Beleggen in bomen

Geld steken in bomen geeft u wellicht een goed gevoel, maar beleggen in teak blijft risicovol. De plantages liggen ver weg, waardoor controle erop moeilijk is en rendementen worden pas na jaren uitgekeerd. Tenminste, als alles goed gaat. Maar wat als het teakfonds bepaalt dat het rendement niet in 2012 wordt uitgekeerd maar in 2015? En staat u als belegger sterk als u vermoedt dat het teakfonds oplichterij is?

Als u denkt in handen van oplichters te zijn gevallen, kunt u eigenlijk alleen nog een advocaat inschakelen en met „veel strijd uw geld terugvorderen”, aldus beleggingsadvocaat Hendrik Jan Bos. „Bij relatief kleinere beleggingen van €25.000 loont het echter al niet meer om de gang naar de rechter te maken. Als je een beetje voor het geld moet knokken, ben je als advocaat 1 tot 2 jaar bezig en gaat de gedane investering op aan advocaatkosten.”

Bos stond onlangs twee mensen bij die ieder €30.000 hadden geïnvesteerd in bomen in Costa Rica, via teakhoutfonds Natural Investment Fund. Tijdens de rechtszitting konden de eigenaren van het fonds niet aannemelijk maken dat ze de grond waarop de bomen stonden ook echt hadden aangekocht. De rechter bepaalde dat de fondsbeheerders en de tussenpersoon elk persoonlijk voor de totale schade aansprakelijk zijn en de schade van de twee gedupeerden moeten vergoeden. De (oud-) bestuurders van het fonds zijn niet te traceren. De bemiddelaar, een assurantietussenpersoon, is in hoger beroep gegaan tegen het vonnis.

Bos waarschuwt dat een belegger moet opletten dat hij het juridisch en het economisch eigendom (recht op de opbrengst) in handen moet krijgen. De gedupeerde beleggers hadden weliswaar een bewijs van economisch eigendom van de aanbieders gekregen, maar aangezien die ook zelf het eigendom niet hadden, was dat stuk weinig waard.

Onderscheid

Het was in het verleden niet altijd makkelijk onderscheid te maken tussen welwillende en kwaadwillende teakfondsen. Zo tuinden beleggers nogal eens in de piramideconstructie dat het rendement van zittende beleggers werd gefinancierd met de inleg van nieuwe beleggers. Daarom is voor deze beleggingsfondsen sinds 1 januari 2006 een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten verplicht. Op tientallen vergunningsaanvragen hebben uiteindelijk 8 fondsen een vergunning gekregen. De teakfondsen die geen vergunning hebben gekregen van de AFM mogen geen participaties meer verkopen.

De AFM controleert bij de vergunningaanvraag de administratie en betrouwbaarheid van de bestuurders en houdt toezicht op de sector. Overigens zijn teakfondsen die bijvoorbeeld deelnemingen aanbieden aan minder dan 100 consumenten of deelnemingen verkopen van meer dan €50.000 niet vergunningsplichtig. Ze vallen dus buiten het AFM-toezicht.

Beleggers mogen hopen dat de fraudegevallen in het verleden liggen. Dat wil niet zeggen dat alle problemen rond teakhout zijn opgelost. Wat als u bijvoorbeeld uw participatie wilt verkopen? Omdat u werkloos bent geworden. Of het geld nu hard nodig heeft.

Elk teakfonds kent in zulke gevallen zijn eigen voorwaarden. Zo zijn er fondsen die zich verplichten een koper voor de participant te vinden óf zelf het perceel terug te kopen.

Een voorbeeld. Teakwood International is de verkooporganisatie van Reforestación Grupo Internacional (RGI) in Costa Rica. Dirk Jan Lukkes, directeur van het bedrijf: „Beleggers in onze teakprojecten weten dat ze investeren in projecten met een looptijd van 15 tot 20 jaar en dat de verhandelbaarheid zeker in een periode van recessie beperkt is. Er zijn mogelijkheden voor de deelnemers in de overeenkomst vastgelegd om de deelneming van de hand te doen. In diverse contracten is een terugkoopregeling opgenomen. Indien een belegger aantoonbaar meer dan een jaar werkloos is, wordt de participatie teruggekocht. Als een participant overlijdt, kan het contract worden overgezet op naam van de erfgenaam. De erfgenaam kan ook gebruikmaken van de terugkoopregeling. Uiteraard mag de klant ook zelf een koper vinden.” Wordt er door een tussenpersoon bij de verkoop bemiddeld, dan krijgt deze daarvoor een provisie van 20%.

Lukkes benadrukt dat RGI alle grond in eigendom heeft. Tot nu toe hebben alle participanten volgens de directeur rendement gekregen op hun participatie. Wel zijn de rendementen nu minder dan verwacht vanwege de zwakke wisselkoers van de dollar en de wereldwijde recessie.

Rechten

De rechten van investeerders verschillen per teakfonds. Joost Kleinmeulman, directeur van verkooporganisatie Teakinvest, zegt hierover: „In ons geval heeft de belegger behoorlijk wat rechten. Onze investeerders hebben altijd een laatste stem, als er bijvoorbeeld in het contract staat dat we in 2012 uitkeren, maar het ons toch beter lijkt om twee jaar te wachten met kappen omdat de bomen dan dikker zijn. Beleggers mogen ook bij twijfel een eigen deskundige meenemen naar de plantage. Bedrijven die op voorhand inspraak en contra-expertise uitsluiten, maken zich niet geloofwaardig.”

Een stichting controleert het onderhoudsbedrijf in Costa Rica. In die stichting zitten echter geen investeerders, maar wel een afgezant van Teakinvest. „We wilden wel een belegger opnemen, maar juristen hebben ons geadviseerd dat niet te doen. Het kan ertoe leiden dat een investeerder alleen in het belang handelt van zijn eigen plantage.”

Participanten van Teakinvest mogen hun participatie altijd verkopen als ze zelf een verkoper vinden. Als alle percelen van een plantage zijn geplaatst, mogen ze ook via de verkooporganisatie verkopen. Teakinvest berekent bij bemiddeling 10% voor gemaakte kosten.

Op papier kunt u dus uw participatie veelal wel verkopen. Maar volgens advocaat Bos zullen er teakfondsen zijn die zeggen op dit moment geen koper te kunnen vinden of geen geld te hebben voor een terugkoop.

Het is ook mogelijk dat u zelf een koper vindt. Maar als u verkoopt bij vermoeden van oplichterij kunt u achteraf een claim aan uw broek krijgen van de koper. Als later blijkt dat het teakfonds de boel belazert, aldus Bos.

 Mail

 Print