Houd moed!

Het is nog steeds doormodderen; zowel met de schuldencrisis als in de situatie op de financiële markten. Europese politieke kopstukken en hun adjudanten slagen er maar niet in de crisis beheersbaar te laten zijn, waardoor de rust enigszins zou kunnen terugkeren. De individuele belangen en de ideeën voor oplossingen lopen kennelijk te ver uiteen.

En sommige nieuwsmedia spiegelen ons in zwartgallige artikelen een uiterst sombere toekomst voor. Het gevolg is dat de gemiddelde burger, die toch al angstig is, nog banger wordt gemaakt en op zijn handen blijft zitten.

Begrijpelijk

Het is begrijpelijk daaraan toe te geven, maar het lost niets op. Geïnspireerd door een recente lezing van dr. Herman Wijffels wil ik graag zijn visie op de toekomst met u delen. Dr. Herman Wijffels, voormalig bestuursvoorzitter van de Rabobank is nu een van de meest gezaghebbende en invloedrijke Nederlanders die zich verbonden heeft aan het vormgeven van en zich sterk maken voor een duurzame samenleving. Al vijftien jaar houdt hij zich hier intensief mee bezig. Om te beginnen: waar staan we nu?

Het ‘systeem’ waarin wij leven heeft de grens van zijn mogelijkheden bereikt, zo niet overschreden. Zowel in financieel-economische als ecologische betekenis. Goed ondernemerschap is gericht op het realiseren van een hoger doel, zoals een beter leven voor de mens. En winst maken is een middel om dat doel te bereiken.

Inmiddels is dit laatste de afgelopen tientallen jaren verworden tot een doel op zich, geholpen door het als maar bijdrukken van geld (lees: schulden maken). Alle ‘rijke’ landen zuchten nu onder die enorme schuldenlast en zoeken wegen om het ‘systeem’ weer te herstellen.

Daarnaast hebben we sinds het midden van de jaren tachtig van de vorige eeuw roofbouw gepleegd op onze natuurlijk bronnen (water, bossen, vis, vruchtbare landbouwgronden, etc.). De aarde wordt beschouwd als zowel een eindeloze bron voor onze behoeftes als een bodemloze put voor ons afval dat evenzeer een bedreiging voor het ecosysteem vormt.

Steeds meer mensen - vooral de jongere generaties - voelen zich ongemakkelijk bij de organisatiestructuren en modellen die hun oorsprong 150 jaar geleden hebben gevonden. Onderzoek wijst uit dat individuen inmiddels veel meer geëmancipeerd zijn dan organisaties met als gevolg dat capaciteiten en vaardigheden van medewerkers maar voor de helft worden benut. Er gaat hierdoor een groot deel aan creativiteit en potentieel verloren. Ook de politiek die via de media maar blijft volharden in de strijd tussen partijen is niet meer van deze tijd.

Herstructurering

We zijn volgens Wijffels op een punt aangekomen waar een herstructurering van de samenleving nodig is. Het ‘systeem’ vereist een update. Het zijn vooral de jonge mensen die zich dit het meest realiseren; zij hebben een nieuw beeld van de wereld. Een nieuwe sociale structuur met een nieuwe mentaliteit. Niet langer ieder voor zich. De wereld is één systeem, waarin het verbinden van de delen belangrijk is. Je moet je bij alles wat je onderneemt bewust zijn van de effecten die dat zal hebben op de natuur en op andere mensen.

Enkele belangrijke veranderingen, transities, die nodig zijn: meer eensgezindheid, verbondenheid en samenhang. De basis voor het boeken van voortgang in duurzaamheid. In plaats van onze reserves op te maken, moeten we weer leren te leven van de oogsten en daarnaast moeten we de bronnen weer aanvullen. Van louter concurreren naar samenwerken in ketens. Terug naar kleinschalige technologie in plaats van al maar groter. Van management naar inspirerend en motiverend leiderschap; verantwoordelijkheden delegeren en ondernemerschap bevorderen. Winst maken met oog voor mens, maatschappij en milieu. Van kostenbesparingen door schaalvergroting naar het slim combineren van groot- en kleinschaligheid. Van de producent-consument tweedeling naar de ‘prosumer’.

Een voorbeeld daarvan: mensen die investeren in zonnepanelen om daarmee energie voor henzelf en anderen te produceren. Op 22 november jl. was hierover een prachtig item in het programma EénVandaag te zien, Texel energieneutraal in 2020.

Veranderingen zijn dus al gaande, sommigen sneller dan anderen, wat de oorzaak is voor de vele vertragingen in de voortgang van het proces. Ook de financiële sector moet zich afvragen hoe zichzelf te herstructureren naar een meer maatschappelijke, socialere manier van zaken doen.

Belangrijke elementen die daarbij een rol spelen zijn: afbouw van schulden, versterken van de kapitaalbuffers en herijking van regelgeving. De sector moet het moment aangrijpen hulp te bieden het huidige systeem van een rechtlijnig groeiende economie om te buigen naar een cirkelvormige economie.

Lot in eigen hand

In dit toch wat sombere tijdgewricht, waarbij veel mensen bij de pakken neer lijken te zitten, heeft het aanhoren van een persoon die een duidelijke mening en visie heeft over hoe het nu verder moet met onze wereld mij in ieder geval bevestigd in het vertrouwen dat ‘de wal het schip keert’. Maar daar moeten we heel wat voor doen en vooral voor laten. Wij en toekomstige generaties hebben het lot in eigen hand.

Houd moed!

 Mail

 Print