Belegger verzekert rampen

In de Engelstalige wereld worden ze liefdevol cat bonds genoemd. Een goede Nederlandse vertaling is rampenobligaties. Het zijn obligatieleningen met een hoge rente. De individuele obligaties worden door verzekeraars uitgegeven. Zij gebruiken de rampenobligaties om zich in te dekken tegen torenhoge schade bij extreem natuurgeweld of terrorisme. Bij een serieuze ramp loopt de belegger het risico al zijn geld kwijt te zijn. Niets voor u? Jammer dan, want uw pensioenfonds denkt daar heel anders over.

Herverzekeraars als Munich Re en Swiss Re stellen vast dat de frequentie en potentiële schade van extreem natuurgeweld steeds groter wordt, al dan niet veroorzaakt door klimaatverandering. Dit geldt ook voor het als veilig bekendstaande West-Europa. Volgens de Oekraïense onderzoeker Oleg Sheremet van het Instituut Voor Milieuvraagstukken (IVM) van de Vrije Universiteit ligt de oplossing in de internationale kapitaalmarkt: „Er is een markt voor het verzekeren van dit soort risico’s.” De ’catastrophe bond’ of rampenobligatie is de favoriet van Sheremet. „Beleggers stellen zich garant voor het afdekken van een risico, door een uitgeschreven obligatie van een verzekeraar te kopen. De verzekeraar betaalt uiteindelijk de lening inclusief een hoge (coupon) rente terug, mits de ramp in kwestie niet heeft plaatsgevonden. Als de verzekerde ramp zich echter voordoet, kan de belegger alles, dus ook zijn inleg, kwijt zijn.”

Geld kwijt bij Armageddon

De rampenobligatie is halverwege de jaren negentig in de VS ontwikkeld. Verzekeraars zien er een ideale manier in om zogeheten staartrisico’s, gebeurtenissen waarop de kans uitermate klein is maar waarvan de impact enorm is, toch af te dekken. Na 9/11 en met name de orkaan Katrina die New Orleans teisterde nam de belangstelling steeds grotere vormen aan. Behalve het door Sheremet beschreven prototype bestaan er inmiddels producten die in de vorm van een beleggingsfonds de risico’s spreiden door meerdere rampenobligaties in een mandje te plaatsen.

Alex Schippers is namens ABN Amro één van de aanbieders: „Wij hebben onder de noemer Freemantle een mandje samengesteld met daarin participaties in negen verschillende rampen. Beleggers zijn hun inleg alleen kwijt wanneer al die negen onwaarschijnlijke rampen allemaal binnen de looptijd van één tot drie jaar gebeuren. Dan spreken we echter over het einde der tijden, vrees ik. Waarschijnlijker is dat geen of slechts één van de catastrofen gebeurt en er dus een mooi rendement overblijft.” Er zijn ook beleggers die genoegen nemen met een mandje waarbij gespeculeerd wordt met minder rampenobligaties, of zelfs enkelvoudige rampenobligaties. PME, het bedrijfstakpensioenfonds van de metaal en elektrosector, is fan van de ’cat bonds’. Woordvoerder Bram van Els: „Wij hebben momenteel 50 miljoen euro in een Amerikaans fonds dat is opgebouwd uit meerdere individuele rampenobligaties. Er is een heel kleine kans dat één individuele obligatie volledig verloren gaat, maar omdat we meerdere rampen in een fonds hebben verzameld, zal het verlies in geval van één ramp altijd meevallen. De statistieken laten zien dat beleggen in rampenobligaties half zo gevaarlijk is als louter in aandelen beleggen.” Het fonds waarin PME dit jaar heeft belegd kon inderdaad de afgelopen twee boekjaren mooie cijfers schrijven: in 2006 haalde het fonds naar eigen zeggen een rendement van 11%, in 2007 zelfs 18,5%. In 2005, het jaar van Katrina, was het rendement –3% omdat de schade die Katrina aanrichtte deels vergoed moest worden. De overige obligaties in het mandje van PME zorgden er echter voor dat het rendementsverlies in dat rampjaar voor de gepensioneerden meeviel.

Bij rampenobligaties worden criteria opgenomen, zoals windsnelheden of kracht op de schaal van Richter (bij aardbevingen), die bepalen of de belegger zijn geld kwijt is ten faveure van de verzekerde gedupeerde, en zo ja, of dat alles is, of slechts een deel. Bij orkaan Katrina is er overigens slechts één rampenobligatie geweest, KAMP Re, die volledig voor beleggers verloren is gegaan. Dat was volgens Van Els niet de rampenobligatie uit het mandje van PME. Overige rampenobligaties bleven deels buiten schot, omdat de orkaan boven land dusdanig in snelheid afnam, dat de uitbetalingscriteria, genoteerd in windsnelheid, de beleggers slechts verplichtten een deel van de obligatielening op te geven.

Inmiddels zijn er volgens Sheremet wereldwijd ruim 130 rampenobligaties uitgegeven.

Rampenobligaties, speculerend op gebeurtenissen die zelden tot nooit voorkomen en zich in de staart van de klokvormige waarschijnlijkheidscurve bevinden, zijn een interessante alternatieve beleggingscategorie. Ze vertonen nauwelijks correlatie met de rest van de beurzen, ook niet als die in mineur zijn. Wel zijn ze verhandelbaar.

Hedgefondsen zijn net als pensioenfondsen dol op rampenobligaties, omdat dergelijke alternatieven de beleggingsportefeuille minder afhankelijk maken van de beweeglijke beurskoersen.

In Nederland belegt ook Zorg en Welzijn (het voormalige PGGM) in rampenobligaties. Wereldvoetbalbond FIFA schreef in 2006 een rampenobligatie uit van 260 miljoen dollar. Wanneer het WK voetbal in Duitsland zou worden afgelast als gevolg van een terroristische aanslag, zouden beleggers hun geld kwijt zijn geweest, nu haalden ze een mooi rendement.

 Mail

 Print