Nieuws/Nieuws

Puberteit

Wanneer spreek je van 'vervroegde puberteit'?

Door Door redactie VROUW

GEEN - Stel je voor: je dochter is net acht geworden en krijgt nu al borsten. Is dat niet wat snel?, vroeg VROUW lezeres Anita zich af. Wij doken in de materie van de 'vervroegde puberteit'. Want wat is dat eigenlijk en wanneer spreek je van een vervroegde puberteit?

Anita: ”Mijn dochter is net acht geworden en begint al een beetje borstjes te krijgen. Ook ruikt ze naar zweet onder haar armen. Ik heb echt deodorant voor haar moeten kopen. Dat spuit ze nu na het douchen op. Ik ben ook met haar naar de huisarts geweest, maar die zegt dat het normaal is dat meisjes vanaf deze leeftijd in de puberteit komen en gaan menstrueren. Ik maak me zorgen. Ik vind haar nog zo jong. Is het echt normaal?"

Over abnormaal vroeg puberen

Van vroege puberteit is sprake als die bij een meisje begint tussen 8 en 10 jaar en bij een jongen tussen 9 en 11. Het is wat vroeg, maar echt afwijkend is het volgens kinderendocrinoloog Dick Mul in Lijfmagazine niet: het past in de natuurlijke variatie. De ouders die met hun vroege pubers bij hem komen, kan hij meestal al snel geruststellen.

Abnormaal vroeg puberen (pubertas praecox) komt ook voor, voornamelijk bij meisjes. Meisjes die vóór hun 8e jaar borsten ontwikkelen of hun eerste menstruatie krijgen vóór hun 10e jaar zijn te vroeg in de puberteit gekomen. Bij 2,5 procent van alle meisjes komt dat voor.

Dikkere meisjes menstrueren eerder

Bij meisjes begint de puberteit gemiddeld als ze 10,5 jaar zijn. Bij jongens op hun 11,5e jaar. De eerste menstruatie begint gemiddeld rond de 13,1 jaar. Bij Turkse en Marokkaanse meisjes iets eerder. Zij worden een half jaar eerder ongesteld dan autochtone pubers. Allochtone meisjes zijn gemiddeld wat dikker, en dikkere meisjes menstrueren eerder, zo blijkt uit cijfers van de Vijfde Landelijke Groeistudie van TNO. De leeftijd daalt ook iets. In 1955 was de gemiddelde leeftijd bij de eerste menstruatie 13,7 jaar. In 1965 werden meisjes gemiddeld voor het eerst ongesteld op 13,5 jarige leeftijd. In 1980 was het gezakt naar 13,3 en in 1997 naar 13,2 jaar.

Noodklok

In een Belgische krant werd laatst wel de noodklok geluid. Eén op de tien Vlaamse meisjes krijgt al borstjes op 8,8-jarige leeftijd, terwijl het gemiddelde op 10,6 jaar ligt. Dat scheef Het Laatste Nieuws. Experts voeren verschillende oorzaken aan. Voeding en gewicht zouden een rol spelen, maar ook een toename van het aantal echtscheidingen. Zo brengt stress de groeihormonen uit evenwicht. Extreme gevallen van voortijdige puberteit, zoals bij een 3-jarig Brits meisje, zijn zeldzaam.

Volgens dokter Jean De Schepper, kinderarts-endocrinoloog aan de universitaire ziekenhuizen van Brussel en Gent: ”Een geringe opzetting van de borstjes wijst niet noodzakelijk op een vroegtijdige puberteit. In veel gevallen gaat het om meisjes die zwaarlijvig zijn of over een tijdelijk fenomeen. De eerste menstruatie volgt overigens gemiddeld pas zo’n 2,5 jaar na de eerste borstontwikkeling."

Eerder naar de dokter

Mirjam van Albada, kinderarts bij de kinderendocrinologie UMCG over vervroegde puberteit in ons land: ”Ik herken het deels wel als ik naar onze eigen praktijk kijk. Maar of dat komt omdat het werkelijk zo is, of dat het een uiting is van het feit dat ouders er eerder mee naar een dokter is gaan, is niet duidelijk. Als je naar Nederlands onderzoek op dit gebied kijkt, heeft de vierde landelijke groeistudie uit 1997 laten zien dat er geen verdere vervroeging van de start van de puberteit meer is opgetreden. Meer recent onderzoek uit Nederland heeft gekeken naar de leeftijd waarop meisjes hun eerste menstruatie kregen. Daar zie je wel een geringe verschuiving naar een jongere leeftijd, met 1,2 maanden."

Signalen van vervroegde puberteit

Heb jij het idee dat jouw kind vervroegd de puberteit ingaat? Dit zijn de signalen waar je op moet letten bij jongens jonger dan negen jaar en meisjes jonger dan acht jaar, aldus de site van ErasmusMC.

  • Bij meisjes:  borstontwikkeling, menstruatie
  • Bij jongens:  groei van de testikels en penis, zware stem
  • Bij jongens en meisjes:  schaamhaar en okselhaar, snelle lengtegroei, groeispurt, acné, zweetlucht

Herken jij dit? Is jouw kind ook vervroegd in de puberteit of heb je vermoedens hierover. Praat hieronder mee?

Lees ook

Lees meer over