondernemer. „Medewerkers krijgen korte- en langetermijntaken en de vrijheid hun tijd zelf in te delen vóór hun deadlines. Hoe taakvolwassener ze zijn, hoe beter ze daarmee kunnen omgaan. Als ze niet in pas lopen met alle oplevertermijnen in de uitgewerkte planning, dan stuurt ons computersysteem een mail naar hun chef, zodat deze hen erop kan aanspreken.”

Toch gaat dat nog weleens mis, geeft Leijtens toe. „Vrijheden worden weer kleiner gemaakt als blijkt dat iemand het nog niet aankan. Het is een enorm cultuurverschil dat zich soms wreekt: wij Nederlanders leven in een schuldcultuur, Chinezen leven in een schaamtecultuur. Nee zeggen tegen een taak, of aangeven dat er problemen zijn, levert heel veel schaamte op. Dat zijn ze niet gewend te doen. Ik heb ze dus echt moeten leren af en toe nee te zeggen en ze moeten laten ondervinden dat daar dan ook geen straf op staat.”

Gezichtsverlies is echter een gevaar dat op de loer ligt. Iemand aanspreken op een wanprestatie kan ertoe leiden dat ie de volgende dag helemaal niet meer op z’n werk verschijnt. Maar laatst heb ik dat bij een medewerker juist wél moeten doen. Hij kwam inderdaad niet meer terug en dat werd door de rest van de groep volledig begrepen en geaccepteerd. Want schaamte duidt erop dat iemand weet dat hij niet heeft geleverd wat hij wel heeft beloofd. En een belofte niet nakomen wordt als liegen gezien, een diep in de cultuur gewortelde regel die nooit gebroken mag worden.”

Overspannen

Gewoon ontslaan is geen optie, want dat is volgens Leijtens heel gecompliceerd in de overspannen arbeidsmarkt van Chengdu: „Er zijn hier jaarlijks 50.000 nieuwe banen voor 200.000 afgestuurde it’ers. Als ik hem had ontslagen, dan waren de gevolgen heel groot geweest. Dan was er zo’n enorme onrust ontstaan, dat het bedrijf had kunnen stilvallen. Iedereen raakt dan bang dat hem of haar hetzelfde kan gebeuren. In zo’n geval is het beter op deze manier de eer aan de medewerker te laten, ook al zien we dat in Nederland heel anders.”

Regelmatig houdt Leijtens creatieve sessies met medewerkers. „Dat zit niet in het Chinese onderwijs, ze kennen geen handenarbeid of zoiets. Tijdens die sessies gaan we gewoon zitten tekenen. Dat werkt goed, ze vinden het leuk en komen zo langzaamaan los. Het stimuleert ook hun logische creativiteit, wat van belang is voor het ontwerpen van bijvoorbeeld een gebruiksvriendelijke interface van software. Dus het is ook functioneel. Zij leven in een heel andere wereld, ik moet ervoor zorgen dat zij aansluiten op de onze.”

 Mail

 Print

GERELATEERDE ARTIKELEN

11-05:

Kabinet wil export extra bevorderen

10-05:

Opnieuw record exportdocumenten

09-05:

Export naar China: doe het goed

03-05:

MKB-ers naar ontwikkelingslanden