Nieuws

Rechtsongelijkheid in beeld

Het UWV heeft 24 maart jl. de nieuwe Werkwijzer Poortwachter gepubliceerd. In het kader van de door de overheid gepropageerde transparantie is dit voor veel werkgevers een belangrijk document. Met behulp van de werkwijzer kan een werkgever eindelijk de toetskaders volgen op basis waarvan door UWV bijvoorbeeld loonsancties worden opgelegd in het geval van een (in haar ogen) tekortschieten bij de re-integratiebegeleiding.

Ook heeft UWV in de werkwijzer eindelijk op voor eenieder leesbare wijze aangegeven wat zij van een eigenrisicodrager voor de Ziektewet aan inspanningen verwacht bij de re-integratiebegeleiding van een ex-werknemer. En hier zit hem een nu de verrassing!

Want wat blijkt: er is een rechtsongelijkheid tussen een eigenrisicodrager voor de Ziektewet en een via het UWV/publiek voor de Ziektewet verzekerde werkgever.

Bij UWV verzekerd

Voor een ziek uit dienst getreden werknemer van een publiek verzekerde werkgever wordt, zodra het dienstverband is beëindigd, de begeleiding overgenomen door het UWV. De werkgever heeft geen bemoeienis meer met de re-integratieverplichtingen. Het enige wat hij nog merkt is dat er een gedifferentieerde Ziektewetpremie moet worden betaald als onderdeel van de premie WhK. Anders gezegd: het dienstverband is voorbij, de verantwoordelijkheid van de werkgever voor de re-integratie is voorbij en de ex-werknemer valt vanaf nu onder de verantwoordelijkheid van het UWV. Dit betekent dat UWV de ex-werknemer gaat ondersteunen bij het vinden van een plaats op de arbeidsmarkt. Het UWV kan hierbij niet kijken of alle door haar te begeleiden werknemers in dienst zouden kunnen treden bij UWV. Nee, ze gaat voor de re-integratie op zoek naar een plek elders op de arbeidsmarkt en niet bij de oorspronkelijke werkgever.

Eigenrisicodrager Ziektewet

Maar hoe zit het dan voor een Ziektewet eigenrisicodrager bij de begeleiding van een ziek uit dienst getreden werknemer? Hier volgt UWV in haar werkwijzer met impliciete verwijzing naar artikel 63a van de Ziektewet “De eigenrisicodrager begeleidt personen, …, die laatstelijk tot hem in dienstbetrekking stonden, bij gebleken ongeschiktheid als zou hij in een privaatrechtelijke dienstbetrekking tot de eigenrisicodrager staan, …” een heel duidelijke route. Zij stelt in soortgelijke bewoordingen dat een eigenrisicodrager voor de Ziektewet ’op dezelfde wijze als ieder andere werkgever verantwoordelijk is voor re-integratie van zijn (ex-) werknemers in het eerste en tweede Spoor. Na het einde van het dienstverband zet hij de re-integratie voort alsof de werknemer nog bij hem in dienst is’ (dus eerste spoor!). UWV voegt hier zelfs nog aan toe dat er een noodzaak kan bestaan het dienstverband daarvoor te verlengen of zelfs een nieuw dienstverband aan te gaan.

Dit betekent toch wel een heel andere verplichting dan voor een niet-eigenrisicodrager die alle verplichtingen aan het UWV kan overlaten zonder dat er een controle of boete volgt. De eigenrisicodrager moet de re-integratie zelf oppakken (dat is niet gek, want dit is als het goed is immers ook een reden geweest voor de keuze tot het eigenrisicodragerschap). Maar wat een gevoel van onrecht met zich meebrengt, is het feit dat de spelregels die de eigenrisicodrager moet volgen veel strenger zijn dan die voor de niet-eigenrisicodrager. Hij moet, anders dan zijn collega die bij het UWV is verzekerd, wel naar arbeidsmogelijkheden binnen het eigen bedrijf kijken en wordt dan mogelijk vervolgens ook nog eens geconfronteerd met de verplichting de tijdelijke werknemer alsnog in dienst te houden of opnieuw in dienst te nemen! Er was toch niet voor niets gekozen voor een tijdelijk dienstverband?

Maar goed, als een werkgever deze keuze bewust maakt, dan zou het gevoel van onrecht wellicht overtrokken zijn en zou door de kwaadwillende lezer kunnen worden gesproken van ‘krokodillentranen’. Maar wat nu als een werkgever onverwacht met deze situatie als gevolg van andere keuzes wordt geconfronteerd of niet eens is geïnformeerd over dit verschil tussen wel of niet eigenrisicodrager zijn?

Goed informeren

Om bij dit laatste te beginnen: het blijkt dat veel adviseurs niet eens weten dat er een verschil in re-integratieverplichtingen tussen een eigenrisicodrager en een niet-eigenrisicodrager bestaat. Als gevolg hiervan wordt een werkgever na het aangaan van het eigenrisicodragerschap onverwacht met deze re-integratieverplichting (tezamen met bijbehorende onrust en kosten) geconfronteerd. Erger is nog dat een werkgever die eigenrisicodrager voor de WGA is of wenst te worden, door de meeste verzekeraars wordt verplicht om ook eigenrisicodrager voor de Ziektewet te worden. Op zich kan ik deze verplichting begrijpen, maar zorg dan wel dat de werkgever goed geïnformeerd deze keuze maakt en zich ook bewust is van de bijkomende verplichtingen en risico’s die de keuze met zich meebrengt en daardoor bewust de keuze voor het Ziektewet eigenrisicodragerschap maakt. Hier ligt uiteraard een belangrijke taak voor verzekeraars en adviseurs, maar wat mij betreft wordt de kwaal aangepakt bij het begin en daar is deze formatieperiode misschien wel een goed moment voor. Haal de rechtstongelijkheid voor wat betreft de re-integratieverplichtingen tussen een eigenrisicodrager en een niet eigenrisicodrager voor de Ziektewet weg bij de basis: pas de wet en regelgeving aan zodat ook hier een zo gelijk mogelijk speelveld ontstaat.

En ga daarnaast als overheid zeker door met het creëren van deze transparantie, want nu eenieder de beweegredenen van het UWV voor het opleggen van sancties, etc. beter kan volgen en daardoor begrijpen, kunnen wellicht ook veel onnodige sancties worden voorkomen. En dat is toch het primaire doel van de overheid en werkgevers?