Een panel van negen man beantwoordt de lezersvragen, v.l.n.r. Tamara Madern (Nibud), Henriëtte de Lange en Emilie Schols (Pensioenkijker.nl), Paul de Gier (vFAS), Ramon Boender, Anne Grooters en Henriëtte Fräser Storm de Grave namens de Consumentenbond en Jasja Bos (Nibud).
FOTO: JOHANNES DALHUIJSEN
Ik heb nooit geweten dat ik binnen twee jaar na mijn scheiding een formulier moest opsturen naar de pensioenuitvoerder van mijn ex-man. Kan ik nu fluiten naar dat pensioen, waar ik wettelijk wel recht op heb?
Nee, u moet het pensioen nu alleen wel zelf gaan halen. Via de rechter kunt u uw ex-man dwingen pensioenstukken vrij te geven, zodat er een berekening gemaakt kan worden op welk deel u recht heeft. Vervolgens kunt u de pensioenuitvoerder vragen dat deel periodiek op uw rekening te storten. In veel gevallen wordt echter de uitkering helemaal op de rekening van uw ex gestort. Als u geen goede verstandhouding meer met elkaar hebt, is dat vervelend, want u zult constant uw geld bij hem moeten ophalen. Dat wordt lastig als mensen verdwijnen, bijvoorbeeld naar het buitenland. Belangrijk is dus de scheiding binnen twee jaar aan te melden bij de pensioenuitvoerder van uw ex.
Mijn ex heeft nauwelijks inkomen en een laag eigen vermogen, en dus heeft zij een door de overheid gefinancierde advocaat. Deze man procedeert maar door, (het kost mijn ex-vrouw toch niets dus zij laat hem daarin begaan), maar ik moet mij telkens verweren, wat enorm in de kosten begint te lopen. Kan dit zomaar?
Het voelt onrechtvaardig, maar er is weinig aan te doen. Op www.rvr.org kunt u de criteria voor het inhuren van een ’pro deo’ advocaat nalezen, om te zien of u er zelf voor in aanmerking komt. Verder is er weinig aan te doen, behalve naar een snelle oplossing streven. Het geld dat u aan rechtsbijstand uitgeeft kunt u natuurlijk beter samen verdelen.
Mijn ex weigert de alimentatie aan mij en mijn dochter over te maken. Hij woont inmiddels in het buitenland. Wat kan ik doen?
In 1989 is er een internationaal verdrag gesloten waarin dit soort zaken geregeld wordt. Ruim 50 landen waaronder Nederland en de meeste Europese landen hebben dit ondertekend. Bij wanbetaling van de betalende ouder kan de ander een beroep doen op het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO). Het LBIO is een samenwerkingsverband tussen het ministerie van Justitie en het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Op grond van de Wet LBIO is deze organisatie belast met de inning van wettelijke onderhoudsbijdragen. De bemiddeling van het LBIO is alleen mogelijk als de alimentatie via een rechtelijke uitspraak is geregeld en als er een betalingsachterstand is. Zie: www.lbio.nl.
Ook kunt u uiteraard proberen uw vordering te incasseren met behulp van een (gewone) deurwaarder.
Ik verdien €2500 netto en betaal €600 netto aan alimentatie voor mijn twee kinderen en €300 netto voor mijn ex-vrouw, die trouwens zelf ook inkomsten heeft. Mijn huidige vrouw is chronisch ziek en kan niet werken. , dus we hebben slechts één inkomen. We moeten rondkomen van €1600. Minus alle vaste lasten. Is wat ik betaal representatief voor mensen met dit inkomen of betaal ik te veel?
De hoogte van de alimentatie hangt af van de persoonlijke omstandigheden. Van invloed zijn onder andere de levensstijl gedurende het huwelijk, de draagkrachtruimte van de alimentatieplichtige (welk bedrag heeft hij/zij zelf nodig voor levensonderhoud - dit heet ook wel het draagkrachtloos inkomen - wat blijft er dan nog over voor partneralimentatie). Bij het vaststellen van de hoogte van de alimentatie kijkt de rechter ook naar wat de ex-partner (alimentatiegerechtigde) nodig heeft. Zoals u ziet, zijn dit heel veel factoren die wij in uw geval niet specifiek kennen.
Voor de standaardgevallen hebben de rechtbanken de bekende Trema-normen vastgesteld. Hiervan kan overigens altijd worden afgeweken. Indien de omstandigheden erg gewijzigd zijn ten opzichte van het moment dat de afspraken zijn gemaakt, kunt u bij de rechtbank om een wijziging van de afspraken vragen (het hangt er hierbij wel van af of u in uw echtscheidingsconvenant een niet-wijzigingsbeding heeft opgenomen).
In 2000 ben ik gescheiden. Ik ontvang van mijn ex-man 12 jaar alimentatie. Hij is militair en gaat over 1,5 jaar met pensioen (hij is dan 57,5 jaar oud). Als de alimentatie stopt in 2012 gaat het dan over in pensioen of krijg ik mijn deel van het pensioen als ik 65 word?
Als er tijdens de scheiding niets speciaal geregeld is over pensioen, wordt het ouderdomspensioen dat uw ex tijdens het huwelijk heeft opgebouwd door tweeën gedeeld en krijgt u de helft. Als de scheiding binnen 2 jaar bij de pensioenuitvoerder is gemeld, krijgt u het geld rechtstreeks overgemaakt. Heeft geen tijdige melding plaatsgevonden, dan dient uw ex de helft van het pensioen naar u over te maken. Het deel van het pensioen dat u krijgt, gaat in op het moment dat uw ex met pensioen gaat en dus niet pas op uw 65-jarige leeftijd. De pensioendeling staat in principe los van de alimentatie. Wel kan het zo zijn dat de draagkracht van uw ex verandert door zijn pensionering en dat kan een reden zijn om de alimentatie aan te passen.
Ik betaal geen partneralimentatie, maar wel kinderalimentatie. Vorig jaar is Mijn ex is opnieuw getrouwd met iemand die full-time werkt. Ikzelf ben vrijgezel. Is haar huwelijk een reden om een verlaging van de alimentatie aan te vragen?
Als de alimentatieontvanger een nieuwe partner krijgt, kan dat een reden zijn om de kinderalimentatie te veranderen. Daarbij gaat het niet zozeer om de hoogte van het bedrag dat de kinderen nodig hebben, maar meer wie van de ouders welk deel daarvan betaalt. Als u eerst de volledige kinderalimentatie betaalde, kan de situatie nu zo zijn dat mevrouw ook een stukje van de kinderalimentatie kan betalen, omdat zijminder kosten heeft omdat zij bijvoorbeeld woonlasten met haar nieuwe man kan delen.
Mijn ex-vrouw heeft recht op 25 jaar van mijn pensioen, dat ik bij één werkgever opbouwde. Ze heeft zelf tijdens ons huwelijk verschillende korte baantjes gehad waarbij ook pensioen is opgebouwd, maar dat is te klein om te delen volgens de wet. Mijn ex is direct na de scheiding wel echt gaan werken er bouwt nu ook pensioen op. Ik vind dat het oneerlijk verdeeld dat zij 50% van mijn pensioen krijgt en ik helemaal niets van haar. Kan dit nou zo maar? Heeft de Nederlandse vrouw alleen de lusten en zijn de lasten weggelegd voor de hardwerkende man?
Uw ex heeft verschillende kleine pensioentjes die niet worden verdeeld. Omdat de pensioenopbouw van haar baantjes en bijbaantjes telkens minder is dan e406,44 is het wettelijk niet verplicht dit te delen. Als er bij de scheiding niets anders is geregeld, kunt u daar verder niets aan doen.
Mijn dochter is door haar scheiding zwaar in de financiële problemen gekomen. Het is wachten op de deurwaarder. Wij kunnen niet langer helpen, de ex wil niet helpen. Wat te doen?
Wij adviseren uw dochter contact op te nemen met de schuldhulpverlening. Die kan haar helpen binnen drie jaar weer financieel gezond te zijn. Schuldhulpverlening zoekt u altijd via de gemeente. Eventueel zou u kunnen laten uitzoeken of ze recht heeft op partneralimentatie, maar als dat op moment van scheiden niet zo was, en de ex is er qua inkomen niet flink op vooruitgegaan, dan zal dat nu ook niet het geval zijn.
Hoe berekent de rechter een alimentatiebedrag?
De rechter houdt rekening met de behoefte van degene die alimentatie vraagt. Wat heeft de alimentatie ontvanger nodig? Maar de rechter houdt ook rekening met de draagkracht van degene die alimentatie moet betalen. Dus wat kan die eigenlijk betalen. De laagste van de wtee bepaald. De betaler hoeft dus niet meer te betalen dan mogelijk is en de ontvanger krijgt niet meer dan nodig is. Het kan dus voorkomen dat de een het gevraagde bedrag nodig heeft om rond te komen, maar dat de ander dat bedrag absoluut niet kan opbrengen. Die ander zal dan minder krijgen dan hij/zij nodig heeft. In de Geldwijzer alimentatie & Co-ouderschap van het Nibud kunt u hier uitgebreid over lezen.
Mijn ex-vrouw en onze dochter willen mij al jaren niet meer zien of spreken. Waarom moet ik dan nog alimentatie betalen? Ik wil mijn dochter graag zien, maar zij en haar moeder zijn alleen maar in geld geïnteresseerd.
Als ouder bent u verplicht kinderalimentatie te betalen. Het jammerlijke feit dat uw dochter u niet wil zien, doet daar niets aan af, u hebt haar op de wereld gezet, u moet voor haar opvoeding betalen.
Kan ik mijn ex man aansprakelijk stellen voor zijn vreemdgaan? Zeker als ik daardoor een seksueel overdraagbare aandoening aan heb overgehouden?
Tot 1971 was de schuldvraag meebepalend voor het recht op en de verplichting tot betaling van alimentatie. Een overspelige echtgenote kon bijvoorbeeld worden buitengesloten. Nu niet meer. Als uw man u willens en wetens heeft besmet met een ziekte, dan kunt u hem strafrechterlijk laten vervolgen.
Mijn ex is na ons huwelijk teruggekeerd naar zijn vaderland, waar hij onlangs is overleden. Afgezien van de schulden die hij bij mij had, heb ik recht op een deel van zijn pensioen. Hoe kom ik daaraan?
Voor de erfenis en de verrekening van schulden moet u bij zijn erfgenamen zijn. Voor zijn pensioen bij de pensioenuitvoerder.
De studie van mijn stiefzoon (de zoon van mijn vrouw en haar ex) kost veel geld. Kunnen wij de biologische vader een hogere kinderalimentatie afdwingen?
Ja. Als de kosten om de een of andere reden stijgen, kan dat een reden zijn om een verzoek tot wijziging van de kinderalimentatie in te dienen. Als dat echter niet in goed onderling overleg (mediation) kan, dient u goed na te denken of de kosten van een procedure daarbij opwegen tegen de mogelijke opbrengsten. Ook zal de rechter bezien of de biologische vader wel voldoende draagkracht heeft om een hogere bijdrage te betalen. Als destijds de kinderalimentatie is afgestemd op een situatie waarin u en uw echtgenote nog niet bij elkaar waren, kan ook die situatie bij een nieuwe beoordeling in aanmerking worden genomen.
Hoe weet ik wat een goede mediator of tussenpersoon is om ons met onze scheiding te helpen? Ik hoor veel verhalen van mensen die slecht geholpen zijn, met name op pensioengebied.
Dat is moeilijk te zeggen. Het is een vrij beroep, iedereen mag zich mediator noemen. U moet in ieder geval kritisch zijn. Een begin zou kunnen zijn om een bij de vFAS aangesloten mediator te zoeken. Hoewel er ook andere goede mediators zijn, hebben deze mensen in ieder geval een juridische en advocatenopleiding voltooid, en extra cursussen gevolgd. U kunt een vFAS advocaat vinden op www.verder-online.nl.
Het echtscheidingsspreekuur werd mogelijk gemaakt door hulp van Stichting Pensioenkijker.nl, de vereniging Familierecht AdvocatenScheidingsmediators (vFAS), de Consumentenbond, het Nibud, en de FNV Belastingservice.
Hiernaast (rechts) kunt u uw stem uitbrengen op onze neiuwe OverGeld neemt stelling: Twaalf jaar partneralimentatie betalen is veel te lang!

© 1996-2012 Telegraaf Media Nederland | Landelijke Media B.V., Amsterdam.
Alle rechten voorbehouden.
e-mail: redactie-i@telegraaf.nl
Privacy | Disclaimer