André Rieu moest bijna orkest ontslaan

Gehuld in een lange chique jas, een paraplu boven het hoofd, staat André Rieu in een sneeuwbui op me te wachten voor het station van Maastricht. De op en top gentleman valt op in de stad die nog vol is van het carnaval. 'Mijn financiële man voorspelde al, de jaarcijfers komen nu naar buiten. Dat zal wel een storm van reacties geven.'

Galant houdt André de deur van zijn Mercedes open. Hij zwaait naar een verdwaalde dansmarieke in een dikke panty die wordt ondersteund door een tamboer met een feestmuts. Ze kijken hem vol sympathie aan. Maastricht voelt mee met de stadgenoot, die dit jaar maar liefst acht keer het Vrijthof op zijn kop gaat zetten.

Dit is het enige interview dat hij over het gelukkig inmiddels gepasseerde dramatische dieptepunt in zijn financiële situatie geeft. 'Het gekke is. Ik heb alles al verwerkt. Het is alweer zestien maanden later. We zijn bijna quitte. Ik ben er ook een beetje trots op. We waren zo diep in de ellende dat we een krediet van 23 miljoen euro nodig hadden van de Rabobank. Nu is bijna alles weggewerkt. In stilte zijn we langs de rand van de afgrond gegaan… Het had een drama kunnen worden, maar het is uitstekend afgelopen.'

Op weg naar zijn statige werkkasteel vertelt hij ontspannen sturend door de stad: 'Als we voor 23 miljoen euro in de hele wereld affiches hadden opgehangen, hadden we niet zo’n fantastisch marketingeffect gehad als nu. Ik geef toe: het was heel extreem. En ik heb Majorie en de heren van de bank moeten beloven dat ik het nooit meer zal doen. Maar de hele wereld ligt nu wel aan onze voeten. We zijn zelfs aan het onderhandelen over een grote tournee door Amerika. De manager van Michael Jackson en de man van de platenmaatschappij zijn deze week hier geweest.

Mijn zoon Pierre heeft alles geregeld. Hij zei: ze komen hier, wij hoeven niet daar op audiëntie. Dan hebben ze echt belangstelling. Pierre is het zakelijk talent, ik ben de dromer. Het is de bedoeling dat we gaan optreden in de veertig stadions in Amerika waar we met de Schönbrunn-kastelen terechtkunnen.'

Die kastelen waren toch juist de oorzaak van de financiële ellende?

'Klopt, maar ze zijn nu al gebouwd, hè. Ik heb hier vlakbij voor zeven miljoen euro staal opgeslagen liggen. We hebben nu zelfs drie kastelen. Een prototype en twee die meer geautomatiseerd zijn en minder menskracht nodig hebben om op te bouwen. De miljoenen vlogen hier de deur uit. Er was geen houden aan. We moesten op het laatst nog een extra kasteel bouwen omdat we de boel niet snel genoeg van de ene kant van Australië naar de andere konden brengen. Hup, weer drie miljoen euro nodig. En toen hadden we al moeten slikken omdat een prachtig kasteel van piepschuim door de brandweer was afgekeurd. Wij hadden intussen wel een piepschuimpers van een ton gekocht. Tja. Dat was nog maar het begin.'

In zijn eigen kasteel, zittend bij het knapperend haardvuur op sierlijk Frans meubilair, denkt André Rieu even na. Wijst op een ovale tafel met een stuk of acht stoelen eromheen. 'Daar zaten de bankiers. Ze waren uit Utrecht gekomen, de lokale mannen uit Maastricht konden het niet meer aan. Een hele dag hebben we gepraat. Het was vlak voor de tournee naar Australië begon. Ik had veel meer geld nodig om te kunnen vertrekken. Het moest, we hadden 270.000 kaartjes verkocht. Alles stond klaar. Ja, het was allemaal perfect. We vlogen het ballet uit Wenen over, zes witte lippizaner paarden, we hadden een gouden koets, er waren fonteinen gebouwd zoals ze in het echt voor het kasteel Schönbrunn ook staan. Er waren mensen die me vroegen: heb je dat ballet uit Wenen nou echt nodig? Er zijn in Australië toch ook dansers? En Ivo Niehe, die meeging naar Melbourne, was verbijsterd dat ik in de show perfecte tenoren had staan. Maar ik ben een perfectionist. Ik wil dromen verwezenlijken en mensen ademloos achterlaten. Dat is weer gelukt.'

Vervolgt: 'Pierre wil zijn vader gelukkig maken. En alles doen wat mogelijk is om de sprookjes uit mijn hoofd te realiseren. Maar met dit project ben ik wellicht toch te ver gegaan. Hij is een beetje overspannen geweest van al het werk. Ik voelde intuïtief ook wel aan dat ik over de grens ging. Toen we de bankiers moesten laten komen, zei ik tegen Majorie: ik hoef niet rijk te sterven. Maar ik zie nu wel in dat het aardig is om straks wat geld te hebben voor onze verzorging als we oud zijn. Dat ik niet in een verzorgingstehuis hoef, waar een lieve verpleegster bepaalt wanneer ik naar de wc mag.'

André Rieu peinst: 'Een van de bankiers opperde dat we de tournee naar Australië dan maar niet door moesten laten gaan. Maar dat kon niet. Er was al zo veel geld geïnvesteerd, de kaartjes waren verkocht. Als we niet waren gegaan, waren we echt met z’n allen failliet gegaan en had ik iedereen moeten ontslaan. En dan had ik ook geen mankracht meer gehad om alles terug te verdienen en was ik gewoon terug bij af geweest. Twintig jaar geleden had ik een baan bij het Limburgs Symfonieorkest en een gewoon huisje, zoiets was het voorland. Ik heb dus alles wat ik bezit in onderpand gegeven, het onroerend goed, de auto’s, de spullen, de Stradivarius… Ik werd helemaal uitgekleed. Maar toen was er nog zes miljoen euro tekort.'

Hij glimlacht triomfantelijk: 'De bankiers kreunden en ik dacht: nu komt het eropaan. Ik heb toen in een half uur zes miljoen bij elkaar getelefoneerd. Bij mijn platenmaatschappij kreeg ik drie miljoen los omdat ik de rechten van een aantal dvd’s nog bij hen kon onderbrengen. En ik belde met mijn Duitse promotor. Ik zei: is het je nu drie miljoen euro waard als ik voor drie jaar bijteken? Ik kreeg meteen volmondig ja. De bankiers kregen daar wel rode koontjes van. Maar ze zeiden niet meteen dat het dan goed was. Ze hebben ons een dag of vier laten zweten.'

Heb je in die dagen kunnen slapen?

'Ik slaap altijd. Ik kan mijn gedachten heel goed uitzetten. Ook vlak voor concerten doe ik een dutje, omdat ik voel dat ik het orkest de energie moet geven. Dat we allemaal weer een nieuwe topprestatie kunnen neerzetten. Je gaat wel raar denken. Ik concludeerde dat geld en spullen verliezen niet het ergste kon zijn. Majorie en de jongens waren er nog. Maar ik geef toe, het was eigenlijk wel te spannend. Toen er vanuit Utrecht een ja kwam, hebben we er het glas op geheven. Niks overdrevens, want toen moest het grote terugverdienen gaan beginnen. Ze zeiden streng tegen me: nu moet u wel een paar jaartjes langer blijven spelen, meneer Rieu. Maar dat was ik toch al van plan. En toen kregen we dus meevaller op meevaller. We verkochten meer kaartjes dan verwacht, de dvd’s deden het geweldig. We konden constant 11 miljoen boven de limiet van 23 miljoen blijven. En nu, dank zij een topomzet vorig jaar, ben ik bijna helemaal van de schuld af.'

De orkestleden hebben niets gevoeld van hoe spannend de financiële situatie was: 'Ik heb alles verteld, maar ik heb het hele risico zelf genomen. Ik heb niet gevraagd of ze voor minder wilden spelen of zo. Het was mijn verantwoordelijkheid en ze hebben me vertrouwd. Dat heeft onze band nog hechter gemaakt.'

André Rieu gaf zelfs zijn Stradivarius in onderpand: 'Ik ben positief. Ik rekende erop dat ik hem eventueel over een paar jaar weer terug zou kopen. En hoe lief ik die viool ook heb, het blijft toch maar een ding. Het is trouwens een van de laatste violen die vioolmeester Stradivarius maakte. Hij is gebouwd in 1732 en het is dus een grote viool. Ik had al eerder een Stradivarius, maar die is veel kleiner, uit de begintijd. In de loop van zijn carrière maakte Stradivarius zijn instrumenten steeds groter omdat de zalen groter werden en dus grote klankkasten nodig waren. Ik bracht mijn viool weer terug naar de handelaar in Wenen en hij ging voor drie miljoen euro in de verkoop. Ik had er stiekem wel een miljoen opgelegd, want voor de bank was-ie twee miljoen waard en ik wilde hem eigenlijk niet kwijt natuurlijk. En ik heb hem behouden.'

Hij haalt zijn schouders op: 'Toen het ons goed begon te gaan, vijftien jaar geleden, vlogen de violen me om mijn oren. Een week na zijn dood had ik hier de viool van Yehudi Menuhin al in huis. Maar dat instrument vond ik te klassiek, te ernstig, te kil. Mijn viool is zangerig en warm, meer geschikt voor de wals.'

André Rieu grinnikt: 'Het was trouwens niet voor het eerst dat ik alles in onderpand aan de bank moest geven. Helemaal in het begin ging het om tachtigduizend gulden. Dat was voor mijn eerste geluidsinstallatie, toen ik nog alleen met het salonorkest was en allerlei feestjes afging. Het duurde maar een maand, maar zelfs de vogeltjes in de volière waren toen van de bank.'

Wat is het verschil tussen jouw ellende en die van Marco Borsato?

'Ik heb me bijna vergaloppeerd aan kastelen die ik heb gebouwd. Maar die excentrieke decors hebben nog voor zo veel publiciteit gezorgd dat ik nu op de Amerikaanse lijsten sta als de bestverkopende mannelijke artiest ter wereld. Marco’s bedrijf heeft andere bedrijven gekocht die het niet goed deden. Ik ben bij mijn kern gebleven, bij dat wat ik goed kan. Nu Marco dat ook doet, gaat het hem ook weer beter.'

Nooit meer, heeft André Rieu beloofd, zal hij kastelen bouwen. Maar zoon Pierre is nu wel bezig te kijken of hij het hele Vrijthof kan namaken. André Rieu schatert: 'Klopt. Ik sta dit jaar acht keer in de open lucht op het Vrijthof. Majorie zei terecht dat ik natuurlijk niet altijd geluk kan hebben met het weer. In Brisbane verloren we bijna nog 3 miljoen doordat we op een haar na door een storm moesten afgelasten. Maar het hield op met waaien. Maar goed. We kijken nu naar wat we binnen in het Maastrichtse congrescentrum de MECC kunnen doen. Pierre heeft een stukje Vrijthof laten bouwen, het zou op 1 miljoen euro uitkomen. Maar dat is natuurlijk veel te veel. Pierre is nu met sponsors bezig. Hij wil zijn vader behoeden voor een nieuw financieel drama.'

De vioolvirtuoos glimlacht: 'De vader van Majorie is een gevluchte Jood. Hij is twee keer in zijn leven zijn hele vermogen kwijtgeraakt. In de Eerste Wereldoorlog en in de Tweede Wereldoorlog. En zijn leven is in gevaar geweest. Daar is wat wij hebben meegemaakt toch niks bij…'

 Mail

 Print