Pensioenreus ABP sluit ’afstempelen’ niet uit

XANDER DEN UYL (L.) en JOOP VAN LUNTEREN niet over het randje kieperen Foto: FRANK DE RUITER

ABP zelf scheert op dit moment rakelings langs het ravijn. Eind juli lag de dekkingsgraad, die de verhouding tussen bezittingen en verplichtingen weergeeft, op ruim 98%. „In augustus is die verhouding tussen vermogen en toekomstige verplichtingen verder gedaald”, zegt Den Uyl. Grote boosdoener: het rendement op staatsobligaties, op basis waarvan fondsen dienen te berekenen hoeveel geld ze opzij moeten zetten voor de toekomstige uitkeringen.

Die maatstaf voor de risicovrije lange rente is gezakt tot onder de 2,4%. Een procentpunt lager dan een half jaar geleden. „Voor ons betekent zo’n daling een 16,5 procentpunt lagere dekkingsgraad. Extreem voorbeeld: bij een rente boven de 10% is de dekkingsgraad meer dan 200%.”

Het pensioenfonds gaat een aantal spannende maanden tegemoet. Volgens het herstelplan dat het bestuur vorig jaar bij de DNB indiende, moet de dekkingsgraad eind 2010 op 96% staan. Fondsen die achterlopen bij het herstel zullen zich dan moeten bezinnen op nieuwe maatregelen.

Van Lunteren, die namens de werkgevers in het bestuur zit, benadrukt dat ’afstempelen’ een uiterste maatregel is, mocht de dekkingsgraad te laag blijven. Een minder ingrijpend middel is om gepensioneerden ook in 2011 niet te compenseren voor de inflatie. „Bij een dekkingsgraad onder de 104 wordt sowieso niet geïndexeerd.”

De actieve deelnemers dragen al hun steentje bij door een 1 procentpunt hogere pensioenpremie. „We kunnen dit nog ophogen naar 3 procentpunt, maar dan is de rek er wel een beetje uit.”

De bestuursvoorzitters hopen dat de ultieme noodmaatregel niet uit de kast hoeft te worden gehaald. Zij zien een belangrijke rol voor politici en toezichthouder weggelegd. „De regels op zich dwingen fondsen niet tot korten op de pensioenen. De interpretatie wel”, aldus Den Uyl. Een afstempeling door het ABP zou grote commotie veroorzaken, erkent de werknemersbestuurder. „Dat is te hopen! Niet alleen omdat het vreselijk is, maar ook omdat we het in dit land dan zover laten komen.”

De ABP-bestuurders verzetten zich tegen het beeld dat het pensioenfonds zichzelf in de nesten hebben gewerkt door te risicovol te beleggen. Den Uyl: „Dat strookt niet met de feiten. De klappen die we tijdens de kredietcrisis in 2008 opliepen, zijn inmiddels volledig goedgemaakt. We willen een rendement van jaarlijks 7% halen, en daar zitten we dit jaar al op. Er is meer geld in kas dan ooit tevoren, € 225 miljard. Het probleem is de rente.”

„We worden afgerekend op de risicovrije rente”, aldus Van Lunteren. „Maar pensioenfondsen beleggen helemaal niet risicovrij.” Den Uyl valt hem bij: „We móeten ook wel in aandelen om rendement te behalen, anders moeten de premies dramatisch omhoog.” Alternatieven zijn er voldoende, oppert het tweetal. Zoals een rente die past bij het risicoprofiel van een specifiek pensioenfonds. „Bijvoorbeeld 4%”, stelt Van Lunteren. En dat is precies de hoogte van de vaste rekenrente die in 2006 wegens te star werd afgeschaft.

Het huidige pensioentumult is gevaarlijk, vindt Van Lunteren. „Nu het vertrouwen is aangetast hoor ik mensen praten over individuele pensioenen. Het loslaten van ons huidige collectieve systeem zou echter doodzonde zijn. In landen waar de mensen zelf hun pensioenen moeten organiseren is de situatie veel ernstiger. Kijk naar Groot-Brittannië en de VS. Zijn we niet zó voorzichtig, dat we belanden in een systeem waarin we niet wíllen belanden?”

Waarom komt die boodschap tot dusver kennelijk niet aan in politiek Den Haag? Van Lunteren: „Er is een wedstrijd in behoedzaamheid. We moeten oppassen dat we in al die behoedzaamheid niet over het randje kieperen.”

 Mail

 Print