De gevolgen van een hogere aow-leeftijd

Mail

Print

Proefabonnement,
10 weken € 30,-!

Al langer is bekend dat de aow onbetaalbaar wordt. Dat was al bekend bij de invoering van de aow in 1957. Toen werd al aangegeven dat de aowleeftijd zou moeten worden aangepast als de levensverwachting zou stijgen. Dat is ook logisch, want de aow rust op een zogeheten omslagstelsel. Mensen met inkomen betalen aow-premie. Die premie wordt direct gebruikt om aow uit te keren aan de mensen die daar recht op hebben. Jarenlang ging dat goed, maar door de vergrijzing neemt het aantal aow-gerechtigden explosief toe in verhouding tot de mensen die premie betalen. Het tekort was in de afgelopen jaren ongeveer 20 miljard euro per jaar en zal zonder maatregelen de komende jaren verder oplopen.

Een maand langer wachten

Om dat tekort in de hand te houden wordt de aow-leeftijd verhoogd. In het aangenomen wetsvoorstel gebeurt dit al vanaf 2013. Dan wordt de aow uitgekeerd vanaf 65 jaar en 1 maand. Mensen die in 2013 65 jaar worden, moeten dus een maand langer wachten op hun aow-uitkering, terwijl ze daar helemaal geen rekening mee hebben gehouden. Dat betekent dat ze één maand aow missen. Dat kunnen ze wellicht opvangen door één maand langer te werken, maar daar zal de werkgever ook akkoord mee moeten gaan. Anders zullen ze het tekort moeten aanvullen met hun spaargeld.

Wie in de problemen komt, kan de aow één maand eerder laten ingaan, maar moet dat bedrag dan in zes maanden terugbetalen door verrekening met de daarop volgende aowbetalingen.

In 2014 en 2015 zal de aow-leeftijd ieder jaar met een maand verder omhoog gaan en vervolgens drie jaar lang ieder jaar met twee maanden. Daarna zal gedurende vijf jaar de aow-leeftijd ieder jaar met drie maanden verhoogd worden om uiteindelijk in 2023 uit te komen op 67 jaar.

Grote impact

De aangenomen wet heeft grote impact voor mensen die binnenkort met pensioen gaan. Vooral omdat zij niet de gelegenheid hebben gehad om zich hierop voor te bereiden, door bijvoorbeeld wat extra te sparen. Tel daarbij op dat eventueel ook het pensioen mogelijk gekort wordt, dan is het drama voor veel van hen compleet. Dat is ook precies de kritiek van de Eerste Kamer, maar niet zwaarwegend genoeg om het wetsvoorstel tegen te houden.

Na de invoering van de aow heeft de overheid de langere levensverwachting onvoldoende in de gaten gehouden. Daar is ook lef voor nodig, want wie ingrepen voorstelt, hoeft als politicus niet te rekenen op de populariteitsprijs. In plaats daarvan werd eind jaren negentig in het aow-fonds ‘gespaard’ om de uitkeringen ook op lange termijn te kunnen financieren. Achteraf bleek dat dit fonds alleen op papier bestond. Het is dan hoog tijd om de aow-leeftijd te verhogen, maar de manier waarop is ronduit cru.

Herman Bouter is financieel planner bij een onafhankelijk adviesbureau zonder financiële banden met aanbieders van producten. hermanbouter@capitalconsult.nl