Handen af van de hypotheekrenteaftrek

Sinds 1997 mag hypotheekrente alleen worden afgetrokken als het geleende geld ook daadwerkelijk in de eigen woning is gestopt. Enkele jaren later is de aftrekbaarheid van de hypotheekrente over een tweede huis afgeschaft.

Inmiddels is de hypotheekrenteaftrek ook aan een maximum van dertig jaar gebonden. In 2031, wanneer de regeling voor het eerst zijn effect zal laten voelen, zullen veel oudere huizenbezitters hierdoor een tik oplopen.

De situatie doet denken aan die aan de andere kant van de Noordzee. De hypotheekrenteaftrek in Groot-Brittannië is vanaf 1979 uitgefaseerd, vergelijkbaar met de situatie bij ons. Als eerste werd het aftrekbare bedrag aan een maximum gebonden. Daarna werden de aftrektarieven verlaagd. Na vijfentwintig jaar is de hypotheekrenteaftrek uiteindelijk helemaal afgeschaft.

De bijleenregeling, uit 2004, is een ander voorbeeld van morrelen. De winst uit de verkoop van de oude woning, moet in de nieuwe koopwoning worden gestoken. alleen de meerprijs is daarna nog fiscaal aftrekbaar.

De oorspronkelijke bedoeling van de hypotheekrenteaftrek was overigens niet woningbezit stimuleren, zoals vaak gedacht wordt, maar had een heel andere achtergrond. De aftrek werd al in 1893 ingevoerd door minister Nicolaas Pierson, ter compensatie van de eerste inkomstenbelasting. Tot die tijd werd belasting geheven in de vorm van accijnzen op artikelen als zeep, zout en suiker. Omdat die voor iedereen even hoog waren, vormden zij voor de arme bevolking een zware last. Hervorming van het "onbillijke belastingstelsel" was een "dringende eisch der rechtvaardigheid," aldus koningin-regentes Emma in 1891 in de troonrede.

Voortaan betaalde ieder belasting over zijn inkomen en zijn eigen woning. Er klonk protest van de gegoede burgerij. Om het rijke smaldeel tegemoet te komen, stelde Pierson de kosten die gemaakt werden om inkomen en huizenbezit te verwerven, fiscaal aftrekbaar werden.

Toen de economie na de oorlog flink groeide, kreeg de notie dat eigenwoningbezit goed was voor de maatschappij vaste voet aan de grond, en kreeg de hypotheekrenteaftrek de functie dit te bevorderen. In 1945 was 28% van de woningmarkt een koopwoning, inmiddels is het streven dat dit in 2010 65% moet zijn. Als we dat aantal willen bereiken, zal verstandig met de aftrekmogelijkheid moeten worden omgesprongen.

Volgens sommige critici heeft de hypotheekrenteaftrek inmiddels een averechts werking: De regeling drijft de prijs voor koophuizen op, waardoor starters de dupe zijn. Deze aanname is nooit afdoende onderbouwd, maar de moeite van het uitzoeken waard.

Kort voor de feestdagen publiceerde het CDA haar rapport "De woningmarkt in beweging. Naar een markt die werkt."

Hoewel de ondertitel inmiddels een zwaardere lading heeft gekregen, de markt werkt immers niet, sterker nog, ligt volkomen op zijn gat, is het sindsdien stil rond de hypotheekrenteaftrek.

Maar dat lijkt stilte voor de storm.

Als de economie en de huizenmarkt weer aantrekken, zal de hypotheekrenteaftrek weer ter duscussie gesteld worden. Misschien wel eerder dan u denkt.

Wat is uw mening over het bestaansrecht van de hypotheekrenteaftrek? Geef uw mening en doe mee met de stelling op deze site.

 Mail

 Print