Nieuws/Buitenland

’Er bestaan alleen kleine acteurs’

Koning van de bijrol Harry Dean Stanton (91) overleden

Harry Dean Stanton in Paris Texas.
1 / 2

Harry Dean Stanton in Paris Texas.

LOS ANGELES - De Amerikaanse acteur Harry Dean Stanton, bekend van films als Paris, Texas, The Green Mile en Aliens is op 91-jarige leeftijd overleden.

Harry Dean Stanton in Paris Texas.
1 / 2

Harry Dean Stanton in Paris Texas.

De in 1926 geboren boerenzoon uit Kentucky met de karakteristieke, verweerde kop heeft vele tientallen rollen op zijn naam staan.

Stanton werd met name bekend door zijn memorabele bijrollen. Zo speelde hij een gebroken vader in Pretty in Pink, de elektrischestoeltester Toot-Toot in The Green Mile en een sekteleider in de tv-serie Big love.

Zelf had hij er geen probleem mee dat hij gedurende zijn carrière nauwelijks hoofdrollen te spelen kreeg. „Als een rol me aanspreekt dan doe ik het. Het maakt mij niet uit hoe klein die is. Er bestaan wat mij betreft geen kleine rollen. Je kent dat oude gezegde toch wel: ’er bestaan alleen kleine acteurs’”, aldus de acteur.

Toch hoofdrol

Wel beklaagde hij zich begin jaren 80 tegenover scenarist Sam Shepard over het soort rollen dat hij tot dat moment zoal kreeg aangeboden. „Ik vertelde Sam dat ik verlangde naar een rol met meer schoonheid en meer gevoel”, onthulde de acteur in een interview. Niet veel later bood Shepard hem aan om hoofdpersoon Travis Henderson te spelen in Paris, Texas. Het werd een grotendeels zwijgende vertolking van een gebroken man met een missie.

Want hoewel regisseurs dankbaar gebruik maakten van zijn opvallende uiterlijk, zoals John Carpenter in Escape from New York of Ridley Scotts in Alien (de eerste echt commerciële kaskraker waarin Stanton te zien was), was het niet alleen zijn fysieke voorkomen waarmee Harry Dean Stanton zichzelf in de kijker speelde. Hij ontpopte zich ook als een uitmuntend karakteracteur.

Spijt?

Paris, Texas werd in 1984 tijdens het filmfestival in Cannes beloond met een Gouden Palm. Stanton zelf zou gedurende zijn ruim vijftig jaar durende filmcarrière echter nooit een prijs krijgen voor zijn acteerprestaties. Hij snapte zelf heel goed dat dat gebrek aan erkenning waarschijnlijk mede te maken had met het soort rollen dat hij gespeeld had. Van spijt wilde hij echter niets weten. „Spijt is slechts een vorm van lijden waar ik niet aan toe wil geven. Dat is zinloos. Ik zou van heel veel dingen spijt kunnen hebben, maar uiteindelijk moet je gewoon accepteren wat je doet en wat er gebeurt. Het is zoals het is.”

Ook David Lynch was groot fan van het unieke voorkomen van Harry Dean Stanton: hij castte hem in zijn films Wild at Heart en Inland Empire. Ook had hij hem bijna de rol van psychopaat in Blue Velvet aangeboden. De rol die uiteindelijk door Dennis Hopper werd gespeeld.

Met deze laatste regisseur maakte Stanton in 1992 ook de film Twin Peaks: Fire walks with me, waarin hij Carl Rodd speelde. Tegen het einde van zijn leven volgde een reprise van die rol in een nieuwe serie Twin Peaks-afleveringen op televisie.

Toch zou zijn Twin Peaks-optreden niet Harry Dean Stantons laatste rol worden. Die speelt hij in Lucky Man (2017), een film die nog moet worden uitgebracht. Hierin geeft de acteur gestalte aan een 90-jarige atheïst, die met zijn naderende dood voor ogen tot enkele verrassende inzichten komt. Veel toepasselijker kan het niet.

Lees meer over