Sober alternatief raakt grote banken

FOTO: AFP

Deze zomer duiken steeds meer initiatieven op als alternatief voor de klassieke bank. Zo is in New York in mei een test gestart door BankSimple. „Ons belangrijkste handelsmerk is: Don’t suck ”, zo beschrijft de ’bank’ zichzelf. Het bedrijf wil nog dit jaar alle diensten online aanbieden die een normale bank ook biedt, maar dan eenvoudiger.

Bij BankSimple meldden zich ruim 50.000 klanten, terwijl alleen het proefmodel draait. Durfinvesteerders hebben evengoed miljoenen in de nieuwe bank gestoken.

Over Apple, Google en Facebook, allen in bezit van een bankvergunning, doen al langer verhalen de ronde dat ze de rol van banken op zich willen nemen. Ze kunnen grootbanken opzijschuiven met eigen betaalsystemen en creditcards.

In België werken vakbonden en verenigingen als Greenpeace ondertussen aan een sobere, coöperatieve bank, zo schreef de Belgische krant De Tijd onlangs. De nieuwe bank zou zich alleen richten op het beheer van spaargeld en het verlenen van krediet.

Rob van Eeden, bekend geworden als uitgever van de Vrekkenkrant en nu beheerder van verschillende websites, merkte de onvrede in ons land ook en haakte daar op in. Van Eeden: „In de VS stappen steeds meer mensen over, zo’n 10 procent per jaar.” Hij denkt dat deze trend overwaait naar Nederland en een paar weken geleden heeft hij de website Vanbetaalrekeningveranderen.nl opgericht voor overstappers.

Stugge houding

Maar niet alleen particulieren, ook het midden- en kleinbedrijf klaagt over de stugge houding van banken. „Bedrijven lijden. Er is al jaren een chronisch gebrek aan alternatieve financiering”, zegt Piet Duffhues, emeritus hoogleraar ondernemingsfinanciering (Universiteit van Tilburg). „Het gebrek aan krediet blijkt bar weinig te maken te hebben met de crisis.”

Hij adviseert de Tweede Kamer zogeheten credit unions op te tuigen. In de VS een begrip, maar ook in Duitsland, Zwitserland en Groot-Brittannië al jaren als financier bruikbaar gebleken voor kleinere bedrijfsleven.

„Ze werken als coöperaties. Mensen met eenzelfde doel of band, zoals een beroep of geloof, verenigen zich. Ze financieren elkaar uit spaargeld. Geen obligaties of lenen op de kapitaalmarkt. Je kunt zo eventuele kartelposities omzeilen”, formuleert hij voorzichtig.

De ’bankjes’ lijken op microfinanciering, maar dat, nuanceert Duffhues, is eerder geschikt voor de allerkleinste bedrijfjes. De credit unions ademen een cultuur van soberheid. Met de kritiek op de hoge bankenbonussen bieden ze een kansrijk alternatief, zegt hij. „Want ze hebben weinig kantoren, nauwelijks overhead en in de VS is vrijwilligerswerk ook voor de top verplicht. Kom daar bij onze banken eens om.”

Het gaat niet alleen om nieuwe initiatieven. Banken die soberheid hoog in het vaandel hebben, worden ook steeds succesvoller, zoals de in 1972 opgerichte Zweedse Handelsbanken. Bonussen en targets zijn taboe en topmannen en schoonmaaksters worden volgens dezelfde principes beloond. De ’vintage’ bank timmert hard aan de weg en telt in ons land inmiddels tien kantoren.

Vertrouwen

„Onze filosofie is de laatste jaren goed naar voren gekomen”, stelt Edwin van Essen van de Nederlandse divisie. „Bij ons draait het om de klant en om het personeel. Bankieren is vertrouwen en een klant is geen lopende portemonnee.”

 Mail

 Print