Reïntegratie zorgt al decennialang voor ontevredenheid

De kritiek richtte zich namelijk niet op de bemiddeling van gemakkelijke gevallen, maar op de effectiviteit van het naar werk leiden van mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Kritiek van Kamerleden die opeenvolgende budgetoverschrijdingen zat zijn en cliënten die in een bureaucratisch doolhof terechtkomen. Daar verandert weinig aan als er niet wordt nagedacht over andere methodes voor reïntegratie.

Drugsverslaving

Neem Jairo (30) uit Utrecht. Nadat hij jaren als monteur en lasser had gewerkt, kwam hij door een drugsverslaving in de ziektewet. Tijdens het reïntegratietraject slaagde Jairo glansrijk voor een psychologische test, ondanks dat de UWV-arts concentratieproblemen had verwacht.

Jairo wilde zelf graag een opleiding doen als rij-instructeur. „Toch kreeg hij het aanbod om dozen dicht te plakken”, vertelt Jairo’s goede vriend Job (48), die hem probeert te helpen in het woud van reïntegratie. „Hij viel in een bepaalde categorie, en dit was het werk dat daarbij hoorde.”

Job vervolgt: „En dat terwijl we al een rijschool hadden gevonden die hem na zijn opleiding ook in dienst wilde nemen.” Een dergelijke opleiding was niet de bedoeling, kreeg Jairo te horen. „Nu betaalt hij de opleiding zelf in gedeeltes, van zijn ziektegeld”, zegt Job. „Terwijl hij al anderhalfjaar aan het werk had kunnen zijn!”

Vanaf 1 september wordt Jairo overgezet naar de ww. In de tussentijd wordt volgens Job zijn geld stopgezet, en kan hij zijn opleiding niet verder afbetalen. Bovendien geldt bij de ww dat een werkloze passend werk moet aannemen. Ook dan zou Jairo dus zijn opleiding niet kunnen afmaken.

Job wordt er gek van. „We hebben tot vervelens toe mails gestuurd en telefoontjes gepleegd. We hebben zelfs aan de minister van Sociale Zaken een brief geschreven met de vraag of hij wat aan dit probleem kon doen. Maar in een persoonlijk antwoord verwees hij door naar UWV.”

Al dertig jaar ontevredenheid

Recent was er ook al veel kritiek op UWV, toen bleek dat het reïntegratiebudget dreigde op te raken. Bijzonder hoogleraar Nicolette van Gestel, verbonden aan TiasNimbas Business School, verbaast zich niet over die kritiek. Volgens haar bestaat de huidige ontevredenheid over kosten en baten van reïntegratie al dertig jaar.

Zij ziet het grootste probleem in de wijze waarop de prestatie van UWV in reïntegratie wordt gemeten. „De prestatie is gelijk aan het aantal plaatsingen van mensen uit de uitkering en in een baan. Dat speelt de instantie al dertig jaar parten. Zijn er te veel plaatsingen, dan ’hadden die mensen waarschijnlijk zelf ook wel aan een baan kunnen komen’. Wordt er meer aandacht besteed aan zwakke groepen, dan is er weer kritiek dat er te weinig plaatsingen zijn.”

Van Gestel pleit daarom voor een andere definitie. Ook vrijwilligerswerk en banen voor minder dan twaalf uur per week, op weg naar een vaste baan, zouden daarin een plekje moeten krijgen.

Kritiek terecht

„De kritiek op budgetoverschrijding is terecht, we hebben het onvoldoende aan zien komen”, reageert André Timmermans, directeur van UWV Werkbedrijf. Dat komt volgens de directeur door de lange doorlooptijd van reïntegratietrajecten. Het kan daardoor zijn dat er veel meer trajecten ’in de pijplijn’ zitten, dan zichtbaar is in de statistieken.

Intussen lopen de lijnen van het reïntegratiebudget dat UWV krijgt en het aantal ww’ers steeds verder uit elkaar (zie grafiek). Het reïntegratiebudget per ww’er zakte van €735 in 2008 naar €363 nu. In 2012 is dat €242. Toch wil Timmermans zich niet uitspreken over de vraag of hij het budget te klein vindt. „Dat is een puur politieke keuze.”

Verder zegt hij niet in te kunnen gaan op individuele zaken zoals die van Jairo. „Maar in het algemeen: laat zeker niet na om een opleiding te doen naast een baan. In de avonduren bijvoorbeeld, dat doen andere werknemers óók.”

Maar: „Ons scholingsbeleid is vooral gericht op een baan. En de trajecten duren nooit langer dan een maand of drie. Want uit onderzoek blijkt dat bij langere trajecten de afstand tot de arbeidsmarkt alleen maar groter wordt.”

 Mail

 Print