Icesave: een chronologisch overzicht

Krant van de dag ná het faillissement

2002: In IJsland wordt Landsbanki, dat al sinds 1885 bestaat, geprivatiseerd en valt in handen van vader en zoon Bogulfor, die hun geld vooral hebben gemaakt in Rusland. Ze betalen de aandelen van de bank echter met geleend geld van…een andere IJslandse bank.

2006: De eerste negatieve berichten en rapporten verschijnen over IJsland. Er vindt ook een mini-crisis plaats, waarbij de Krona, de eigen IJslandse munt, devalueert. In hetzelfde jaar, in oktober, start Landsbanki in Engeland een spaarbank, Icesave geheten.

2007: de negatieve berichten houden aan in de professionele kring van bankexperts. De CDS spread voor Landsbanki begint te stijgen. Reden voor de Nederlandse banken om hun geld uit IJsland terug te trekken.

31 December 2007: In Engeland bereikt Icesave 5 Miljard Pond aan spaargeld, aangetrokken met een hoge rente.

Februari 2008: De Engelse toezichthouder, de Financial Services Authority ofwel FSA duikt bovenop Landsbanki en wil dat ze een dochtervennootschap beginnen in plaats van het bijkantoor dat ze tot nog toe voor Icesave hebben.

Februari-april 2008: In Engeland krijgt Icesave veel negatieve publiciteit. In korte tijd verdwijnt er 1 miljard Pond aan spaargeld dat door spaarders in paniek wordt opgenomen. Het betekent op een haar na het faillissement van Landsbanki.

23 Mei 2008: Landsbanki krijgt, zonder veel verzet, van de Nederlandsche Bank de toestemming om deel te nemen aan de zogenaamde Topping Up, het tweede deel van de Garantieregeling voor spaarders (van 20.887 tot 40.000 Euro met 10% eigen risico). Een voorwaarde van Landsbanki om Icesave te introduceren in Nederland.

29 Mei 2008: Icesave wordt op Nederlandse bodem geïntroduceerd. De pers reageert over het algemeen enthousiast. De lakse houding van de grote banken als het gaat om een redelijke rente is daar ongetwijfeld mede debet aan.

Begin Juli 2008: Wellink wordt wakker en wil hom of kuit over Icesave naar aanleiding van berichten uit de kring van de Europese Centrale Bank.

15 Juli 2008: In Engeland bereikt de scepsis tegenover Landsbanki zijn hoogtepunt, o.a. door vragen in het parlement over het gebrek aan geld in het IJslandse Garantiefonds. De pers noemt IJslandse banken de slechtste banken ter wereld om je geld bij onder te brengen.

5 Augustus 2008: In de Directievergadering van DNB worden ze zich bewust van hun vergissing om Icesave op de Nederlandse markt toe te laten. Juristen temperen de neiging om per direct Landsbanki te verbieden nog langer spaarders aan te trekken.

14/15 Augustus 2008: medewerkers van DNB bezoeken IJsland en krijgen geen antwoord op hun voornaamste vragen aan het Garantie Fonds en FME.

27 Augustus 2008: Landsbanki bij Wellink in Amsterdam op het matje, die wil dat ze stoppen met het aantrekken van spaargeld. Ze luisteren welwillend en reageren laconiek met het voorstel om bij DNB wat meer zekerheden onder te brengen.

2 September 2008: Wellink heeft de FME op bezoek, die zich ook verbaasd toont over de bezwaren van Wellink. Het gaat immers zeer goed met Landsbanki volgens hen. Op hetzelfde moment is een grote IJslandse delegatie op bezoek bij Alistair Darling, de Minister van Financiën van Engeland, die de IJslanders vraagt of ze de ernst van de situatie wel inzien en waar hij de rekening voor zoveel onbenul naar toe kan sturen.

15 September 2008: Lehmann Brothers in de US vraagt surceance van betaling aan.

6 Oktober 2008: Nederlandse spaarders kunnen niet meer bij hun spaargeld. Die avond neemt het IJslandse parlement een Noodwet aan, die in de maanden daarvoor al is voorbereid, om de eigen IJslandse belangen veilig te stellen.

8 Oktober 2008: In Engeland verklaart de regering de Anti-terroristenwet van toepassing op IJsland en bevriest alle bezittingen van IJsland in Engeland, omdat IJsland weigert de Engelse spaarders de garantieregeling te betalen. Landsbanki meldt dat ze de financiële verplichtingen niet na kan komen door liquiditeitsproblemen. IJsland nationaliseert hierop Landsbanki, evenals Kaupthing, een soortgelijke spaarbank. De IJslandse kroon stort in.

9 Oktober 2008: Minister Wouter Bos (Financiën) zegt dat het spaargeld van Nederlandse spaarders tot 100.000 euro gegarandeerd is. Zij zullen hun geld ,,linksom of rechtsom'' terug krijgen. Wellink laat weten dat hij al veel langer wist dat het fout ging met Icesave, maar niks kon doen ‘omdat er anders een run op de bank zou zijn ontstaan’.

10 Oktober 2008: De IJslandse FME splitst Landsbanki in een Old en New Landsbanki. In New worden alle IJslandse belangen onder gebracht. De IJslandse spaarders krijgen op die manier weer toegang tot al hun spaargeld.

11 Oktober: Arni Mathiesen (Minister van Financien) van IJsland komt op een A4tje met Bos overeen dat IJsland de eerste €20.887 aan de spaarders vergoed en dat Bos het voorschiet.

13 Oktober 2008: De Amsterdamse rechtbank zet Landsbanki/Icesave onder curatele van een bewindvoerder.

20 November 2008: Het Internationaal Monetair Fonds en enkele Europese landen lenen IJsland in totaal ruim 6,5 miljard euro. Met het geld moet IJsland schuldeisers van de banken terugbetalen. De leningen worden verstrekt op voorwaarde dat IJsland alle schulden aflost.

26 Januari 2009: Premier Geir Haarde en zijn regering treden af in de naweeën van de ineenstorting van het IJslandse financiële systeem. IJslanders protesteerden wekenlang tegen de manier waarop de regering de crisis te lijf ging.

6 Juni 2009: Nederland, Engeland en IJsland bereiken een akkoord over het terugbetalen van de tegoeden van de spaarders van Icesave. IJsland krijgt vijftien jaar de tijd om het volledige bedrag van €1,3 miljard terug te betalen aan Nederland.

25 Juni 2009: De Commissie Financiën van de Tweede Kamer debatteert over het rapport dat is verschenen over het optreden van DNB inzake Icesave. Men is unaniem van mening dat DNB steken heeft laten vallen. De Minister wordt opdracht gegeven de gedupeerde spaarders te helpen.

6 Juli 2009: de gedupeerde spaarders, die in IJsland zijn om te onderhandelen over hun verdwenen spaartegoed krijgen vlak voor hun beslissende gesprek van de IJslandse vertegenwoordigers te horen dat Minister Bos aan zijn IJslandse collega heeft laten weten de spaarders niet te steunen en dat dat voor IJsland aanleiding is de gesprekken te stoppen.

23 Juli 2009: IJsland dient formeel een aanvraag in voor het lidmaatschap van de Europese Unie. Het gesteggel met Nederland en Groot-Brittannië vormt een obstakel voor toetreding tot de EU.

28 Augustus 2009: Het IJslandse parlement stemt in beginsel in met terugbetaling van €1,3 miljard aan Nederland. Maar de voorwaarden die aan de goedkeuring zijn gesteld maken het onduidelijk of het geld binnen de afgesproken termijn terugkomt naar Den Haag.

1 September 2009: De gedupeerde spaarders dienen een klacht in bij de European Free Trade Association (EFTA) vanwege discriminatie van IJsland bij het wel toegang geven van de IJslandse spaarders tot hun spaargeld en het niet compenseren van de buitenlandse spaarders op datzelfde moment. De Europese regels verbieden dat.

19 Oktober 2009: Nederland, Groot-Brittannië en IJsland tekenen in Reykjavik een aangepaste overeenkomst over de terugbetaling van de leningen. Daardoor zijn Nederland en Groot-Brittannië ervan verzekerd dat de voorgefinancierde vergoedingen aan Icesave-spaarders door IJsland worden terugbetaald. IJsland kan daar ook tot na 2024 over doen.

30 December 2009: Het IJslandse parlement stemt in met de nieuwe wet, die compensatie aan Nederland en Groot-Brittannië mogelijk maakt.

5 Januari 2010: President Grimsson van IJsland weigert de overeenkomst te tekenen, waardoor een Referendum nodig wordt.

5 Maart 2010: Het Referendum over de Icesave overeenkomst wordt door ruim 90% van de IJslanders verworpen. De IJslandse regering staat voor het blok en besluit weer opnieuw naar Nederland en Engeland terug te gaan voor overleg. Door de verkiezingen in Engeland en Nederland blijft dat liggen.

12 April 2010: Het lang verwachtte Rapport van de Truth Commission in IJsland komt uit. Ruim 1900 pagina’s over de oorzaak van de crisis. De conclusie is vernietigend en de details over de hebberigheid van bankiers en nalatigheid van regering en toezichthouders ontluisterend.

10 Mei 2010: De Commissie De Wit van de Tweede kamer levert zijn eerste Rapport af over de kredietcrisis. Ze stellen dat DNB wel degelijk de geschiedenis van Icesave had kunnen beinvloeden. Zo hadden voorwaarden gesteld kunnen worden aan de toetreding van Icesave in Nederland.

24 Juni 2010: een vers gekozen Commissie Financiën van de Tweede Kamer mag zich buigen over het rapport van de Commissie de Wit. De gedupeerde spaarders hebben inmiddels aan de Kamer gevraagd te interveniëren en door DNB het geld te laten compenseren dat in IJsland is verdwenen. Het is dan aan DNB om daar bij de IJslandse collega FME en de IJslandse regering verhaal op te halen.

16 november 2010: Nederland houdt vast aan volledige terugbetaling van de Icesave-schuld door IJsland, zei minister van Financiën Jan Kees de Jager naar aanleiding van berichtgeving in de IJslandse media over een voorlopig akkoord met IJsland.

9 december 2010: IJsland betaalt al het geld terug dat door Nederland en het Verenigd Koninkrijk is voorgeschoten om spaarders bij het omgevallen Icesave te compenseren.

14 januari 2011: De IJslandse politie pakt voormalig Landsbanki-topman Sigurjon Arnason op vanwege een onderzoek naar misdrijven voorafgaand aan de ondergang van de bank. Ook het hoofd van de investeringstak van Landsbanki, Ivar Gudjonsson, wordt aangehouden. Speciaal aanklager Olafur Thor Hauksson onderzoekt of voormalig Icesave-moeder Landsbanki zich schuldig maakte aan grootschalige marktmanipulatie, handel met voorkennis en fraude.

20 februari 2011: De IJslandse president Olafur Grimsonn tekent het akkoord over de terugbetaling van de Icesave-schulden aan Nederland en Groot-Brittannië voor de tweede maal niet. De president wil het akkoord op zaterdag 9 april in een referendum voorleggen aan de IJslandse bevolking.

9 april 2011: Een meerderheid van de IJslandse bevolking wijst het akkoord over de terugbetaling van de Icesave-schulden aan Nederland en Groot-Brittannië af.

 Mail

 Print