Nieuws

71 politici verlaten vandaag de Tweede Kamer

’Die spelletjes ga ik zeker niet missen...’

Serge Ligtenberg/ANP/Dijkstra/

DEN HAAG - Vandaag nemen 71 Kamerleden afscheid van de Tweede Kamer: sommigen vrijwillig, anderen omdat de kiezer nu eenmaal heeft besloten z’n stem aan een ander te geven. Hoe kijken zij terug op hun werk als Kamerlid? En hoe zien ze hun toekomst?

Serge Ligtenberg/ANP/Dijkstra/

Ahmed Marcouch (PvdA, 48)

Tweede Kamerlid sinds 2010:

DIJKSTRA BV

„Met mijn Kamerlidmaatschap heb ik iets willen teruggeven aan de maatschappij die mij zoveel heeft gebracht. We leven in een fantastisch land, waar je geweldig veel kunt bereiken als je je best doet. Ik heb dat zelf ervaren toen ik als ongeletterd, ongeschoold tienjarig jongetje naar Nederland kwam. Ik geloof dat je in dit land van een dubbeltje een kwartje kunt worden, maar daar moet de samenleving wel op ingericht zijn. Precies hieraan heb ik als Kamerlid willen bijdragen.

Ik weet hoe we begonnen: er was een crisis, banken vielen om, graaiers werden ontmaskerd. Nu gaat het weer de goede kant op. Ik kan niet zeggen: dat is mijn verdienste, of van mijn fractie, of van de Tweede Kamer. We hebben dat samen gedaan.

Soms was het moeilijk als er politieke spelletjes werden gespeeld, als het debat op de man was, of als Machiel de Graaf en Selcuk Öztürk met halve waarheden en hele leugens hun punt probeerden te maken. Dat ga ik niet missen.

Ik kreeg eens mail over overlast in Hemelum - ik wist toen niet eens waar het lag. Zo’n tien families werden door één gezin geterroriseerd. Ik ben er naartoe gereden, hartje winter, ik slipte een paar keer van de weg. Die mensen waren hartstikke blij dat er iemand uit Den Haag naar hun problemen kwam luisteren. Ik heb mijn contacten ingezet om te helpen en de overlastveroorzakers zijn verwijderd. Zoiets komt niet aan de orde in een Kamerdebat, maar het geeft ontzettend veel voldoening.”

Anouchka van Miltenburg (VVD, 49)

Tweede Kamerlid sinds 2003:

Hollandse Hoogte

„Je hebt pas in de gaten hoe lang je al in de Kamer zit als je gaat reflecteren. Bij het opruimen van mijn kamer kwam ik oude foto’s tegen uit dat eerste jaar. Mijn dochter zei: hè, ben jij dat? Ze zou me niet eens herkennen.

Vanuit het niets kwam ik op een verkiesbare plek. Ik was in Zaltbommel gemeenteraadslid geweest, maar meer politieke ervaring had ik niet. Het was de periode na Paars II en na de Fortuyn-revolte. Ik wilde die volksvertegenwoordiger zijn die naar de mensen tóe ging en echt iets voor hen kon betekenen.

Het was ook overweldigend om zelf rond te lopen op die plek die je elke avond bij Den Haag Vandaag zag.

Op twee dingen ben ik het meest trots. De eerste zijn de hervormingen in de zorg, die we echt met de Kamer hebben aangepakt. Het andere is de verkiezing tot voorzitter van de Tweede Kamer. Dat je door je collega’s uitverkozen wordt, vond ik een magisch moment. Je loopt naar voren vanuit je fractie naar die voorzittersstoel en opeens sta je tegenover de Kamer. Het is een teleurstelling dat ik het niet af heb kunnen maken. Maar ik zou niet willen zeggen dat ik erdoor ben afgeknapt op de Kamer.

Dit voelt als een markant jaar. Uit de Kamer, ik word 50, de kinderen gaan het huis uit. Maar een zwart gat? Helemaal niet. Ik heb veel nagedacht over wat ik nu heb geleerd en wat mijn sterke punten zijn. Nu je niet meer op je 65e stopt met werken, realiseer ik me dat ik nog een hele carrière voor me heb.”

Mei Li Vos (PvdA, 46)

Tweede Kamerlid van 2007 tot en met 2010 en vanaf 2012:

Serge Ligtenberg

„Ik vertrek natuurlijk op een gek moment, waarop de PvdA zich moet bezinnen op haar toekomst. Maar ik ben ook enorm dankbaar. Dat heb ik van mijn Indische oma geleerd. Zij zei altijd: je moet je zegeningen tellen. Dat doe ik ook. Ik kwam als een blij ei de Kamer in. Vrolijk links, noemde ik mezelf. Dat ben ik nog steeds, maar ik heb nu veel meer ervaring. Ik heb geleerd dat je niet alleen maar aan principes kunt vasthouden als je iets wilt bereiken.

Ik ben er trots op dat het land niet verder de economische prut in is gezakt, en ik ben er trots op dat we het 4,5 jaar met de VVD hebben uitgezongen, al was dat soms met samengeknepen kaken.

Ik ben een nerd. Vind eigenlijk niks leukers dan aan wetten knutselen. Ik ben ook de vleesgeworden zzp’er. In de Kamer was ik de politicus bij uitstek die het voor hun belangen opnam en zelf heb ik eigenlijk ook nooit een vaste baan gehad. Nu ik de Kamer verlaat, hoef ik me eigenlijk geen zorgen te maken over het verdere verloop van mijn carrière. Ik weet hoe belangrijk het is contacten te onderhouden, om alle mobiele nummers te bewaren en afspraken af te lopen. Ik ga misschien wel weer lesgeven. En weer op pianoles, want dat heb ik de afgelopen jaren enorm gemist.”

Reinette Klever (PVV, 50)

Tweede Kamerlid sinds 2012:

ANP

„Het is mooi geweest. Met dat gevoel neem ik afscheid van de Tweede Kamer. Ik woon in Ermelo en doordeweeks verbleef ik in Den Haag. Dat vergt op den duur wel veel van het thuisfront. Mijn oudste kind is het huis uit, de middelste staat op het punt het huis uit te gaan en nummer drie is zestien. Het vooruitzicht van nóg vier jaar doordeweeks weg van huis stond me gewoon niet meer zo aan.

Het was bijzonder en bijzonder eervol om het volk te mogen vertegenwoordigen. Ik heb de zorgfraude op de kaart gezet en heb het verzet aangevoerd tegen windmolens - gelukkig daalt het inzicht in dat de mensen helemaal geen windmolens willen. Ik ben er sowieso trots op dat ik de PVV-standpunten heb kunnen verdedigen op het gebied van energie. Dus: geen geld naar de techniek van de vorige eeuw, maar naar innovatie. Je ziet dat dit navolging krijgt.

Wat ik zeker niet ga missen, zijn de politieke spelletjes, zoals de PvdA die jarenlang geen voorstellen van ons heeft gesteund ondanks inhoudelijke overeenkomsten.

Ik ga nu eerst eens lekker vakantie vieren en dan eens zien waar ik in het openbaar bestuur aan de slag kan. Burgemeester of commissaris van de koning, wie weet. We zijn de tweede partij van het land, dus ze moeten toch zitten te springen om PVV’ers in zulke functies.”

Harry van Bommel (SP, 55)

Tweede Kamerlid sinds 1998:

Serge Ligtenberg

„Ha, dat is grappig. De laatste foto van mij als politicus wordt genomen door dezelfde fotograaf als toen ik in 1994 de politiek in ging. Ik kwam toen als enige SP’er in de gemeenteraad van Amsterdam en hij vroeg mij als ’aanstormend talent’ of ik de hoek om wilde komen rennen. Blij dat ik dat toen niet heb gedaan, want de foto was me eeuwig blijven achtervolgen, zoals de foto van Emile met dat rietje.

Zeperds? Dat zou je aan mijn politieke vijanden moeten vragen, want ik kan ze niet bedenken. Ik baal natuurlijk van die demonstratie waarin ik meeliep en waar achter mijn rug iets werd geroepen (zeer grove antisemitische leuzen) wat ik niet heb gehoord en wat ik niet gehoord kón hebben. Dat heeft het NFI later vastgesteld. Die keer dat ik een compliment gaf over het uiterlijk van een Jordaanse medewerker van de Nederlandse ambassade in Aman, daar heb ik geen spijt van, al ben ik sindsdien wel voorzichtiger geworden met complimenten.

Ik heb veel dingen bereikt in bijna twintig jaar Kamerlidmaatschap. Dankzij ons wordt er nu veel kritischer gekeken naar Europa en is uitbreiding en verdieping van de Europese samenwerking geen automatisme meer. Ook het denken over militaire missies is veranderd. Tot 1998 werd er in plechtige bijeenkomsten unaniem ingestemd met wat het kabinet wilde. Dankzij ons is dat nu anders.

Wat ik nu ga doen? Ik ben straks verkiezingswaarnemer, ik ga in Suriname een diplomatenschool helpen oprichten, ik heb sollicitaties lopen bij internationale organisaties. Verder heb ik het plafond in mijn huis gewit en heeft mijn vrouw een klussenlijst voor me opgesteld die op een of andere manier alleen maar langer wordt.”

Sharon Gesthuizen (SP, 40)

Tweede Kamerlid sinds 2006:

Serge Ligtenberg

„Ik ben al begonnen met mijn nieuwe baan, voorzitter van de branchevereniging maatschappelijke kinderopvang. Ik ben aan een boek bezig en doe wat toezichtsfuncties. Maar vandaag heb ik nog mijn laatste initiatiefwet ingediend, over tolk-vertalers. De overheid wil de opdrachten clusteren, dus als we niet uitkijken wordt dat een race naar de bodem om het laagste loon. Als Kamerlid ben je enorm bevoorrecht. Je mag vragen stellen, punten agenderen die je belangrijk vindt. Die invloed ga ik nog missen.

Met de VVD heb ik samengewerkt om ondernemers te beschermen tegen acquisitiefraude. Ik heb met de actie Red de postbode! de reorganisatie bij PostNL vertraagd, bij de SP heb ik het bedrijfsleven op de kaart gezet, tientallen vluchtelingen hebben dankzij mij een verblijfsvergunning.

Natuurlijk heb ik fouten gemaakt. Ik was pas twee jaar Kamerlid toen ik tijdens een debat met toenmalig minister Donner zei ’de minister staat hier te liegen’, zonder permissie van mijn fractie voor een motie van wantrouwen.

Een gênante anekdote? Ik heb in het Tweede Kamergebouw eens op een zondag staan beeldhouwen in een leegstaand zaaltje. Dat beeld moest namelijk af. Van het gruis ging beneden het rookalarm af. Een bewaker zei terecht: ’Waar bent u in hemelsnaam mee bezig? En u lijkt op een ijsbeer!’”