Rijksmonument kan goudmijntje zijn

Vaak worden ze echter door potentiële kopers, makelaars en aannemers met argusogen bekeken: een monument, dat is vooral veel gedoe, is het (voor)oordeel. Monumenten hebben meer onderhoud nodig dan gewone woningen. En als u iets aan uw woning wilt veranderen, heeft u toestemming nodig van een gemeenteambtenaar.

"Het feit dat je geen spijker in de muur mag slaan, is een misverstand," zegt Ben de Vries van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (waarvan het vroegere Monumentenzorg deel uitmaakt). "Mensen mogen bijna elke verandering aanbrengen die ze willen, zo lang het maar niet een fundamentele ingreep in het vooraangezicht van de woning betreft." Een dakkapel op een rijksmonument? "Moet kunnen, mits niet aan de voorkant," aldus de Vries. "En de keuring van uw plannen, moet binnen 8 tot 12 weken gebeurd zijn."

Bijna alles mag dus, alleen een gemeenteambtenaar moet er zijn goedkeuring aan verlenen. In de praktijk moet die ambtenaar niet al te moeilijk doen, meent De Vries dus, mits u de benodigde monumentenvergunning en een eventuele bouwvergunning hebt.

Aftrek

In principe kunt u de kosten van onderhoudswerkzaamheden fiscaal aftrekken. Voorbeelden zijn het buitenschilderwerk, het opnieuw voegen van metselwerk, het opstoppen of vervangen van een slecht dak, of het vervangen van een cv-ketel. Nieuwe toevoegingen vallen niet onder de noemer onderhoud. De kosten van die werkzaamheden zijn in fiscaal opzicht kosten van verbetering, zoals het aanbrengen van dubbel glas of isolatie. De kosten voor het onderhoud van een monumentale tuin zijn soms wel weer fiscaal aftrekbaar. Ontvangt u subsidie voor werkzaamheden aan uw monument (ook mogelijk) waarvan u de kosten kunt aftrekken, dan moet u deze subsidie eerst op de onderhoudskosten in mindering brengen. Als u pas in een later jaar zekerheid krijgt over de toekenning en hoogte van de subsidies, kunt u de aftrekbare kosten geheel opvoeren in uw aangifte over het jaar van de restauratie. De naderhand toegekende subsidies geeft u dan in de toekomst als negatieve kosten aan bij de inkomsten uit uw monument. Als eigenaar van een rijksmonument kunt u een aanvraag indienen voor financiële ondersteuning voor die werkzaamheden die voor de instandhouding van uw pand noodzakelijk zijn. Dat kan via een laagrentende lening (restauratiehypotheek tegen 1,5% rente) voor eigenaren van een woonhuis of van een boerderij zonder agrarische functie, óf een subsidie. Op www.monumenten.nl kunt u nagaan of u in aanmerking komt voor één van beide. Als voor uw situatie wordt vastgesteld dat er geen aftrek mogelijk is, kunt u tot 100% van de onderhoudskosten laagrentend lenen. Heeft u wel recht op fiscale aftrek, dan kunt u tot maximaal 70% van de vastgestelde onderhoudskosten op deze wijze financieren. In beide gevallen bedraagt de maximale lening €300.000. Gebruikt u het monument als uw hoofdverblijf, dan is ook afschrijving op het pand fiscaal aftrekbaar. De hoogte van de afschrijving is te vinden op www.restauratiefonds.nl. Ook het eigenaarsdeel van de onroerendezaakbelasting (ozb), de premie van de brand- en opstalverzekering en polder- en waterschapslasten zijn aftrekbaar. Als tenslotte de grond waarop uw rijksmonument staat niet van uzelf is, betaalt u normaal gesproken een bepaald bedrag aan de grondeigenaar, de erfpachtcanon. Ook dit bedrag is aftrekbaar.

Drempel

Om het allemaal niet te zot te maken, geldt een drempel: het totaal van de kosten van onderhoud, afschrijving en vaste eigenaarslasten (na aftrek van de subsidies) is aftrekbaar voor zover dit bedrag een 'drempel' te boven gaat als persoonsgebonden aftrek van uw inkomen. De drempel bedraagt 0,75% van de eigenwoningwaarde (WOZ-waarde) als uw huis in box 1 valt, als het onverhoopt in box 3 valt, (bij verhuur of tweede huis), geldt een drempelbedrag van 4% van de WOZ waarde van uw rijksmonument. Ook worden aftrekposten dan minder snel toegekend. Het is overigens soms zinvol om onderhoud 'op te sparen', zodat de fiscaal aftrekbare kosten de drempel te boven gaan. Mensen die een rijksmonument kopen, hoeven daarover geen 6% overdrachtsbelasting meer te betalen. Een koper vocht deze ongelijkheid onlangs aan voor het gerechtshof, met succes. Staatssecretaris De Jager van Economische Zaken heeft de overdrachtsbelasting voor rijksmonumenten vervolgens afgeschaft, per 1 mei 2009.

Plan

Wanneer u een concreet restauratieplan voor uw rijksmonument heeft, kunt u de fiscale gevolgen van dat plan vooraf door de Belastingdienst vast laten stellen. U kunt daartoe een verzoek doen aan Bureau Monumentenpanden (BBM) van de eenheid Belastingdienst/Utrecht-Gooi/kantoor Amersfoort (033-450 52 22). Voor de restauratie van gemeentelijke en provinciale monumenten kan een laagrentende Cultuurfonds-hypotheek worden aangevraagd. Een aantal gemeenten verstrekt zelf leningen. Fiscale aftrek geldt alleen voor rijksmonumenten. Wanneer u uw monument niet als woonhuis, maar voor uw onderneming gebruikt, gelden iets andere regels, die te vinden zijn op www.restauratiefonds.nl. Bij het monumentenregister is voor de liefhebber een kostenloos uittreksel te vragen met uitleg over waarom uw pand een (rijks)monument is.

 Mail

 Print