Veren plukken van een kale kip

Van de levensliedzanger Ben Cramer ga ik doorgaans niet uit mijn dak. Bij voorbaat al had ik weinig trek in de tv-uitzending van de ouderenpartij 50PLUS, waarin de ‘Omroep Max’-lieveling volgens de krant het pensioennummer ten beste zou geven. Ik kon het niet over mijn hart verkrijgen naar Cramer te gaan kijken.

62 procent voor het pensioenakkoord

De volgende tekst schijnt de haag zijner tanden te zijn ontsnapt: "Blijf van mijn poen af, ik waarschuw niet meer. Nee, nee, nee, nee, nee, van mijn pensioen af. Ik stem op jou niet meer." Cramer moet de woorden hebben gezongen op de muziek van het lied 'Kom van dat dak af', waarmee Peter Koelewijn ooit een hit scoorde.

Met Cramers pensioenlied werd geprotesteerd tegen de pensioenplannen van minister Henk Kamp van Sociale Zaken. De ouderenpartij 50PLUS staat in dit protest niet alleen. De FNV-vakverenigingen Abvakabo, Bondgenoten en Bouw hebben die plannen evenmin warm onthaald.

Hoe gevoelig liggen de plannen bij de Nederlandse bevolking? Volgens een peiling van Maurice de Hond zien de meeste Nederlanders (68 procent) in dat het nodig is het pensioenstelsel te veranderen, omdat het onbetaalbaar wordt. Als zij moeten kiezen tussen het pensioenakkoord, de plannen van Kamp of alles bij het oude laten, dan kiest 62 procent voor het pensioenakkoord.

Tot zover de actualiteit. Ik wil nu een historische laag aanbrengen. Laten we een uitstapje maken naar de geschiedenis van onze sociale zekerheid.

Karig weekloon

Ik ga u voor naar het begin van de twintigste eeuw. Dat was de tijd van minister Talma, de anti-revolutionair die bekendstaat als één van de grondleggers van het sociale-verzekeringssysteem in Nederland. Talma is de man van onder meer de Invaliditeitswet. Deze wet verzekerde aan alle loonarbeiders beneden een bepaalde inkomensgrens een van het loon afhankelijke uitkering bij invaliditeit. Het bereiken van de zeventigjarige leeftijd werd met invaliditeit gelijkgesteld. De wet was dus ook een ouderdomswet, en daarmee een voorloper van onze aow.

In 1913 was Talma’s wet, toen nog niet meer dan een voorstel, het onderwerp van verhitte debatten in de Tweede Kamer. Vooral de fractie van de Sociaal Democratische Arbeiderspartij (voorzaat van de PvdA) liet daarbij haar vuisten zien. Steen des aanstoots was artikel 14 van het wetsvoorstel. Dat bepaalde dat de werkgever de helft van de door hem op te brengen verzekeringspremie mocht afhouden van het arbeidersloon.

Volgens de sociaal-democraten was dat veren plukken van een kale kip. De arbeiders verdienden een zeer karig loon, een verzekeringspremie kon er niet af.

Het SDAP-programma benadrukte twee dingen:

1. De kosten van de ouderdomsverzorging moesten geheel en al door de staat worden gedragen;
2. De kosten van de invaliditeitsverzekering behoorden te komen ten laste van staat en werkgevers samen.

Hoe liep het af met Talma’s wetsvoorstel? Daarover een volgende keer. Wordt vervolgd dus.

 Mail

 Print