Commerciële bedrijven verdienen aan goede doel

Voor eigen gewin. Volgens het Centraal Bureau voor Fondswerving (CBF) wordt die opzet aan de deur niet altijd duidelijk gemaakt. Deze Nederlandse keurmerkorganisatie voor goede doelen roept op tot waakzaamheid.

Nederlanders gooien jaarlijks voor tientallen miljoenen euro's in de collectebus. De laatste jaren denken we wel meer na over waar het geld heengaat. Directies van charitatieve instellingen die huizenhoge jaarinkomens opstrijken, geven weinig vertrouwen. Maar ook de grote dure kantoren van enkele goede doelen, doen de vraag rijzen welk deel van de giften nu echt goed terechtkomt, wat gaat er op aan kosten? Kunnen we nog met een gerust hart geven?

Goede doelen met het CBF-keurmerk moeten hun kosten niet alleen precies vertellen, maar moeten er ook voor zorgen dat de kosten voor fondswerving niet meer dan 25% van de giften bedragen. Gaat er meer dan 25% op aan wervingskosten, dan verliezen ze het keurmerk.

Volgens CBF-directeur Adri Kemps is deze regel een van de belangrijkste overwegingen om aan goede doelen die het CBF-keurmerk hebben, te vragen niet met commerciële partijen in zee te gaan waarbij het volstrekt onduidelijk is welk percentage van de collecte- of verkoopinkomsten naar het goede doel gaat. De onduidelijkheid hangt deels samen met de gekozen constructie.

Commerciële bedrijven zoeken goede doelen die nog niet zo bekend zijn en bieden ze een contract aan waarbij ze een vast bedrag per jaar krijgen. Wie gaat rekenen, komt dan echter veelal op een veel grotere restopbrengst. Het commerciële bedrijf legt vervolgens daarover geen verantwoording af. Ontoelaatbaar, volgens het CBF. Vooral de combinatie kinderen en een levensbedreigende ziekte blijkt een winstmaker.

Studenten

De overeenkomst van de organisaties is dat ze jonge verkopers, vaak studenten en scholieren, op pad sturen. De jongeren krijgen goed betaald, doorgaans ruim een euro per verkochte kaartenset (€6 à €7). "Het goede doel krijgt echter een fractie", vertelt een gewetensbezwaarde student. "Dat gaf de organisatie ook toe. Ik had daar toch wel erg veel moeite mee."

Het CBF heeft al eerder gewaarschuwd voor Bumblebeecrew, ook bekend als Bumblebeecards of Factor 30. Maar er zijn er meer. Een woordvoerder van Bumblebeecrew/Factor 30 bevestigt dat het goede doel een vast bedrag per jaar krijgt, en dat dus niet te zeggen is hoeveel procent er van een verkochte set kaarten (de prijs bij Bumblebeecrew is €6) naar dat goede doel gaat.

Het bedrijf vindt dat een zuiver zakelijk contract en heeft specifiek voor deze constructie gekozen. Een constructie die tevens aanslaat bij goede doelen omdat ze altijd een vast bedrag krijgen, ongeacht het succes van een verkoopactie. "Ik ga niet zeggen dat we het uit liefdadigheid doen. Dit is een commercieel bedrijf. We verdienen geld én steunen een goed doel. De grote goede doelen werken zelf ook niet anders, het is allemaal pure commercie, een heuse bedrijfstak."

De 25%-grens doet Bumblebeecrew af als onhaalbaar. Met name grotere goede doelen zouden een veel groter kostenpercentage hebben, maar de kosten via "creatief boekhouden" over allerlei dochterbedrijven spreiden. Tegelijkertijd wordt uit het relaas van Bumblebee duidelijk dat het eigen kosten- en winstpercentage veel hoger is dan 25%. Zo vertelt de woordvoerder desgevraagd dat bij een wijziging van de structuur, waarbij er wel bijvoorbeeld 20% van elke kaartopbrengst naar het goede doel zou gaan, het bedrijf failliet zou gaan. De kosten- en winstopslag lijkt dus minimaal 80% te zijn. In dat licht zouden goede doelen de 25%-regel kunnen omzeilen. Het goede doel hoeft namelijk de kosten van het externe bedrijf niet als kosten mee te tellen.

"We krijgen van Factor 30 een schenking, met de kosten hebben we niets te maken. Veel goede doelen gaan zo met externe partijen in zee", vertelt Ben Buurke, directeur van stichting De Regenboogboom, die zich inzet voor zieke kinderen en kinderen in problematische situaties. Buurke is overigens geschrokken van de ophef en zegt graag af te willen van het contract met Factor 30. "We willen graag ons CBF-keurmerk houden. Dat men zich aan de deur voordoet als medewerkers van onze stichting, is natuurlijk misleidend."

Collectanten

De kern van het verhaal is of de collectanten aan de deur duidelijk maken dat ze bij een commercieel bedrijf werken en eerlijk vertellen dat slechts een vast bedrag naar het goede doel gaat. Consumenten kunnen dan hun eigen conclusie trekken.

Volgens Kemps blijkt uit klachten dat dit niet altijd netjes gebeurt. "Mensen kopen de wenskaarten, zien later de naam Bumblebeecrew en voelen zich bekocht." Bumblebeecrew ontkent dat zijn verkopers een onvolledig verhaal vertellen.

Het CBF gaat alle gemeenten een brief sturen met het verzoek op te treden tegen collectanten die zonder vergunning een slaatje uit een goed doel proberen te slaan. Niet elke gemeente heeft echter een vergunningplicht in de Algemene Plaatselijke Verordening geregeld.

Consumenten kunnen echter ook zelf iets doen, stelt Kemps. "Geef met je hart, maar gebruik wel je verstand." Allereerst door te checken of een goed doel het CBF-keurmerk heeft. De collectant moet dat ook kunnen aantonen. Koop ook geen kaarten als niet duidelijk is van welk goed doel. Vraag door waar het bedrag precies heen gaat. "Vraag voor de zekerheid ook om een gemeentelijke vergunning, bij veel gemeenten is deze echt wel nodig", aldus Kemps. Bij twijfel is het beter de kaarten niet te kopen. "Je kunt natuurlijk altijd het goede doel steunen door een bedrag rechtstreeks te storten."

Reageren? redactie @ overgeld.nl

Zoekt u een goed doel of wilt u een goed doel vergelijken? Klik hier .

 Mail

 Print