Nieuws

’Programma gaat onder je huid zitten’

Door Patricia Cortie

EM-Press/Patrick van Emst / Brunopress

’Papa, papa!’ Een peuter strekt haar armpjes uit naar een man die straks geen enkele herinnering meer aan haar heeft. De zeer vroeg demente Maarten is een van de hoofdpersonen in het nieuwe programma Voor ik het vergeet. Zes mensen zijn daarvoor vijftien maanden gevolgd. Presentatrice Angela Groothuizen: „Het heeft geen happy end. Ze glijden allemaal langzaam weg.”

EM-Press/Patrick van Emst / Brunopress

„Maarten was heel jong toen het begon. Hij veranderde al voordat hij trouwde, toen hij rond de 27 was. Nu is hij 31 en zit al in een tehuis. Hij heeft fronto temporale dementie. Dat gaat heel snel. Aan het einde van de vijftien maanden dat we hem hebben meegemaakt is hij niet veel meer. Het is heel boeiend dat we zo dicht bij die families mochten zijn in iets wat onomkeerbaar is, wat zo verdrietig is.”

„Wat je terughoort in alle verhalen is dat mensen minder gaan functioneren. Het sluipt er langzaam in. Ze lijken overbelast of burn-out. Als ze worden ontslagen en een ander, simpeler baantje krijgen gaat dat op een gegeven moment ook niet meer, het is een neergaande lijn. ’Je zou toch dweilen, waarom heb je dat niet gedaan?’ Weten ze niet meer wat een dweil is. We hebben ook Ad, vroeger een heel slimme man die miljoenenhypotheken voor bedrijven afsloot. Hij moet een klok tekenen, op kwart voor twee. En dan merkt hij dat dat niet meer gaat. Dat raakte mij enorm.”

Groothuizen (57) vervolgt: „Wat je ook ziet is dat ze moeilijker op woorden komen. Ik dacht ’oh, dat heb ik ook’. Ik ben toch al een beetje hypochonder. Zegt Rob (haar partner, red.) : ’Je hebt het ook heel druk, een beetje overwerkt’. Dan zei ik ’dat begon bij hen ook zo’. Het ís natuurlijk helemaal niet zo, maar het gaat wel een beetje onder je huid zitten. Zo is er Marja, zij is net zo oud als ik en heeft ook fronto temporale dementie. Sommigen worden er een ander mens van. Marja laat zich de kaas niet van het brood eten. Toen ik zei ’hé Marja, wat zie jij er mooi uit’, antwoordde ze: ’ja, maar jij niet’.”

„Een dokter vertelde mij dat je als buitenstaander nooit mag zeggen dat je het wel mee vindt vallen, want het valt niet mee. Ze houden zich heel goed als jij er bent. Wij hebben zelf als gezin veel te laat doorgehad dat mijn vader allang al niet meer goed genoeg was om thuis te wonen. Als wij er waren pompte ie zich op. Toen mijn moeder ziek werd en mijn vader naar de dagopvang ging belden ze ’s avonds: ’u krijgt m niet meer terug, mevrouw. Hij is al veel te ver’. En dat hebben wij niet gezien, schandalig.”

Groothuizen vindt de verhalen in Voor ik het vergeet belangrijk om te laten zien. „Wat haal je uit de tijd, waarvan je niet weet hoe lang die nog is? Wat ik heel ontroerend vond was de liefde en het geduld waarmee mensen omringd worden. Ik hoop dat er meer begrip komt en het eerder wordt herkend. Sommigen lopen al vijf jaar dokters af, zonder dat ze erachter komen wat er aan de hand is, en dan heb je het al zo zwaar.”

„Dementie treft waanzinnig veel mensen. Ik weet er ook niet alles van, maar herken nu wel iets sneller dingen. Mijn moeder van 91 is heel helder en ziet om haar heen dat een paar van haar broers en zusjes gaan dementeren. Bij een oom zag ik al een tijd geleden veranderingen. Toen hij begon te eten. Schrókken. Hij is een slimme man, die nu afasie heeft. Ik hoop dat heel veel mensen kijken, en er ook wat aan hebben.”

Door Patricia Cortie