Het is niet de Euribor-rente die huizenbezitters grijze haren geeft. Deze basis voor de variabele hypotheekrente is met 0,4 tot 0,7% immers comfortabel laag. Nee, de ellende is dat banken hun eigen renteopslag verhogen, tot schrik van sommige klanten. "Je kunt enorme pech hebben", stelt Bob Maas van Vereniging Eigen Huis (VEH). "Vooral mensen die nog nét die hoge hypotheek konden dragen dankzij een lage variabele rente, raken zwaar in de problemen."

Doorgaans ligt de variabele rente een stuk lager dan de rente die vijf, tien of nog langer vast wordt gezet. Voor veel mensen is dat verleidelijk. Maar vaste rente biedt voor een periode wel de zekerheid dat deze niet stijgt.

De variabele rente beweegt echter mee met de Euribor, de 1 of 3-maandsrente (nu respectievelijk 0,4 en 0,7%), waartegen banken bij elkaar geld kunnen lenen. Banken gooien hier een opslag op als ze zelf geld tegen variabele rente uitzetten. En die opslagen zijn echt fors verhoogd. Bedroeg de renteopslag een jaar geleden nog zo'n 1%, veel banken tellen er nu 3% en soms nóg meer bij.

Tot onvrede van klanten die erop wijzen dat banken tegen Euribor of zelfs van de centrale bank, de ECB, tegen het lage officiële standaardtarief geld kunnen lenen. Banken verweren zich met het argument dat door de kredietcrisis hun kosten van lenen zijn gestegen.

Nu is er voor bestaande klanten niets aan de hand, zolang hun hypotheekcontract maar duidelijk een vast opslagpercentage vermeld. Bij banken die geen duidelijke afspraken kennen, of in het contract hebben bepaald dat ze de opslag mogen verhogen, zijn ook de bestaande klanten het haasje.

"Het beste is als je een contract met een vast opslagpercentage hebt. Dan weet je als klant vooraf waar je aan toe bent", stelt beleidsmedewerker Maas. Een kredietverstrekker mag dan alleen de opslag voor nieuwe hypotheken verhogen. "Heeft de kredietverstrekker daarentegen wel de nodige vrijheid, dan kun je lelijk verrast worden."

Huizenbezitters die variabel lenen, hebben dan twee risico's: het gevaar dat het Euribor tarief oploopt én dat de bank de opslag ineens verhoogt. Maas heeft de indruk dat tussenpersonen/kredietverstrekkers hun klanten dit niet altijd even netjes hebben verteld. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) startte in juli daarom een onderzoek. "We kijken niet naar de hoogte van de opslag, maar of de klant goed over de opslag en de rekenmethode daarbij is geïnformeerd", aldus de toezichthouder.

Maas vreest dat mensen die nu wél overvallen worden met een hogere rente, al in een zwakke positie verkeren. Er zijn Nederlanders die een tophypotheek alleen met de lage variabele rente konden dragen. Die zullen niet weten waar ze de extra rentelasten van moeten betalen. Een renteverhoging van 2% maakt een hypotheek van twee ton elke maand 333 euro bruto duurder.

Niet iedereen kan dat opvangen. Voor wie dat wel kan, kan variabele rente een goede optie zijn, vindt Maas. Mits de opslag duidelijk is. Het zou dan ook geen kwaad kunnen als vooraf een scenario van een verdubbeling van de variabele rente aan de klant wordt voorgerekend. "Maar op lange termijn blijkt inderdaad dat variabel lenen goedkoper is", stelt ook Maas. Al zorgen de forse renteopslagen nu wel even voor een minder gunstig plaatje.

Spekkoper

ING/Postbank was begin dit jaar een van de goedkoopste aanbieders met een opslag van 1% boven 1-maands Euribor. Waardoor de variabele rente toen op zo'n 1,6% uitkwam. Vanaf 1 oktober rekent ING echter met een opslag van 2,4% voor nieuwe klanten. Daarmee is de bank echter nog steeds een van de goedkoopste, stelt persvoorlichter Cindy Penders. De zittende klanten zijn met een vaste opslag van 1% spekkoper.

Ook klanten bij andere banken met een lage opslag hebben weinig reden hun hypotheek aan te passen. Dan verliezen ze immers het recht op die lage opslag. Daarbij komt dat banken niet alleen hoge opslagen in de variabele rente kennen, maar dat ook de rente van rentevaste periodes nu fors verschilt met de kapitaalmarktrente.

Door de sectorbrede verhoging van de renteopslagen zijn de verschillen in variabele rente kleiner. Mensen die een nieuwe hypotheek afsluiten en een variabele rente overwegen, kunnen door goed vergelijken echter nog steeds geld besparen. Let ook goed op de voorwaarden. Zo lijkt het een trend onder kredietverstrekkers om de band met Euribor maar helemaal los te laten, zodat ze voortaan zelf in vrijheid het variabele rentetarief kunnen bepalen. Niet transparant voor klanten en erg risicovol.

Opknippen:

Het hoge risico van variabel lenen schrikt veel huizenbezitters af. Maar ze hoeven zich niet voor de totale hypotheek aan de korte marktrente (Euribor) over te leveren. Ook voor slechts een deel van de hypotheek - bijvoorbeeld een aflossingsvrij deel - kun je variabel lenen. De rest van de financiering kan dan bijvoorbeeld via een spaarhypotheek met vaste rente. Dat verlaagt het renterisico. Ook het opknippen van de hypotheek in verschillende rentevaste perioden verlaagt het risico. U voorkomt er immers mee dat de renteperiode van de hele hypotheek op hetzelfde moment afloopt. Heeft u dan net de pech dat de rente fors is gestegen, moet u er met de hele hypotheeksom aan geloven.

 Mail  Print

Plaats op: