Beleggen is vooral een psychologisch spel waar beleggers het risico lopen dat ze snel de dupe worden van gevoelens van angst en hebzucht. Verkeerde, overhaaste beslissingen zijn dan snel gemaakt. Een set spelregels kan voor rust en evenwicht zorgen. Dit artikel geeft tien uitgangspunten die richting kunnen geven als de aandelenmarkten alle kanten op zwiepen.
De gedaalde aandelenkoersen verleiden beleggers om weer of voor het eerst in aandelen te stappen. Koopjesjacht. Nu is het inderdaad slim om goedkoop te kopen en duur te verkopen – het is zelfs de kern van beleggen – maar een goede timing is zelfs voor professionele beleggers heel erg lastig. Nu lukraak in goedkope aandelen beleggen in de hoop op snelle winst, lijkt meer op gokken dan op beleggen.
1. Wees reëel
Een kleine inleg kan in het casino een huizenhoge winst opleveren. Honderden procenten winst. Een serieuze belegger weet echter dat zulke rendementen op de beurs even zeldzaam zijn als een ijsbeer in de woestijn zien liggen zonnen. Wees daarom reëel en verwacht geen gouden bergen. Professionele partijen denken dat je met beleggen zo’n 10 procent rendement gemiddeld per jaar kunt halen. Met zeven of acht procent rendement heeft u het al heel goed gedaan.
2. Doelgericht
Dat rendement is bovendien gemiddeld. Sommige jaren maak je klappers van 30 procent winst, in andere jaren kun je tientallen procenten van de inleg verliezen. Als belegger moet je daarmee rekening houden. Je zult het geld maar net nodig hebben op het moment dat de beleggingen 30 procent onder water staan. Omdat ergens op de wereld een aantal banken weer voor een crisis heeft gezorgd. Stelregel is om de beleggingen af te stemmen op de gewenste beleggingsperiode – de beleggingshorizon. Dat is de periode dat u het geld kunt missen, totdat u het voor een specifiek doel nodig heeft. Hoe dichterbij dat doel, des te minder beleggingsrisico u kunt lopen. Dit is vooral een belangrijke regel voor iedereen die voor zijn of haar pensioen belegt. Ruil in de laatste tien beleggingsjaren de aandelen stapsgewijs in voor beleggingen in Nederlandse of vergelijkbare staatsobligaties. Het risico van noodlottige koersdalingen is dan een stuk lager.
3. Spreiding
Beleggen brengt risico met zich mee. Aan die risico’s kunt u echter wel wat doen. U kunt uw beleggingen spreiden. Bedrijven kunnen failliet gaan, sommige aandelen stijgen in waarde, andere dalen. Een gemengd aandelenmandje zorgt voor risicospreiding. Voeg aan het aandelenmandje ook nog wat obligaties, vastgoedfondsen en eventueel een beetje goud toe, en je hebt een klassiek gespreide portefeuille.
4. Tijd
Ook aan- en verkoopmomenten zijn te spreiden. Simpelweg door aankopen en eventueel ook verkopen pluksgewijs door de tijd te doen. Hiermee vermindert u de kans dat u vol inzet tijdens een hoogtepunt van de beurs en vervolgens fors verliest tijdens daaropvolgende dalingen. U spreidt als het ware het risico van een slechte timing.
5. Beleggingsfonds
Bent u een belegger met weinig ervaring, dan kunt u veel beslissingen uitbesteden door in een zogeheten beleggingsfonds te stappen. U neemt dan al vanaf een kleine inleg deel aan het wel en wee van een grote aandelenportefeuille die wordt beheerd door een professional. Die beslist over aanen verkopen. Er valt ook nog wel wat voor u te kiezen, want er zijn duizenden beleggingsfondsen. Van Amerika-fondsen tot fondsen die in het Verre Oosten beleggen. Ook zijn er fondsen die zich op specifieke bedrijfssectoren richten.
6. Kosten
Bij een beleggingsfonds moet u wel op de kosten letten. Deze fondsen hanteren beheerskosten die op het belegde kapitaal worden ingehouden. Er zijn inmiddels fondsen die met heel lage kosten werken, deze heten trackers. Trackers of etf’s zijn niets meer dan beleggingsmandjes die de waardeontwikkeling van een index zoals de AEX of de Dow Jones volgen. Ook als beleggers zelf zonder tussenkomst van een fonds op de beurs handelen, zijn er echter kosten. Bewaarloon voor het bewaren van uw aandelen en obligaties en, nog belangrijker, de transactiekosten. Die liggen zo’n beetje tussen 0,5 en 1,5 procent bij aankoop en nog eens 0,5 tot 1,5 procent bij verkoop, al kunnen de kosten op internet inmiddels veel lager liggen. Kosten zijn belangrijk omdat ze jaar na jaar interen op het beleggingsrendement.
7. Emotie
Beleggers zijn vaak in de greep van gevoelens van angst en hebzucht. Sommige beleggers verkopen in paniek bij de eerste de beste daling, anderen houden fors gedaalde stukken jarenlang in bezit omdat ze hun verlies niet willen nemen. Zelfs het verkopen van een aandeel dat op winst staat is lastig, omdat je wel eens toekomstige winst mis zou kunnen lopen. Om deze emoties buitenspel te zetten – en dat is nodig want uiteindelijk kosten ze geld – is het verstandig om vooraf te bepalen wanneer u van een aandeel afscheid neemt. Als een aandeel bijvoorbeeld 20 procent koerswinst heeft geboekt, verkoopt u. Hetzelfde doet u bij een koersverlies van 10 of 15 procent. Zo verzilvert u geregeld winst én beperkt u verliezen.
8. Psychologie
U kunt nog zoveel rapporten over economie en bedrijven lezen, maar echte zekerheid biedt dit niet. Wees daarop bedacht. Uiteindelijk is een aandeel datgene waard wat de gek ervoor wil geven. Beleggen is een psychologisch spel, gestuurd door de verwachtingen die beleggers over de markt, over elkaar en over bedrijven hebben. Beleggers bewegen zich als kuddes van de ene kant van het spectrum naar het andere, en het is heel lastig te voorspellen wanneer de kudde een nieuwe richting inslaat.
9. Lenen
Bij lage rentes komen mensen in de verleiding geld te lenen om daarmee te gaan beleggen. Zolang het beleggingsrendement hoger is dan de te betalen rente, werkt dit geweldig. De lening zet een hefboom op de winst. Niet alleen winsten worden echter uitvergroot, maar ook verliezen. Zit het op de beurs tegen, dan betaalt u niet alleen méér aan rente dan dat de beleggingen opleveren, maar wil de bank vaak ook zijn geld deels terug. Dan moeten de beleggingen tegen lage koersen worden verkocht. Met elke verkoop slinkt het onderpand voor de lening – de effecten – en uiteindelijk heb je alles tegen spotprijzen moeten verkopen. Er is bovendien grote kans dat u dan nog steeds aankijkt tegen een restschuld. De beruchte aandelenlease-affaire is hiervan een afschrikwekkend voorbeeld.
10. Kennis
Tot slot het advies om nooit in een belegging te stappen die u niet begrijpt. Dat is de snelste manier om geld te verliezen. Dat gaat soms nog sneller dan aan de roulettetafel.

© 1996-2012 Telegraaf Media Nederland | Landelijke Media B.V., Amsterdam.
Alle rechten voorbehouden.
e-mail: redactie-i@telegraaf.nl
Privacy | Disclaimer