Nieuws/Binnenland

Snelle prater

Hoe komt een vertaling bij een live-uitzending van een tv-interview tot stand?

Gespecialiseerde vertaal- en ondertitelingbureaus maken de ondertitels voor zowel de publieke als de commerciële omroepen. Thijs de Korte van Ericsson Broadcast Services (voorheen NOB): "Bij live interviews of toespraken of een uitzending als So you think you can dance vertaalt een tolk de tekst meteen in het Nederlands en een typist typt dat uit. Hij maakt er meteen een soort samenvatting van, corrigeert en zuivert de versprekingen eruit. Dan stuurt hij de tekst naar de technicus die de ondertitels in beeld zet."

Omdat dit proces toch enige tijd vergt, zit er vaak een kleine vertraging van 30 seconden tot een minuut in de uitzending. Tevens is het erg intensief; als het langer dan 5-10 minuten duurt, wordt de tolk afgewisseld.Live vertalen gebeurt echter niet zo vaak. Reportages worden meestal van te voren geproduceerd, vertaald en ondertiteld, net als series en films.

Daarbij wordt gelet op bijvoorbeeld de lengte van de gesproken zin en de beschikbare leestijd. Omdat het niet mogelijk is om alles letterlijk te vertalen, wordt over 'representatie' gesproken.

Daarnaast zijn er ondertitelaars die Nederlandstalige programma's van ondertiteling voorzien, op te roepen via de Teletekstpagina's. Hierbij wordt soms met spraakherkenning gewerkt: de tekst wordt ingesproken in de computer. Volgens de Mediawet moet 95% van de Nederlandstalige programma's op de publieke omroep van ondertiteling zijn voorzien en 50% van die van de commerciële omroepen.

Niet alleen slechthorenden maken er gebruik van. Zo'n tweederde van de gebruikers benut de ondertiteling om een programma beter te kunnen volgen, om de tv zachter te kunnen zetten of om Nederlands te leren.