Nieuws

Al zeker 40 doden onder vluchtelingen, daklozen en drinkers

Europa gebukt onder barre kou

— Half Europa bibbert van de kou en dat soms nog op de meest onverwachte plekken. Zo zijn grote delen van Griekenland net als Turkije met een sneeuwdeken bedekt. Dat levert prachtige beelden op, maar ook overlast en drama’s.

Door door Frank van Vliet

De straatverkopers in Istanbul staan nu in wit besneeuwde straten.
1 / 5

De straatverkopers in Istanbul staan nu in wit besneeuwde straten.

REUTERS

De straatverkopers in Istanbul staan nu in wit besneeuwde straten.
1 / 5

De straatverkopers in Istanbul staan nu in wit besneeuwde straten.

REUTERS

Het Rode Kruis draait overuren door het barre winterweer. De medewerkers delen warme kleren, dekens en voedsel uit en verlenen medische zorg aan met name bewoners van vluchtelingenkampen, ouderen en daklozen. In sommige landen daalde de temperatuur tot 30 graden onder nul. Het aantal dodelijke slachtoffers is opgelopen tot zeker veertig.

Tientallen Nederlanders zitten al dagenlang vast op de luchthaven van Istanbul waar het luchtverkeer lam is gelegd. Ze hebben geen toegang tot hun bagage en hebben geen idee wanneer ze kunnen vertrekken. Er wordt alom geklaagd over de gebrekkige communicatie.

Ook elders in Europa liepen lucht- en scheepvaartverkeer vertragingen op, terwijl (vracht)auto’s van de weg slipten of zich moeizaam een weg door de sneeuw baanden. In veel plaatsen viel de elektriciteit uit.

Levensbedreigend is de situatie voor de duizenden asielzoekers die in kampen in Griekenland en op de Balkan zitten of daar zelf in een tentje of in een ander simpel onderkomen schuilen voor de elementen.

Op de Griekse eilanden worden vluchtelingen naar sporthallen en huizen overgebracht of worden er kachels in tenten geplaatst, als die voorradig zijn. Op de Balkan worden extra dekens aan de migranten uitgereikt in een poging zoveel mogelijk mensen warm te houden. „De komende dagen zijn cruciaal. De situatie verslechtert snel voor die mensen”, zegt Stephane Moissaing, het hoofd van Artsen zonder Grenzen in Servië.

De waarschuwing is realistisch. Maandag werden de lichamen van drie doodgevroren vluchtelingen, twee uit Irak en een uit Somalië, aangetroffen. In Polen stierven zondag al tien personen door de ijzige temperaturen. Dat is net als in Rusland overigens geen ongewoon fenomeen. Vaak gaat het dan om zogenaamde ’sneeuwklokjes’, veelal mensen die te diep in het glaasje hebben gekeken en dan op straat in slaap vallen en doodvriezen. De mare wil dat ze net als sneeuwklokjes pas boven de sneeuw uit komen als het warmer wordt.

In het eveneens door koude geteisterde Vaticaanstad vroeg de paus ook om hulp voor daklozen. „Verwarm uw hart en help hen”, verzocht hij.

In veel landen werd die barmhartigheid getoond. In Hongarije hingen eigenaren van tweedehandsklerenzaken warme jassen aan een rek buiten. Daklozen mochten die gratis meenemen. Wie een warme jas of trui kon missen werd verzocht die aan het rek te hangen.

Zelfs aan straathonden werd gedacht. Een aantal grote winkelcentra stelde dat ze zwerfhonden die normaal meteen naar buiten worden verjaagd niet de kou zullen insturen.

Niet iedereen liet zich echter kisten door het koudefront. Zo lieten honderden Moskovieten zich ondanks de koudste orthodoxe kerst in 120 jaar niet kisten. Een geplande fietstocht ging gewoon door.

Ook de gestaalde Zweden lieten zich niet kennen. Daar gingen met min zes op de thermometer talloze mensen in de onderbroek de metro in voor de zogenaamde ’No Pants Subway Ride’, een fenomeen dat ooit ontstond in New York en naar zestig landen werd geëxporteerd. Bijna onnodig te zeggen dat veel Zweden daarna de kroeg in doken voor een verwarmend hartversterkertje.