*

Zoeken
  Zoeken met  
21.4 °C
NW 3
 
files 74
100 km.
euro95
diesel
1,801
1,469
 
 
vr 20 aug 2010, 06:00

Vastgoedbelegger moet paragraaf over duurzaamheid spellen

door Manno van den Berg
AMSTERDAM - Vastgoedbeleggers doen er verstandig aan om in beleggingsaanbiedingen de paragraaf over duurzaamheid te spellen.

JEAN KLIJNEN JEAN KLIJNEN

Dat kan hun rendement namelijk maken of breken, stelt Jean Klijnen, directievoorzitter van Bouwfonds REIM. Alleen duurzame panden zullen in de toekomst namelijk nog voor een goed rendement zorgen. „Beleggers die nu in niet-duurzame panden zitten of stappen, stellen zich bloot aan een behoorlijk groter risico op waardedaling.”

Vooral oudere kantoren voldoen in de verste verte niet aan de wensen die huurders hebben op het gebied van duurzaamheid, zoals energiezuinigheid en een goede bereikbaarheid, ook met het openbaar vervoer. Maar die huurders maken wel de dienst uit. „Zij kunnen dit afdwingen, we hebben immers een huurdersmarkt”, stelt Klijnen.

Panden die niet voldoen, worden lege panden. De niet-duurzame kantorenvoorraad zal op die manier volgens Klijnen een enorme klap aan beleggers uitdelen.

Leegstand

En het gaat al niet goed met de kantorenmarkt. In 2009 schoot de leegstand omhoog naar ruim 14%. Het enige segment waar beleggers nog stijgende huurbaten kunnen verdienen, is bij duurzame panden, aldus Klijnen. Hij verwacht dat niet-duurzaam vastgoed binnen vijf tot tien jaar alleen nog maar tegen een korting te verkopen is.

Klijnen: „Deze kapitaalvernietiging kan de hele kantorensector verder onderuit halen, met grote gevolgen voor beleggers zoals pensioenfondsen. Verduurzaming is de enige juiste oplossing. Beleggers zullen snel moeten investeren in het duurzaam maken van hun portefeuilles. Als dat niet gebeurt, zullen de rendementen zich versneld negatief ontwikkelen.”

Een groot deel van de panden zal niet opgeknapt kunnen worden, vreest echter ook Klijnen. „Als je panden eerst tot het skelet moet strippen, is de investering de opbrengst waarschijnlijk niet waard. Dan moet je je afvragen of sloop niet beter is.”

Lastige beslissingen

Of je moet het pand nog kunnen verkopen aan een partij die er wel brood in ziet. Ook Bouwfonds REIM staat voor zulke lastige beslissingen, erkent Klijnen. De Rabo-dochter beheert circa €7 miljard aan vastgoed voor institutionele en particuliere beleggers.

„We hebben relatief weinig oudere kantorenpanden – we zitten voornamelijk in winkels en woningen – maar de panden die we nog hebben, worden nu onderzocht. Per pand kijken we of investeringen om het duurzaam te maken, lonen”, aldus Klijnen.


Weekendabonnement
Het EK-abonnement, 6 weken € 20,-!