Nieuws

Ziekteverzuim ligt bij de politie flink hoger dan het landelijk gemiddelde

Past die pet nog wel?

— Ze worden uitgescholden, bespuugd, mishandeld en voor gek gezet in filmpjes op internet. Politieagenten op straat hebben het zwaar te verduren. Bij het handhaven van de openbare orde worden ze met regelmaat van racisme of juist wegkijken beschuldigd. Tel daarbij op de corruptieschandalen in de top van het apparaat en de vraag dringt zich op: wie wil er nog bij de politie werken?

Door Daniël van Dam en Eva Gabeler

Vlogger Boef wordt staande gehouden bij een benzinestation. De rapper en zijn vrienden provoceren de agenten en maken hen belachelijk.
1 / 3

Vlogger Boef wordt staande gehouden bij een benzinestation. De rapper en zijn vrienden provoceren de agenten en maken hen belachelijk.

YouTube

Vlogger Boef wordt staande gehouden bij een benzinestation. De rapper en zijn vrienden provoceren de agenten en maken hen belachelijk.
1 / 3

Vlogger Boef wordt staande gehouden bij een benzinestation. De rapper en zijn vrienden provoceren de agenten en maken hen belachelijk.

YouTube

Het is een gewone woensdag op een politiebureau in Zuid-Holland. Een wanhopige moeder belt op. Haar zoon is doorgedraaid en heeft zojuist de woning kort en klein geslagen. Ze vraagt of de politie hem wil bellen om hem tot bedaren te brengen. De zoon heeft echter geen greintje ontzag voor de jonge agent die hem belt. De diender krijgt de volle laag. Alle scheldwoorden beginnend met de letter ’k’ vallen. „Het is geen uitzondering”, vertelt de uitgefoeterde agent die anoniem wil blijven. „Je wordt standaard eerst uitgescholden.”

Dat klopt. De afgelopen tijd haalt de politie regelmatig het nieuws als mikpunt van treiteraars. Deze nazomer zette een groep Turks-Nederlandse jongeren uit Zaandam hen herhaaldelijk voor gek in filmpjes op internet. Agenten worden vrijwel automatisch weggezet als racisten zodra ze een donker persoon staande houden. Maar het blijft niet bij schelden. Afgelopen weekend sloegen twee Brabanders uit het niks in op de politie; ze zitten nog steeds vast. En dan wordt ook de betrouwbaarheid van agenten nog aangetast door de corruptieaffaire binnen hun landelijke leiding.

Het respectloze gedrag op straat leidt tot groeiende frustratie bij agenten. Op Facebook verscheen begin deze week een 56 regels tellend bericht van politieman Frank de Vetter. Hij vat samen welke beledigingen hij en zijn collega’s dagelijks over zich heen krijgen. Hij zou een racist zijn, een sukkel en een provocateur. Het is een aangrijpend verhaal over vooroordelen over agenten, dat ruim twaalfduizend keer wordt gedeeld. Nog eens 39.000 mensen drukken op de ’vind ik leuk’-knop: agenten en burgers die zich in zijn verhaal herkennen.

Los van al het getreiter hebben onze agenten het zwaar, blijkt uit een TNO-rapport. Wisselende diensten, overuren, en overmatige werklast leiden ertoe dat veel politiemensen ziek thuis zitten, constateert de onderzoeksorganisatie.

Het ziekteverzuim binnen de politie valt op: minister Van der Steur schrijft begin dit jaar een brief naar de Kamer over het opvallend hoge en toenemende aantal ziekmeldingen. Het landelijk gemiddelde lag vorig jaar bijna op vier procent, bij de politie was dat cijfer bijna zeven procent.

Albert Springer van de Nederlandse Politiebond draagt daarvoor een aantal scenario’s aan. „De onderbezetting binnen het korps eist zijn tol; zeker tijdens de reorganisatie die zich al jaren voortsleept. De werkdruk is nog nooit zo hoog geweest. Ook wordt het werk ook zwaarder met de filmpjes, sociale media en een groeiende vorm van disrespect.”

Een vijftig-plus agent vertelt dat hij van de oude stempel is: respect dwingt hij wel af op straat. Ook bij ettertjes die hem voor gek proberen te zetten. Maar dat neemt niet weg dat zijn werk veel zwaarder is geworden. Natuurlijk, hij is een dagje ouder en fysiek minder fit. „Toch zit het echte probleem hem erin dat we met minder mensen beter werk moeten leveren. Voor 1990 ging je met z’n tienen de straat op, nu sta je met z’n tweeën op een gebied van 360 vierkante kilometer.”

Hij is bovendien teleurgesteld dat de politietop zijn zaakjes niet op orde heeft. Het straalt af op de werkzaamheden die hij levert; hij merkt in zijn directe omgeving dat mensen slecht praten over inhalige agenten. „Als politieman doet corruptie mij erg veel pijn. En al helemaal als er gedacht wordt dat dit vaker gebeurt. Het is één procent die het verpest voor de rest.”

Het tergt hem ook dat zij met een ’frustratiepremie’ vertrekken, terwijl zijn pensioenleeftijd rustig een paar jaar omhoog wordt geschoven. Moet hij dan straks vanachter zijn rollator boeven vangen?

Toch trotseren agenten de treitervloggers, scheldpartijen en racismeverwijten. Hoe moeilijk dat soms ook is, vertellen de agenten. Het blijkt ook uit cijfers: de uitstroom bij de politie is opmerkelijk genoeg veel kleiner dan bij andere overheidsberoepen, volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken.

De agenten zijn over het algemeen trots op hun werk, zowel de jonge als de oude dienders. Want uiteindelijk kunnen ze mensen helpen. Bij huiselijk geweld, bij ernstige ongevallen en bij diefstal. Het duurt soms alleen even voordat dat doordringt tot de mensen zelf. „Uiteindelijk hebben ze me allemaal nodig. Dan word je in eerste instantie misschien uitgescholden, maar dat glijdt van ons af. Aan het eind van het verhaal krijg je een hand. Die momenten onthoud ik.”

Door Daniël van Dam en Eva Gabeler