Contant geld windt mensen op

In de wereldliteratuur wemelt het van de gierigaards. U kent er vast wel een paar: Harpagon, Warenar, Ebenezer Scrooge.

Maar één kan er de beroemdste zijn. Juist: Dagobert Duck. Verleden week moest ik aan hem denken. Dat kwam door de verjaardag van zijn neefje Donald. Met die onuitstaanbare driftkop heb ik geen affiniteit. Met oom Dagobert des te meer. Vrekkigheid is mij verre van vreemd. Dus ik identificeer me moeiteloos met deze figuur. Met een bijna orgastisch genoegen zwemt oom Dagobert in zijn geld. Speciaal voor dat doel is in zijn geldpakhuis een duikplank aangebracht. Geweldig toch?

Je hoort wel beweren dat het contantenloze tijdperk, de 'cashless society' in aantocht is. Voor oom Dagobert moet het een schrikbeeld zijn. Alleen nog maar virtueel geld! Daarin is het moeilijk zwemmen.

Burgemeester Annemarie Jorritsma voelt niet met oom Dagobert mee. Sinds een half jaar gaat haar gemeente als 'cashless Almere' door het leven. In supermarkten kan daar bijna alleen nog met de pinpas worden betaald. In het verleden regelmatig het slachtoffer van overvallen, willen de winkels de hoeveelheid contant geld terugdringen. Het is nog een proef, maar de burgemeester is al zeer in haar nopjes. 'Wat mij betreft,' verklaarde ze tegenover een verslaggever, 'mag content geld er helemaal uit.'

Is een volledig cash-loze samenleving onze naaste toekomst? Hoewel Almere in die richting lijkt te vorderen, blijft dat voor mij een grote vraag.

Overheden zouden zo'n samenleving wel willen. Zij zien graag dat transacties digitale sporen nalaten. Het bevordert de controleerbaarheid, die handig is bij het heffen van belasting, het traceren van informele economie en het opsporen van criminele gelden. Cash is anoniem, en precies daardoor zal het nooit zijn aantrekkelijkheid verliezen.

De 'cashless society' is helemaal niet aanstaande. Ook hierom niet: cash is meer dan een handig betaalmiddel; het heeft iets magisch, windt mensen op. Het aanraken en bekijken van cash is een ervaring bij uitstek.

Vader Grandet, een romanfiguur van de Franse schrijver Balzac (1799-1850), vond dat ook. In zijn huis in Saumur daalde hij 's nachts vaak af naar zijn geheime kelder vol cash. Volgens Balzac waren die nachten in de kelder hem een 'onzegbaar' genot. Dat is goed voorstelbaar.

Tweet

 Mail

 Print