WIA, IVA en WGA, wat is dat?

Nog maar een paar jaar geleden ging je bij ziekte eerst een jaar de ziektewet in. Bleef je ziek, dan kreeg je daarna een WAO-uitkering. Nu zijn er nog wel mensen die een ziektewetuitkering krijgen (bij zwangerschapsverlof bijvoorbeeld), maar de meeste werknemers hebben nooit meer met de ziektewet te maken. Dat komt omdat werkgevers bij ziekte tegenwoordig een loondoorbetalingsverplichting hebben van in principe 2 jaar.

De werkgever moet minstens 70% van het loon doorbetalen maar vaak betaalt de werkgever meer, omdat er bijvoorbeeld in de cao afspraken gemaakt zijn over 90% of 100% doorbetaling bij ziekte.

Na 2 jaar ziekte kom je in aanmerking voor een WIA-uitkering (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen) . Van de WIA-uitkering bestaan twee varianten: de IVA en de WGA.

De IVA (Regeling Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) is voor mensen die volledig arbeidsongeschikt zijn (ze kunnen minder dan 20% van hun vroegere inkomen verdienen). Deze uitkering geeft in principe 75% van het vroegere loon. Er komen maar weinig mensen voor in aanmerking omdat men vaak nog wel voor een gedeelte in staat is enig werk te doen, men is dus al snel gedeeltelijk arbeidsgeschikt.

De WGA (Regeling Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten) is voor mensen die nog voor een gedeelte arbeidsgeschikt zijn. De wet probeert deze mensen te stimuleren weer aan het werk te gaan, door alleen een uitkering te geven voor het percentage dat men arbeidsongeschikt is en te verwachten dat men voor zijn arbeidsgeschikte deel weer aan de slag gaat. Voor een gedeelte weer gaan werken is natuurlijk nog niet zo eenvoudig want meestal kan men zijn oude werk niet meer doen. Daarom moet de werkgever van de zieke eerst kijken of hij aangepast werk heeft. Is het na 2 jaar ziekte niet gelukt aangepast werk te vinden, dan wordt de werknemer gedeeltelijk werkloos. Hij krijgt dan twee uitkeringen.

Een WIA-uitkering voor het arbeidsongeschikte deel en WW voor het deel dat hij werkloos is.

Versneld de WIA in?

Een zieke in Nederland is veel tijd en energie kwijt met het achterhalen van de regels die er voor arbeidsongeschiktheidsuitkeringen gelden. Dat wordt mij deze week weer eens duidelijk als een vriend met de volgende vraag komt: zijn buurman is ernstig ziek; zo ernstig dat nu al bekend is dat hij over twee jaar niet meer aan het werk kan. Zijn werkgever heeft hem voorgesteld versneld gebruik te gaan maken van de WIA (de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Is dat een goed idee? Voor wie is versneld in de WIA gaan voordelig? Doe je door versneld in de WIA te gaan afstand van rechten? Op die vragen een antwoord krijgen blijkt, zelfs voor een fiscaal deskundige, geen sinecure. Dus waar blijf je dan als leek…

Deze buurman gaat een IVA-uitkering krijgen, de WIA-uitkering voor volledig arbeidsongeschikten. De werkgever vroeg de man of hij versneld in de WIA wilde, dus niet pas na twee jaar loondoorbetaling. Hij zou de WIA dan twee jaar aanvullen tot 90% van het oude loon (cao-afspraak voor de eerste twee ziektejaren).

Dat is voordelig voor de werkgever want die bespaart zich het WIA-deel van de uitkering, en voor de buurman want die hoeft geen reïntegratie-inspanningen te leveren terwijl toch al vaststaat dat dit niets zal worden.

Er is echter een probleem: de fiscus ziet een WIA-uitkering als inkomen uit vroegere arbeid terwijl loondoorbetaling bij ziekte inkomen uit tegenwoordige arbeid is. Dat lijkt een klein verschil maar bij inkomen uit tegenwoordige arbeid heb je recht op arbeidskorting, bij inkomen uit vroegere arbeid niet.

Arbeidskorting

De arbeidskorting is – bij een volledige baan – ongeveer €1500. Is men ouder dan 57, dan kan de korting oplopen tot €2274. Het is een korting, dus een bedrag dat wordt afgetrokken van de belasting die u moet betalen. Concreet betekent het dat de 62-jarige buurman mét arbeidskorting €190 per maand méér overhoudt dan zónder arbeidskorting.

Verlies je het recht op arbeidskorting doordat je inkomsten uit vroegere arbeid hebt, maar realiseer je je dat niet en geef je je inkomen op je aangiftebiljet aan als inkomen uit tegenwoordige arbeid, dan krijg je in eerste instantie veel geld terug (de fiscus volgt een aangifte bijna blind). Bij controle later ziet men dan dat er geen recht op arbeidskorting is en vraagt het te veel betaalde terug. Als het twee jaar fout gegaan is, moet er bijna €5000 terugbetaald worden. Wel iets om even bij stil te staan.

Logisch dus dat de buurman niet alleen op geruststellende woorden van de werkgever wil afgaan. Als de werkgever het mis heeft, zit hij immers met de gebakken peren. Je kunt dan wel een claim indienen bij je ex-werkgever, maar die moet dan bijvoorbeeld niet net failliet zijn gegaan.

Hoe zoek je uit hoe het zit?

Mijn vriend en ik zijn in de boeken gedoken en tot de conclusie gekomen dat in gevallen waarin de werkgever de WIA aanvult een uitzondering geldt. De eerste twee jaar wordt de WIA dan behandeld als inkomen uit tegenwoordige arbeid. Leuk dat we dit gevonden hebben, maar kom je hier ook zonder wetboeken achter?

Eerst maar eens het UWV gebeld; daar wist men wel wat van de WIA maar niets van eventuele fiscale gevolgen. Dat valt dus tegen. Vervolgens de belastingtelefoon geprobeerd. Een vriendelijke mevrouw vertelt dat een WIA-uitkering altijd inkomen uit vroegere arbeid is. Na wat doorvragen word ik doorverbonden. Ook deze mevrouw denkt dat een WIA-uitkering nooit kan samengaan met arbeidskorting. Na weer wat doorvragen zal ik worden teruggebeld, wat ook keurig gebeurt.

Ook deze meneer verklaart dat de arbeidskorting helaas zou sneuvelen bij WIA, maar als ik hem wijs op de wettekst, zegt ook hij dat er teruggebeld zal worden. Twintig minuten later is het zover: een belastingambtenaar die aangeeft dat de wet inderdaad voor dit geval een uitzondering kent.

Ik blijf nu wel zitten met de vraag: hoe kom je hier als gewoon burger zonder speciale belastingkennis in vredesnaam achter? Voor absolute standaardgevallen zijn er foldertjes, maar wijkt je vraag iets af, dan moet je onderzoek kunnen doen voor je een besluit neemt. Dat is bijna onmogelijk omdat je niet aan informatie kunt komen. Juist zieken moeten eenvoudig toegang hebben tot iemand die de uitkering begrijpt én de fiscale gevolgen van bepaalde keuzes weet. Tenslotte heeft niet iedere zieke mijn vriend als buurman…

Tweet

 Mail

 Print