Nieuws

Politieman Ayhan Durak gebrandmerkt als ’Erdogan-agent’

’Ik ben kapotgemaakt’

— Het leven van de Veenendaalse politieagent Ayhan Durak veranderde in een nachtmerrie toen hij door een Gülen-aanhanger werd gebrandmerkt als ’pro-Erdogan-agent’. Hij zou politiesystemen illegaal hebben doorzocht naar aangiftes tegen Erdogan-aanhangers. „Ik ben kapotgemaakt.”

Door Joris Polman

Het leven van de Veenendaalse politieagent Ayhan Durak veranderde in een nachtmerrie toen hij door een Gülen-aanhanger werd gebrandmerkt als ’pro-Erdogan-agent’. Hij zou politiesystemen illegaal hebben doorzocht naar aangiftes tegen Erdogan-aanhangers. „Ik ben kapotgemaakt.”

Hij is wekenlang afgeluisterd, twee keer verhoord en ook zijn familie en vrienden werden aan de tand gevoeld door rechercheurs. De gang van zaken verraste de 49-jarige Ayhan Durak niet. Hij is zelf immers politieman. Maar de impact van het maandenlange onderzoek wel. Zijn reputatie als agent is aan diggelen, zegt hij. „Net als mijn leven.”

Duraks nachtmerrie begint op 31 augustus. De Turk-Nederlandse krant Zaman Vandaag brengt een primeur: ’Nederlandse pro-Erdogan-agent lekt informatie aangifte bedreiging’. Tweede Kamerfracties van het CDA en VNL vragen minister Van der Steur (Justitie) om een onderzoek. Een nationale rel is geboren.

Nederland is dan al wekenlang in de ban van spanningen binnen de Turks-Nederlandse gemeenschap. President Erdogan heeft de islamitische geestelijke Fethullah Gülen aangewezen als het brein achter de mislukte staatsgreep van afgelopen juli. In Turkije, maar ook daarbuiten, maken Erdogan-aanhangers sindsdien jacht op volgelingen van Gülen.

Ook in Nederland hebben Gülenisten te maken met bedreigingen en intimidatie uit de eigen Turkse gemeenschap. Ondertussen staan de kranten staan bol van verhalen over ’de lange arm van Turkije’.

Maar het zijn zeker niet alleen Gülenisten die een prijs betalen voor de nasleep van de Turkse coup. Neem het relaas van politieman Durak. Hij krijgt te maken met een aangifte tegen hem wegens schending van zijn geheimhoudingsplicht.

De verdenking ontstaat als de Rotterdamse Nimet K., een volgelinge van Gülen, voor de tweede keer in enkele dagen naar de politie stapt. De eerste keer, op 4 augustus, meldde ze op Facebook te zijn bedreigd door een Erdogan-aanhanger. Als vijf dagen later haar ex-man opbelt, blijkt dat haar bezoek aan het bureau niet onopgemerkt is gebleven. „Hij gaf er blijk van dat hij wist van haar melding bij de politie”, schrijft justitie over de zaak. „Hij zei dat van Ayhan te hebben gehoord, een bevriende politieman.”

Behalve opnieuw naar de politie gaat Nimet ook naar de krant Zaman Vandaag. Ze zegt te vrezen voor haar leven: „Hij (de agent, red.) zoekt blijkbaar gericht binnen het systeem naar aangiften tegen Erdogan-aanhangers. Wie kan mij garanderen dat een agent mijn adres niet doorgeeft aan een Erdogan-aanhanger met slechte bedoelingen? Of aan de Turkse staat?”

Vanaf dat moment staat het leven van Durak op zijn kop. Het bureau Veiligheid, Integriteit en Klachten van de politie start een intern onderzoek naar hem. Mede door de enorme media-aandacht – de Kamerfractie VNL spreekt zelfs van ’Erdogan-informanten’ binnen de Nederlandse politie – en de toezegging van minister Van der Steur om de zaak tot op de bodem uit te zoeken, start de officier van justitie een strafrechtelijk onderzoek.

Justitie gaat niet over een nacht ijs. Rechercheurs lopen alle door Durak in politiesystemen gepleegde zoekacties na, ze vorderen zijn historische telefoongegevens en pluizen die uit, ze lichten zijn e-mails door, luisteren zijn telefoon af en nemen zijn toestel ook een tijdje in beslag voor onderzoek.

Pas op 22 november, na bijna drie maanden, krijgt Durak het verlossende woord. Justitie seponeert de strafzaak. „De resultaten van dit onderzoek wijzen op zijn onschuld”, schrijft de officier van justitie. Een maand later, op 15 december, schrijft minister Van der Steur aan de Tweede Kamer dat Durak „ten onrechte als verdachte van schending van het ambtsgeheim is aangemerkt.”

Een opluchting voor Durak, dat zeker. Maar hij is gekrenkt. Eerst viel het halve land over hem heen. Maar nu zijn onschuld is aangetoond, is er nauwelijks aandacht voor zijn zaak. „Ik ben kapot gemaakt. Ik ben als Erdogan-aanhanger weggezet. Maar dat ben ik helemaal niet. Ik woon en werk hier en eerbiedig onze rechtsstaat”, zegt de politieman.

Hoewel van alle blaam gezuiverd, zit Durak ziek thuis. De politieman heeft psychische problemen overgehouden aan de kwestie. Hij loopt bij de psycholoog en gebruikt medicijnen tegen de spanning. Zich begeven in de Turkse gemeenschap valt hem zwaar. „Ik word in mijn eigen moskee door een deel van de gemeenschap met de nek aangekeken. Mijn kinderen en andere familieleden ook. We zijn besmet geraakt”, zegt Durak, die voor de Turkse gemeenschap een belangrijk aanspreekpunt bij de politie was. „Ik ben niet alleen zelf beschadigd, maar ook de politie in het algemeen. Een minister die een onderzoek laat uitvoeren naar een Erdogan-informant binnen de politie; dat heeft een negatieve uitstraling op het hele Nederlandse korps.”

Ejder Köse, de advocaat van Durak, heeft inmiddels aangifte gedaan tegen Nimet K., haar ex-man en de journalist van Zaman Vandaag wegens smaad, laster en belediging. Köse: „Durak is slachtoffer van een propagandaoorlog. In de beginweken was de Nederlandse nuchterheid ver te zoeken als het gaat om al die zogenaamde aangiftes. Er is niet één veroordeling uit voortgekomen.”

De advocaat vermoedt een boosaardig opzetje van Gülenisten. Nimet K. werkt voor Time to Help, een liefdadigheidsorganisatie van de Gülen-beweging, zo bevestigt ze zelf desgevraagd. Time to Help heeft nauwe banden met Zaman Vandaag, een krant van de Gülenistische Time Media Group. De redactie en Time to Help waren afgelopen zomer nog in hetzelfde pand gevestigd.

Nimet K. bevestigt dat ze ’de jongens van de krant’ inderdaad goed kent. Maar ze zegt zich in deze zaak vooral te hebben laten leiden door beweringen van haar ex-man. Raadsman Köse gelooft dat niet en is van mening dat het OM een onderzoek moet opstarten vanwege het indienen van een valse aangifte.