Overgeleverd aan de fondsmanager

Veel beleggers voelen zich verloren in de stroom beursinformatie en willen blind kunnen vertrouwen op hun fondsbeheerder. Foto: Reuters

Hoe is het met de rechten van deze beleggers gesteld? Uit een internationaal onderzoek blijkt dat fondsbeleggers in Nederland relatief goed af zijn.

Hoewel Nederland goed scoort in het internationale onderzoek van Morningstar, zijn de omstandigheden voor fondsbeleggers niet perfect. Qua belastingdruk en beleggersvriendelijke regelgeving blijkt Nederland een middenmoter. Dat kan dus iets beter. Een groot voordeel van de Nederlandse markt is vooral dat beleggers toegang hebben tot veel fondsen.

Actieve beleggers hebben corporate governance , een goed ondernemingsbestuur, hoog op de agenda in Nederland gezet. Nederlandse bedrijven willen goed met de belangen van aandeelhouders omgaan. En als dat niet het geval is, komen organisaties als de VEB en Eumedion op voor aandeelhouders.

Particulieren die in beleggingsfondsen beleggen, zijn in feite de directe aandeelhouders van die fondsen. Anders dan bij een directe belegging in een bedrijf worden de aandeelhoudersvergaderingen van deze beleggingspotten echter nauwelijks bezocht. Toch spelen ook bij deze fondsen corporate governancekwesties. Doen deze fondsen datgene wat ze geacht worden te doen?

Fondsbeleggers krijgen naar rato een deel van het rendement, dat hopelijk op een efficiënte manier tot stand is gebracht. De belegger laat de dagelijkse beslissingen over aan de beheerder. Dat vergt wel wat vertrouwen in die beheerder en rechtvaardigt de vraag hoe het met het beleid zit, met de 'fund governance'.

Morningstar onderzocht dit in 22 landen, wereldwijd van Zweden tot Australië en van India tot Nederland. Om zo de discussie over de rechten van de aandeelhouders in beleggingsfondsen aan te wakkeren. Gisteren werden in Wenen de resultaten gepresenteerd.

Als het gaat om de behandeling van fondsbeleggers, is er meer van belang dan alleen het fonds zelf. Het onderzoek kent daarom meerdere invalshoeken: de praktijken van fondsaanbieders ( de Robeco's van deze wereld), de praktijken van fondsverkopers (banken), de regelgeving, belastingen, de structuur van toezicht en de rol van de media voor fondsbeleggers.

Nederland scoort een ruime voldoende en zorgt op alle fronten behoorlijk goed voor fondsbeleggers. We staan daarmee internationaal op een gedeelde vierde plek. Lager dan Singapore, de VS en Thailand, maar boven landen als België en Nieuw-Zeeland. Wat pleit voor Nederland is dat er diverse distributiekanalen zijn waaruit beleggers kunnen kiezen, waaronder ook meerdere internetplatforms. Vrijwel alle distributiekanalen in Nederland - en dat is niet overal zo - bieden nu fondsen aan van meerdere aanbieders. Goed voor beleggers want zij hebben zo toegang tot fondsen van hoge kwaliteit.

Belasting

Nederland zit wereldwijd in de middenmoot qua belastingdruk voor beleggers. In Europees verband is de belasting op beleggingen echter niet hoog: 1,2% in box 3. De structuur is ook simpel. Er is geen aparte belasting voor kapitaalgroei en dividenden (enkel een verrekenbare voorheffing). In een gemiddeld internationaal scenario raakt een echtpaar met 100.000 dollar - 40% in obligaties, 60% in aandelen - zo'n 20% van de beleggingswinst aan de fiscus kwijt.

Nederlandse fondsen onderscheiden zich verder met een raad van commissarissen met onafhankelijke leden. Dat is niet gebruikelijk in Europa. De minimum beleggingsbedragen en de aankoopkosten in Nederland zijn laag. De totale kosten die beleggers betalen zijn gemiddeld. Weliswaar zijn in Nederland gevestigde fondsen wat goedkoper, maar er worden hier ook veel wat duurdere Luxemburgse of Franse fondsen verkocht.

In Europa is er veel discussie over het feit dat beleggingsfondsen verplicht worden om met een kerndocument met begrijpelijke beleggingsinformatie te komen omdat het verkorte prospectus een Europese mislukking is geworden. Nederland onderscheidt zich echter met de financiële bijsluiter die al jaren dienstdoet. Deze is niet perfect is en beleggers raadplegen hem niet veel, maar de bijsluiter biedt wel uniforme informatie over kosten van fondsbeleggen. Slimme beleggers gebruiken die.

Verbeteren

Op enkele punten scoort Nederland wat minder. Zo ontbreekt een centrale website met alle fondsliteratuur zoals jaarverslagen en prospectussen. Ook is het vrijgeven van de naam en startdatum van de fondsmanager niet verplicht. Voor beleggers is dat echter belangrijke informatie als ze zich een oordeel willen vormen over de deskundigheid van de beheerder.

Freddy van Mulligen is hoofd research van Morningstar Benelux.

 Mail

 Print