ABC van uw portemonnee: De regels van de bijstand?

Officieel heeft de bijstand Wet Werk en Bijstand. U vraagt de bijstandsuitkering aan bij het UWV Werkbedrijf (voorheen CWI). Het UWV Werkbedrijf stuurt uw aanvraag door naar uw gemeente. U ontvangt vervolgens binnen acht weken een beschikking. Na het aanvragen van de uitkering bij het UWV Werkbedrijf heeft u recht op een voorschot.

De hoogte van de uitkering is afhankelijk van uw persoonlijke omstandigheden.

U moet voldoen aan een aantal voorwaarden om een bijstandsuitkering te kunnen krijgen:

* Uw gezinsinkomen is niet genoeg om in uw levensonderhoud te voorzien.

*U bent als werkzoekende ingeschreven bij het Werkplein,

* U woont rechtmatig in Nederland,

* U bent ouder dan 18 jaar.

* U kunt geen andere uitkering krijgen.

* U bent niet gedetineerd.

* U verblijft niet langdurig in het buitenland.

* Uw eigen vermogen is niet te groot.

Wat verstaat de sociale dienst precies onder 'eigen vermogen is niet te groot'? Als iemand een koophuis, een woonboot of woonwagen heeft, kan iemand toch een uitkering aanvragen. De gemeente onderzoekt of u het bijstandsbedrag kunt lenen of dat u het niet hoeft terug te betalen. De sociale dienst onderzoekt eerst of u bij uw bank meer hypotheek kunt opnemen. Als dat niet zo is, taxeert een makelaar de actuele waarde van uw huis. Daarna wordt onderzocht hoe groot de hypotheek is en hoeveel u daarvan al heeft afgelost. Het bedrag dat overblijft, is de overwaarde. Is die minder dan 46.100 euro, dan krijgt u de uitkering zonder dat u die later hoeft terug te betalen. Bij een overwaarde van meer dan 46.100 euro moet u de bijstand (leenbijstand) later terugbetalen.

Bij leenbijstand krijgt u iedere maand geld. Maar daardoor stijgt uw schuld aan de sociale dienst en daalt de overwaarde van het huis. Van die overwaarde mag u zelf altijd 46.100 euro houden. Wanneer u het maximumbedrag heeft geleend, krijgt u vanaf dat moment een bijstandsuitkering die u niet hoeft terug te betalen.

Een voorbeeld: U heeft een eigen huis en vraagt bijstand aan. Uw huis is 170.000 euro waard. U heeft een hypotheek van 140.000 euro en daarvan heeft u 110.000 euro nog niet afgelost. De overwaarde is dus 60.000 euro (170.000 min 110.000). Hiervan trekken wij 46.100 euro af. Het bedrag dat overblijft, 13.900 euro, zult u maximaal als leenbijstand ontvangen. Ontvangt u meer bijstand, dan hoeft u die niet terug te betalen.

Een belangrijke voorwaarde voor bijstand is dat u in de woning zelf woont. Als u de woning verhuurt, heeft u geen recht op een bijstandsuitkering. Het huis moet eerst worden verkocht en u moet van de opbrengst leven.

Het kan ook gebeuren dat de sociale dienst besluit dat u leenbijstand ontvangt onder de voorwaarde dat u het huis verkoopt, bijvoorbeeld als u als alleenstaande in een huis met vijf kamers woont.

De leenbijstand wordt terugbetaald bijvoorbeeld als uw uitkering stopt omdat u werk heeft gevonden en meer gaat verdienen dan een bijstandsuitkering. Of als u uw huis verkoopt en gaat huren.

Heeft een aanvrager van de bijstand een spaarpotje, dan is een bepaald bedrag daarvan vrijgesteld. Voor gezinnen is dat 10.910 euro en voor alleenstaanden 5455 euro. Het kan zijn dat de sociale dienst wil dat u uw dure auto verkoopt wanneer u daardoor boven de 5455 euro uitkomt.

Als u inderdaad aan een aantal voorwaarden voldoet, kunt u met onder meer uw paspoort (of identiteitskaart), bankafschriften, gegevens over uw vermogen (Heeft u een auto? Spaargeld? Eigen woning?) naar het Werkplein in uw gemeente. Daar schrijft u zich in als werkzoekende. Vervolgens neemt het Werkplein uw aanvraag in behandeling. U kunt ook uw aanvraag indienen via internet.

De gegevens die u inlevert, worden vervolgens door de dienst Sociale Zaken gecontroleerd. Binnen vier weken moet de sociale dienst u laten weten of u in aanmerking komt voor de bijstand. Als u niet zo lang kunt wachten en geld nodig heeft, kunt u een voorschot krijgen. Dat moet u altijd terugbetalen of wordt verrekend als u uw uitkering krijgt.

Waar heeft u recht op? De netto-uitkering voor gehuwden of ongehuwd samenwonenden (21 tot 65 jaar) bedraagt 1230,32 euro per maand. Daar zit nog geen vakantiegeld bij. Dat is 777 euro en wordt in juni uitbetaald. Een alleenstaande ouder tussen 21 en 65 jaar oud krijgt 853,76 euro per maand en een alleenstaande 609,83 euro. Valt u niet onder de voorgaande groepen, kijk dan op de site van het ministerie van Sociale Zaken (klik hier).

Op 1 januari en op 1 juli worden de bijstandsnormen jaarlijks opnieuw vastgesteld. U kunt dan dus meer of minder geld ontvangen.

Als een bijstandsgerechtigde hoge kosten heeft, bijvoorbeeld een wasmachine is kapot gegaan, de bijstandsgerechtigde heeft hoge stookkosten door reuma, of een bril is nodig, dan kan hij in aanmerking komen voor bijzondere bijstand. De voorwaarden voor bijzondere bijstand zijn per gemeente verschillend. Voordat u die kosten maakt, moet u de sociale dienst daarover informeren en extra geld zelf aanvragen. Soms kunt u ook bijzondere bijstand in de vorm van een lening krijgen. Hierbij gaat het om aankopen, zoals een nieuwe wasmachine, die u normaal ook zelf zou moeten betalen.

Als u lange tijd een bijstandsuitkering of een inkomen op bijstandsniveau heeft, kunt u mogelijk een toeslag krijgen, de langdurigheidstoeslag. U krijgt deze toeslag van de gemeente. Uw gemeente bepaalt de hoogte van de langdurigheidstoeslag.

U moet voldoen aan de volgende voorwaarden:

* U bent tussen 23 en 65 jaar;

* U heeft vijf jaar of langer een inkomen op bijstandsniveau;

* U heeft in deze vijf jaar geen inkomsten gehad uit werk, of inkomsten gehad die verband houden met werk, zoals een Werkloosheidswetuitkering (ww). Let op: Vanaf 1 januari 2006 heeft u ook recht op de langdurigheidstoeslag als u in een korte periode een klein bedrag heeft verdiend;

* U heeft uw best gedaan om werk te krijgen.

Het sociaal minimum is het bedrag dat u ten minste nodig heeft om in uw levensonderhoud te kunnen voorzien. Als het totale inkomen van u en uw partner lager is dan het sociaal minimum krijgt u mogelijk een toeslag op het inkomen. De Toeslagenwet vult een aantal sociale uitkeringen aan tot het sociaal minimum.

Uw bijstandsuitkering wordt verlaagd als u eigen inkomsten heeft. De bijstandsuitkering is immers een aanvullende uitkering die uw eigen inkomsten aanvult tot het bedrag dat voor u geldt.

Bronnen: Intergemeentelijke sociale dienst, UWV en het ministerie van SZW

 Mail

 Print