Tracker breekt door

De eerste banken gingen dit jaar al overstag, maar in 2011 zullen indexfondsen bij de meeste banken ook daadwerkelijk in de adviesketen worden opgenomen. Zachte druk van toezichthouder AFM speelt een rol, maar het schrappen van de provisie die banken ontvangen als ze producten van derden verkopen, zal echt de doorslag geven, stelt Roel Thijssen van BlackRock’s iShares, wereldwijd marktleider in indextrackers. „Ik verwacht die omslag in 2011.”

Beleggingsproducten worden in Nederland vooral via de grote banken verkocht. Aanbieders van beleggingsfondsen lopen er dan ook de deur plat voor een plekje in de etalage, in het kernaanbod van een bank. Elk fonds moet wel een deel van zijn beheerskosten afstaan aan die bank, als distributievergoeding. Tegenwoordig staat deze beter bekend onder de term kickback . Deze distributiekosten zijn volgens experts een belangrijke verklaring voor de sterk gestegen beheerskosten van beleggingsfondsen.

Actieve beleggingsfondsen proberen met een doorgaans kostbare aan- en verkoopstrategie een index, het marktgemiddelde, te verslaan. Slechts zo’n 20% slaagt daarin. Een passief indexfonds hoeft alleen zijn index te volgen en is daardoor goedkoper uit. Uit de lage beheerfee is echter geen kickback te betalen, reden waarom banken trackers nooit actief gepromoot hebben. Alleen fondsen met een hoge kickback zijn immers interessant.

De kickback staat echter ter discussie, Rabobank heeft, mét het aan de bank gelieerde fondshuis Robeco, zelfs al laten weten van dit verdienmodel af te willen. „Deze distributievergoeding zal hoe dan ook worden afgeschaft, hetzij doordat de AFM het verbiedt of vrijwillig door de partijen zelf”, aldus Thijssen. „Rabobank heeft overigens onze trackers, iShares, zelfs al in het kernaanbod opgenomen. Een moedige stap. We zijn inmiddels met meer partijen in overleg.” Thijssen denkt dat trackers in 2011 eindelijk tot het grote beleggende publiek door kunnen dringen.

Advies

Maar als er geen kickback is, wie betaalt dan voor advies en productvoorlichting door de bankadviseur? De verwachting is dat de consument direct zal gaan betalen voor beleggingsadvies en niet langer indirect via de beheerfee van fondsen. Dat hóeft beleggers niet meer te gaan kosten. De beheerskosten van traditionele fondsen zullen immers ook fors dalen als er geen kickbacks meer van hoeven te worden betaald. En dat is maar goed ook, want meer dan ooit zullen deze fondsen moeten concurreren met de indexfondsen in hun marktsegment. Betaalt de klant zelf voor het advies, dan zal hij ook hogere eisen aan de kwaliteit van dat advies stellen. Ook dat zal trackers, gezien hun kostenvoordeel en de grotere kans op een positief rendement, in de kaart spelen.

Op allerlei verre exotische indices bestaan er inmiddels trackers. En ook aan grote, bekende indices zoals de Eurostoxx 50 en de S&P500 hangen tegenwoordig veel trackers, die in feite allemaal hetzelfde bieden. Thijssen hoopt dan ook dat aanbieders de komende veranderingen bij banken niet gebruiken voor nóg veel meer aanbod. „Je ziet toch aanbieders een tracker of etf aan een index hangen, simpelweg omdat het kan. Kijk liever naar de behoefte van de belegger. Ik zie werkelijk niet wat de vijftiende tracker op een bepaalde index toevoegt”, aldus de Nederlandse voorman van iShares.

Kiezen

Niet alleen de kosten van een tracker zijn van belang – doorgaans liggen deze tussen de 0,1 en 0,5 procent – maar ook de constructie. Onder de motorkap zijn er grofweg twee mogelijkheden: het fonds heeft de aandelen of obligaties uit het indexmandje daadwerkelijk in bezit óf het rendement van die index wordt nagebootst met behulp van een swapcontract met een grote financiële instelling.

„Soms is er inderdaad geen andere mogelijkheid dan zo’n synthetische tracker, bijvoorbeeld in illiquide markten of minder professioneel gereguleerde markten waar het duur of risicovol is de aandelen daadwerkelijk te kopen. Besef echter wel dat je daarbij als belegger een extra risico loopt. Als de garanderende instelling omvalt, is het maar de vraag of en zo ja, hoe snel, beleggers de waarde van hun belegging krijgen uitgekeerd”, waarschuwt Thijssen.

Let ook op het dividend. Trackers ontvangen dividend op het mandje aandelen in hun bezit, een aantal sluist dat direct door naar de belegger. Een tracker kan het dividend echter ook herbeleggen. Als dat het geval is, dan volgt een tracker in feite de herbeleggingsvariant van een index, dat wil zeggen de variant die de koersontwikkeling van een mandje aandelen volgt plus de uitgekeerde dividenden op die aandelen. Op die indexvariant moet u de tracker dan ook afrekenen, niet op de kale koersindex alleen.

Beleggers zouden zich altijd af moeten vragen wat er met het dividend gebeurt. In de zakken van de aanbieder mag het in ieder geval niet verdwijnen.

 Mail

 Print