• Home
  • Vakantie
  • Zorg & Gezin
  • Slim & Zuinig
  • Huis & Hypotheek
  • Werk & Inkomen
  • Sparen
  • Vermogen
  • Pensioen
  • Columnisten
  • Premium
Door
Publicist en onderzoeker
Gerard N. Borst (1951) is zelfstandig publicist en onderzoeker. Tussen 2008 en 2012 was hij onderzoeker Geldcultuur bij het Geldmuseum in Utrecht. Begin jaren negentig was hij medeoprichter van het... meer
 
 
Exclusieve artikelen van de Telegraaf redactie
wo 05 sep 2012, 09:14

De gevaren van sparen

Een recent proefschrift legt een verband tussen de excessieve Chinese spaardrift en het ontstaan van de kredietcrisis.

‘Sparen adelt de mensheid’, zeiden ze vroeger. Zou het waar zijn? Word je van sparen een beter mens? Zo ja, dan dringt zich de vraag op wat voor mensen er in China wonen, want daar sparen ze ongekend veel. Chinese consumenten zetten zo’n 27 procent van het beschikbare inkomen op de bank. Hoe valt die Chinese spaardrift te verklaren? Iemand die zich hierover het hoofd heeft gebroken, is de econoom Franco Modigliani. Modigliani – inmiddels al niet meer onder de levenden – is de auteur van een beroemd geworden artikel over sparen in China in de periode 1953-2000.



Sparen als razenden



Speciale aandacht in het artikel heeft het thema ‘Mao Zedong en de Chinese bevolkingsgroei’. Tot het einde van de jaren zestig, aldus de auteur, bekommerde Mao zich weinig om die bevolkingsgroei. Een tijdlang werden ouderparen zelfs gestimuleerd niet om minder maar om meer kinderen te krijgen. Kort na 1970 veranderde het overheidsbeleid op dit punt echter drastisch. Hoe kon de welstand van de Chinezen worden bevorderd? Het antwoord van de machthebbers luidde steeds vaker: mede door beteugeling van de bevolkingsgroei. Een nieuwe politiek ontplooide zich. Het aantal kinderen per ouderpaar mocht een bepaald maximum voortaan niet meer overschrijden. In de steden was per ouderpaar zelfs nog maar één kind toegestaan.

Markteconomie

Na 1980 gingen de Chinezen als razenden sparen. Hoe kwam dat? Modigliani wijst om te beginnen op de overheidsmaatregelen die China’s staatsgeleide planeconomie omvormden tot een min of meer functionerende markteconomie. Een structurele inkomensgroei was het gevolg. De Chinezen kregen daardoor meer ruimte om te sparen. Maar daarnaast ziet Modigliani nadrukkelijk ook een samenhang met de Chinese politiek van geboortebeperking.

Het is in China’s culturele traditie verankerd dat jongeren hun oudere familileden onderhouden als die niet meer werken. Kinderen zijn dus het ouderdomspensioen. Het komt erop aan te procreëren: hoe meer kinderen des te groter de pensioenzekerheid.



Door de politiek van geboortebeperking viel een deel van die zekerheid weg. Om te kunnen blijven rekenen op een verzorgde oude dag moesten de Chinezen volgens Modigliani wel meer gaan sparen.



Groot aanbod van goedkoop geld



Zoals gezegd: Modigliani behandelt de periode 1953-2000. De jaren daarna komen aan bod in het recente proefschrift van econome Heleen Mees. Over dat proefschrift, waarin de Chinese spaardrift wordt aangewezen als medeveroorzaker van de kredietcrisis, kwam Mees in diverse kranten aan het woord. Na 2000 spaarden niet alleen Chinese consumenten ongekend veel, aldus de econome, ook Chinese bedrijven potten hun geld in extreme mate op. Het leidde tot een wereldwijde rentedaling, met als gevolg een groot aanbod van goedkoop geld. Dat veroorzaakte de enorme zeepbel op de Amerikaanse huizenmarkt die de kredietcrisis inluidde.



Zo hadden we het nog niet bekeken.



Deze column is tot stand gekomen in samenwerking met het Geldmuseum in Utrecht.


16.4 °C
Z1
 
files 101
50 km.
Beurs AEX
AEX 404.29
+ / - -0.9%
Populair
Actueel
Tips van redactie