Nieuws

Pensioenbaas: verhoog rekenrente

Door Thijs Rösken

Benne van Pompta, bestuursvoorzitter pensioenfonds PMT.

Benne van Pompta, bestuursvoorzitter pensioenfonds PMT.

FOTO BOB DE JONG

Rijswijk - Een broodnodige correctie op de rekenrente maakt pensioenfondsen klaar voor de toekomst, betoogt Benne van Popta, bestuursvoorzitter van PMT. Ook wil hij zeker geen ’big bang’, de naderende grote hervorming van het pensioenstelsel.

Benne van Pompta, bestuursvoorzitter pensioenfonds PMT.

Benne van Pompta, bestuursvoorzitter pensioenfonds PMT.

FOTO BOB DE JONG

Fondsen, sociale partners en politiek bereiden zich voor op een grootscheepse hervorming van het pensioenstelsel. Bij de formatie van een nieuwe coalitie moet er een blauwdruk van een nieuw stelsel van de SER (Sociaal Economische Raad) op tafel liggen. Dat zou dan in de volgende kabinetsperiode ingevoerd moeten worden.

Benne van Popta van het Pensioenfonds Metaal en Techniek (ongeveer 1,2 miljoen deelnemers) ziet de noodzaak van een grote hervorming niet. „Met een nieuw pensioencontract krijgen deelnemers niet opeens meer geld.” Volgens hem is de hoogte van de uitkering een belangrijker probleem dan de manier waarop we pensioengelden verdelen. Voor PMT en zijn deelnemers in ieder geval. Want de deelnemers in de metaal, blijven in tegenstelling tot in andere sectoren, tientallen jaren daar actief. Ook zijn er minder zzp’ers aan de slag, zodat het fonds niet zo snel verouderd.

Hij wil wel wat dingen veranderen, maar weigert een grote blauwdruk van een nieuw perfect stelsel voor iedereen. Bovenal wil Van Pompta werken aan wat meer stabiliteit in de uitkering, mede door niet snel te hoeven korten en wel te indexeren. Door pensioentoezeggingen pas op een later moment in het werkzame leven te doen, verminder je de rentegevoeligheid.”

Van Pompta ziet voor al die verschillende fondsen een hybride stelsel voor zich, waarbij fondsen anders te werk gaan per sector. „In de ene sector, waar werknemers kort in werken en pensioen opbouwen, kun je werken met persoonlijke pensioenpotjes. Maar in andere juist de kracht van collectiviteit behouden.”

De pensioenbaas wil veranderingen, zoals meer inzicht in pensioenopbouw geven, in kleine stapjes doen. Nu valt volgens hem op de tekentafel niet goed te voorspellen welk stelsel straks nodig is in 2022. Hij wil stap voor stap bijsturen en wijst erbij naar voormalig premier Joop den Uyl. „Hij riep op lang vol te houden, omdat je met kleine stappen ook voor een grote vernieuwing kan zorgen. Het enige verschil is dat je de bevolking meeneemt.”

Van Pompta ziet een groot obstakel voor veranderingen bij het pensioenstelsel. Die zitten met name in de lage dekkingsgraden (veel fondsen komen amper boven 100% uit) door de historisch lage rente. Daardoor is er een continue dreiging van kortingen. Bijna alle grote fondsen, waaronder PMT, dachten vrijwel heel 2016 dat ze dit jaar moesten korten, maar die ingreep werd net afgewend.

De PMT-voorzitter wil de rekenrente waarmee pensioenfondsen hun toekomstige verplichtingen moeten waarderen (een tarief dat is afgeleid van rentes op risicovrij papier) corrigeren. „Anders blijven die kortingen boven ons hoofd hangen. Stabiliteit is nodig richting vernieuwing van het pensioenstelsel.”

„De rente is extra laag door ECB-beleid (geldverruiming door opkopen obligaties). Als dat kunstmatige effect 50 basispunten is en je zou dat er tijdelijk bij doen, dan wordt onze rekenrente ruim 2%, stijgt onze dekkingsgraad met zo’n 6 procentpunten en komen we op ongeveer 105% uit.”

Die 105% is toevallig net boven de grens waarop fondsen zoals PMT eind 2019 moeten zitten om onvoorwaardelijke pensioenkortingen te voorkomen.

Andere vanuit de politiek geopperde aanpassingen van de rekenrente, zoals een permanente bodem van 2% of 4% ziet Van Pompta ook niet zitten. Hij erkent de conclusies van het CPB dat onlangs aantoonde dat een permanente bodem van de rekenrente tot tientallen procenten pensioen kan kosten van jongeren, omdat het door de verhoging opeens lijkt alsof er wel voldoende geld in kas zit.

„Het is niet mijn bedoeling om de situatie beter voor te stellen dan die is, maar we moeten een correctie aanbrengen voorhet ECB-effect. Zonder het slechten van deze barriere, kan die hervorming niet slagen.”

Door Thijs Rösken