Breed hebben Betty van Wijk* en Maria Vis* het al jaren niet. Als chronisch zieken en gehandicapten moeten ze rondkomen van een uitkering en, respectievelijk, een klein nabestaanden/ invaliditeitspensioen. Zuinig zijn is dan ook een tweede natuur geworden. Maar voor het eerst maken de twee vrouwen zich nu echt zorgen over hun inkomen. Ernstige zorgen. „Ik ga er zo fors op achteruit, dat ik geen menswaardig bestaan meer kan leiden”, constateert Betty. „Ik kan goed met geld omgaan, maar sta nu aan het eind van de maand in het rood”, verzucht Maria. Door veranderde regelgeving gaan toeslagen en gemeentelijke voordeelregels nu veelal aan hun portemonnee voorbij. Doodmoe door hun ziekte en van al het geregel dat nu weer op hen afkomt, maar strijdbaar trekken de dames aan de bel.

Een regelrechte bezuiniging. Zo betitelen Betty en Maria de nieuwe regelgeving voor chronisch zieken en gehandicapten. Van redeneringen als zou nu tenminste het geld dat bestemd is voor deze groep ook daadwerkelijk daar terechtkomen in plaats van bij gezonde mensen die toevallig een dure bril van de belasting kunnen aftrekken, willen ze niks weten. Zij zíjn chronisch ziek én gehandicapt en wat zij vooral van de nieuwe regelgeving merken, is dat ze bijna niets meer te besteden hebben. De ene na de andere mogelijkheid om korting of kwijtschelding te krijgen valt weg.

Stijging

Want doordat het chronisch ziekenforfait van €821 is afgeschaft en doordat de aftrek ziektekosten aanzienlijk is beperkt, stijgt het belastbaar inkomen. Door dat hogere belastbaar inkomen kan het zo zijn dat huur- en/of zorgtoeslag omlaag gaan of zelfs helemaal verdwijnen als het inkomen daarvoor (net) te hoog is geworden. Maria: „Mijn verzamelinkomen is dit jaar 16.899 euro tegen vorig jaar 14.282: ruim 2000 euro meer, dus minder huurtoeslag.”

Maar wat velen volgens Maria en Betty over het hoofd zien, is het feit dat ook veel gemeentelijke kortingsregels aan de neus voorbijgaan van chronisch zieken en gehandicapten die net boven de norm komen met hun inkomen. En dat doet pijn in de portemonnee.

„De gemeente gaat uit van een bepaald gemiddelde. Wie daar onder zit, krijgt korting of kwijtschelding bij gemeentelijke belastingen. Dat gemiddelde was de laatste jaren al verlaagd maar dit jaar heel drastisch in de richting van bijstandsniveau”, aldus Betty van Wijk. „Door die verandering van regels, enerzijds bij de rijksoverheid en anderzijds bij de gemeente, zijn wij op papier ’te rijk’ geworden voor toeslagen en kortingsmogelijkheden en gaan wij er juist fors op achteruit.”

Wat 2009 betreft: omdat ze meer dan 35 procent arbeidsongeschikt zijn, krijgen ze op grond van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) in elk geval 350 euro rechtstreeks contant. Ze hebben nog geen idee hoeveel ze verder nog krijgen op grond van de Wtcg. De hoogte van die tegemoetkoming hangt af van de extra zorg die ze als gevolg van hun ziekte en handicap nodig hebben.

Maar dat ze minder te besteden hebben, weten ze wel. „Want”, zegt Betty, „in 2008 is mijn belastbaar inkomen al gestegen, terwijl toen de aftrek ziektekosten nog wel bestond, zij het in iets gewijzigde vorm. Nu in 2009 die aftrek drastisch is versoberd, zal mijn belastbare inkomen dus nog verder stijgen. Dankzij die ’rijkdom’ moet ik dan dus nog meer dingen helemaal zelf betalen. Misschien zelfs als ik een scootmobiel nodig zou hebben…”

Ze toont haar belastingpapieren: in 2007 was haar verzamelinkomen 19.592 euro, in 2008 20.530 euro. In 2007 kon ze 3000 euro aftrekken aan ziektekosten en buitengewone uitgaven, in 2008 was dat 1100 euro. In 2007 kreeg ze ruim 1000 euro van de belastingen terug, in 2008 193 euro.

Het verzamelinkomen van Maria bedroeg in 2007 13.295 euro en in 2008 14.282. In 2007 kon ze 2614 euro opvoeren aan ziektekosten en buitengewone uitgaven, in 2008 1085 euro. „Ik had kwijtschelding van gemeentelijke belastingen”, zegt ze, „maar dat is nu niet meer het geval.”

Ook bij Betty is die kwijtschelding vervallen; ze krijgt ook geen huurtoeslag meer en 12 euro minder zorgtoeslag. Ze moet 800 euro huurtoeslag terugbetalen en ook 700 euro aan gemeentelijke belastingen. Ze was er zodanig door overstuur, dat ze prompt een extra injectie moest nemen vanwege een acute reuma-aanval. „Ik kan die huurtoeslag wel in 24 termijnen terugbetalen, maar ik zou niet weten waarvan. Dat ik er ook nog eens rente over moet betalen, vind ik schandalig”, zegt ze. „Met de gemeente viel over meer termijnen absoluut niet te praten.”

Bedelaar

Daarbij blijft het niet. Voor de Ooievaarspas, een kortingssysteem van de gemeente Den Haag dat reductie geeft op sport, culturele activiteiten en cursussen, komt Betty niet meer in aanmerking: „Ik volg graag cursussen en sport voor m’n gezondheid, maar dat kan ik voortaan wel vergeten. Net als kaarten en theaterbezoek. Ach, vrienden willen me soms wel meenemen, maar je voelt je dan zo’n bedelaar…”

Ook de langdurigheidstoeslag is aan haar neus voorbijgegaan. Dit eenmalige jaarlijkse geldbedrag van 350 euro van de gemeente is bestemd voor mensen met een laag inkomen en kan worden gebruikt voor de aanschaf van apparatuur of om rekeningen van te betalen. Voor Maria is het van hetzelfde laken een pak. „Dat ik geen kwijtschelding van gemeentelijke belastingen meer heb, is een aderlating”, verzucht ze. „40, 50 euro is voor mij een hele week eten. Voor een diabetespatiënt is goede voeding een vereiste, maar hoe kan ik dat nog betalen? Ik had vorig jaar nog geen 275 euro in de maand over om van te leven en extra dingen van te doen. Maar als er ook nog wordt gesnoeid in mijn huurtoeslag kom ik elke maand geld tekort. Ik kan straks mijn kleinzoon nog geen ijsje geven. En stel dat mijn katten ziek worden… Ik heb altijd goed met geld kunnen omgaan, zag zelfs nog kans iets te sparen. Maar nu staat er nog maar 15 cent op mijn spaarrekening.”

Maria Vis vreest dat haar vrijwilligerswerk voor de patientenvereniging in gevaar komt. „Dat vrijwilligerswerk geeft mij het idee dat ik mijn uitkering verdien. De onkosten die ik daarvoor maak, schiet ik voor, maar dat geld heb ik niet meer. Bovendien moet je netjes gekleed zijn als je naar mensen toegaat.”

Al die stress, financiële zorgen en slapeloze nachten doen hun ziekte bepaald geen goed. „Iedereen moet veel regelen, maar chronisch zieken en gehandicapten wel tien keer meer dan een gezond iemand”, vervolgt Maria. „Je bent er dag en nacht mee bezig, het vreet energie en die heb je, vanwege je ziekte, toch al te weinig.”

Betty van Wijk houdt nu nog zo’n 75 euro per week over voor eten, drinken en benodigdheden die niet worden vergoed door de zorgverzekeraar en om haar schulden aan huurtoeslag en kwijtscheldingen in te lossen. „En dit gaat allemaal nog om regelingen van vóór de crisis. De gevolgen van de crisis, die krijgen we nog…”

OPROEP

Bent u ook chronisch ziek en/of gehandicapt? Laat ons dan weten hoe het u financieel vergaat met de nieuwe regelgeving. Bent u erop vooruit- of achteruitgegaan of maakt het voor u niet zoveel uit? En hoe zit het met de kortingsregelingen van uw gemeente en met de mogelijkheid om kwijtschelding van gemeentelijke belastingen te krijgen? Kunt u daar wel of niet (meer) gebruik van maken? Of heeft uw gemeente wellicht helemaal geen kortingsregelingen voor u?

U kunt ons per mail of schriftelijk informeren over uw financiële omstandigheden waarbij u duidelijk maakt wat voor u het gevolg is van andere regels van de rijksoverheid en/of uw gemeente. U kunt mailen naar overgeld@telegraaf.nl. Svp als onderwerp van uw mail vermelden: Chronisch ziek.

U kunt schrijven naar: Redactie OverGeld, dagblad De Telegraaf, Postbus 376, 1000 EB Amsterdam. Vermeld s.v.p. op de envelop: chronisch ziek.

CG-Raad trekt aan de bel

De Chronisch zieken en Gehandicapten Raad Nederland (CG-Raad) zal onmiddellijk aan de bel trekken in Den Haag als blijkt dat de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten extra wordt aangetast door de effecten van de nieuwe Wtcg op gemeentelijke regelgeving. Dat gemeentelijke kortingsregelingen en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen aan de neus van tal van chronisch zieken en gehandicapten voorbijgaan doordat ze vanwege de nieuwe Wtcg op papier een te hoog inkomen hebben voor deze regelingen is voor de CG-Raad een nieuw feit.

Dat verklaart woordvoerder Rolf Smid van de CG-Raad.

Uit koopkrachtplaatjes die het Nibud (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting) voor de CG-Raad heeft gemaakt om het effect van de Wtcg in beeld te brengen, is gebleken dat een paar honderdduizend mensen er 1 tot 5 procent in inkomen op achteruitgaan. „Daarin is wel gekeken naar vermindering van de huur- en de zorgtoeslag, maar gemeentelijke regelingen zijn daarin niet betrokken”, aldus Smid. „Dat kan ook niet, want elke gemeente heeft weer andere regelingen, voert een eigen beleid.”

In totaal telt Nederland zo’n twee miljoen mensen die onder de noemer chronisch ziek en/of gehandicapt vallen. Van die chronisch zieken en gehandicapten maakte 70 procent gebruik van de fiscale aftrekregeling, 30 procent deed dit niet. Volgens de woordvoerder van de CG-Raad gaat die 30 procent erop vooruit door de Wtcg.

„Maar je kunt niet zeggen dat die 70 procent erop achteruitgaat, want dat hangt weer af van hoeveel je voorheen van de belastingen terugkreeg. Die aftrek is immers niet helemaal verdwenen, veel kosten zijn nog wel aftrekbaar. De hogere inkomens gaan er zeker op achteruit, maar hoe de effecten op de koopkracht precies zijn, moet nog gaan blijken. Onze achterban zit nu nog te rekenen. Maar als uit verschillende gemeenten dergelijke reacties komen van onze achterban, gaan we er zeker mee naar Den Haag. Want ook de politiek heeft geen rekening gehouden met gemeentelijke effecten.”

* Om privacy redenen zijn de namen Betty van Wijk en Maria Vis gefingeerd.

 Mail  Print

Plaats op: