Nieuws/Binnenland

Opvallende aanbeveling van Gezondheidsraad:

Meer groen nodig

Door René Steenhorst

Fred Woudenberg van de Signaleringscommissie Gezondheid en Milieu voetbalt in het park. Graag zou hij overal meer groen zien: „Alles wordt betegeld en geasfalteerd.”

Fred Woudenberg van de Signaleringscommissie Gezondheid en Milieu voetbalt in het park. Graag zou hij overal meer groen zien: „Alles wordt betegeld en geasfalteerd.”

foto Amaury Miller

Amsterdam - In en om de grote Nederlandse steden moeten de komende jaren meer parken en wandelgebieden worden aangelegd. „Uitbreiding van het recreatiegroen is belangrijk voor de volksgezondheid. Bovendien helpt het bij de afwatering en geeft het verkoeling bij hittegolven.”

Fred Woudenberg van de Signaleringscommissie Gezondheid en Milieu voetbalt in het park. Graag zou hij overal meer groen zien: „Alles wordt betegeld en geasfalteerd.”

Fred Woudenberg van de Signaleringscommissie Gezondheid en Milieu voetbalt in het park. Graag zou hij overal meer groen zien: „Alles wordt betegeld en geasfalteerd.”

foto Amaury Miller

Zo luidt de opmerkelijke aanbeveling van de Gezondheidsraad, een wetenschappelijk adviesorgaan dat regering en parlement doorgaans raad geeft over onder meer veiligheid en effectiviteit van medische behandelingen, gezonde arbeidsomstandigheden en bevolkingsonderzoek en vaccinaties.

Ditmaal dan een fris advies over ’recreatie in het groen’. Want ook daarmee zijn gunstige gezondheidseffecten te bereiken, stelt de Gezondheidsraad. In dat advies betrekt zij het in 2015 door Nederlandse epidemiologen vastgestelde verband tussen de hoeveelheid natuur in de nabijheid en de algemene gezondheid, de geestelijke gezondheid en de overlijdenskans. „Contact met groen kan helpen bij het herstel van stress en aandachtsmoeheid en zó het ontstaan van chronische stress”, memoreert de Raad.

Groen+gezond

„Groen+gezond lijkt een open deur, maar dat ís het niet!”, bezweert Fred Woudenberg, voorzitter van de Signaleringscommissie Gezondheid en Milieu van de Gezondheidsraad, die het advies opstelde. „Het verraderlijke is alleen dat iedereen ’t wel ’gelooft’ dat omgevingsgroen gezond is. Maar intussen wordt alles betegeld en geasfalteerd. En kijken ambtenaren bij gemeenten naar ’de pegels’, ofwel de kosten van het groenonderhoud én naar wat het opbrengt wanneer een stuk groen bebouwd wordt…”

Over het hele land bezien is er weliswaar (nog) genoeg aanbod van recreatiegroen, maar het is erg ongelijk verdeeld, stelt de Gezondheidsraadcommissie vast. „De Randstad schiet duidelijk tekort.”

Vooral in de afgelopen decennia is de aanleg van ’gezond groen’ achtergebleven bij de groei en veranderde samenstelling van de bevolking, blijkt uit het advies. Er zijn veel meer ouderen bijgekomen, evenals allochtone Nederlanders die het recreatiegroen op een andere manier gebruiken – ze komen daar graag samen om bijvoorbeeld met familie en vrienden te picknicken.

Fred Woudenberg: „Ooit stelde Staatsbosbeheer voor om zogeheten ’smulbossen’ aan te leggen. Gebieden, waar mensen vruchten en zaden konden plukken, want die behoefte is er bij bepaalde groepen duidelijk. Maar het plan strandde, het werd als stigmatiserend ervaren.”

Overgewicht

„Ons advies is niet heel erg revolutionair!”, zegt prof. dr. Pim van Gool, de algemeen voorzitter van de Gezondheidsraad (en neuroloog in het AMC) bijna verontschuldigend. „Maar groen, meer natuur in en om de stad, zet aan tot meer bewegen en kan zo de verergering van overgewicht en obesitas tegengaan, evenals hiermee samenhangende ziekten als diabetes en hart- en vaataandoeningen. De verstedelijking is in dit opzicht problematisch, we zullen als samenleving naar een goede balans moeten zoeken om te komen tot gezonde, duurzame en klimaatbestendige steden.”

En zijn commissievoorzitter vult aan met: „Je bent er als stad niet met de aanleg van een paar mooie bermen en wat sfeervolle plantenbakken… Ook mooi, maar dat is kijkgroen!”

Door René Steenhorst

Medisch journalist