• Home
  • Er Op Uit
  • Verre reizen
  • Stedentrip
  • Weekje weg
  • Cruises
  • Kamperen
  • Fietsen en wandelen
  • Prijsvraag
  • Wintersport
  • Vliegtickets
  • Specials
    • Corendon
 
 
Exclusieve artikelen van de Telegraaf redactie
Foto: Joop Duijs

Sluis

vr 07 dec 2012, 14:31 | 2 reacties

Walcheren oude glorie

door Joop Duijs

Wandelen op Walcheren is reizen door de geschiedenis. Vandaag lopen we van Arnemuiden naar Veere en ontspannen in Middelburg. Steden die 500 jaar geleden het centrum van de wereld vormden.

De komende weken heeft Middelburg weer een ijsbaan voor het stadhuis liggen. De komende weken heeft Middelburg weer een ijsbaan voor het stadhuis liggen. Foto: Joop Duijs

Zeg Arnemuiden en er gaat bij velen een klokje luiden. Want oudere lezers kennen ongetwijfeld nog De Klok van Arnemuiden, die prachtige evergreen waarmee Max van Praag, de Guus Meeuwis van de jaren vijftig, een gigahit scoorde. Later kwam het stadje alleen nog wel eens langs als Jan Poortvliet, international in het Oranje dat de WK-finale van Argentinië verloor, in het nieuws kwam.

Belangrijke haven

De laatste decennia is het echter stil rond het stadje, dat zo’n vijfhonderd jaar geleden nog de belangrijkste haven van Nederland was.

Zo lagen er in 1496 liefst 135 schepen voor de rede van Arnemuiden om de Spaanse prinses Johanna te begeleidden die in Lier ging trouwen met Filips de Schone. Dat was toen net zo’n gebeurtenis als pakweg het huwelijk van Kate en William nu.

Zesentwintig jaar later vertrokken er 150 schepen vanuit Arnemuiden om keizer Karel V, de Obama van zijn tijd, uit Engeland op te halen. Het bewijst temeer de importantie van de stad. Maar de haven van Arnemuiden verzandde in de 17e eeuw en werd daardoor onbereikbaar voor grote schepen, waarna men langzamerhand overging op de visserij.

Vissersvloot

Eeuwenlang leefde het stadje in armoede. Dat was zo schrijnend dat Napoleon, toen hij Arnemuiden in 1810 bezocht, duizend francs schonk om uit te delen onder de armen. Door de deltawerken heeft het stadje inmiddels helemaal geen haven meer; de vissersvloot ligt nu in Vlissingen. Alhoewel de buitenwijken worden bebouwd met fraaie woningen, maakt het oude deel van Arnemuiden nog altijd een wat schamele indruk.

Het Veerse Meer

Dat is in de polder buiten het stadje niet anders. Maar dat komt omdat het land net is leeggehaald. Naast de glimmende, versgeploegde akkers liggen suikerbieten, net geoogst, klaar om verwerkt te worden. Na een paar kilometer bereiken we het Veerse Meer, waar we een jachthaven passeren dat een restaurant heeft met terras aan het water. Heerlijk op warmere dagen, maar wij stappen stevig door tegen de kou en slaan bij groepaccommodatie Het Zilveren Schor af om langs de oevers van het kabbelende Veerse Meer te kunnen gaan wandelen.

Het meer is vooral zomers een fantastisch recreatiegebied. Vanaf een graspad met rietkragen zien we diverse eilanden, met illustere namen als Aardbeieneiland en Haringvreter. Het laatste dankt zijn naam aan de zeehonden, die door vissers ook wel haringvreters werden genoemd. Vroeger, toen het eiland nog een zandplaat in de zee was, zwommen ze naar hier om uit te rusten en te zonnen.

Haringvreter

Nu is de Haringvreter een gewilde overwinterplaats van vogels, wordt begraasd door wilde pony’s en één van de laatste enclaves van de zeldzame Noorse woelmuis. Verderop komen we over het terrein ’De Waterkant’ van Scouting Zeeland, met het Hopman Vernielhuis en zestien kampeerterreinen. Vrijwilligers zijn hard bezig het terrein winterklaar te maken. Als we weer op het fietspad lopen, zien we boven de dijk de eerste contouren van Veere. De Grote Kerk doet zelfs in de mist zijn naam eer aan. Het majestueuze godshuis werd over een periode van tweehonderd jaar gebouwd en één van de prominenten die er ligt begraven is Mary Stuart, dochter van de toenmalige Schotse koning James I.

Veere

Foto: Joop Duijs
 

Veere heeft een bijzondere band met Schotland. Wolfert VI, één van de zonen uit het geslacht Van Borsele, dat in het nabijgelegen kasteel Sandenburgh woonde, trouwde in 1444 met Mary en dat was het begin van grote welvaart voor Veere. Middelburg had in die tijd het alleenrecht Franse wijn te verhandelen, voor Duits hout kon je alleen in Dordrecht terecht. Het bracht de steden voorspoed en dat wilde Veere ook. Om het alleenrecht op de wolhandel te kunnen krijgen, begon men de Schotten voor zich te winnen.

Hoe deed je dat in die tijd? Nou, je trouwde niet alleen een prinses, maar liet bijvoorbeeld ook drie Vlaamse paarden verschepen naar het koninklijk paleis in Linlithgow. En dat werd gewaardeerd, want de Schotse koning stuurde een jonge leeuw als cadeau terug. We praten dus over vijfhonderd jaar geleden hè… In 1541 werden alle inspanningen en geschenken beloond toen de stad officieel als enige in de Lage Landen werd aangewezen waar Schotse wol mocht worden opgeslagen en verhandeld. Hierdoor kwamen er vele Schotten naar Veere, die op een gegeven moment zelfs tien procent van de bevolking uitmaakten. Ze kregen vele privileges. Zo hoefden ze geen accijns te betalen op bier en wijn en hadden ze zelfs een eigen herberg in de Wijngaardstraat. achter de Grote Kerk, waar ze tot 1795 goedkoop konden drinken. Een staaltje Schot op het spek binden en dat dit nogal eens uit de hand liep, laat zich raden...

Beschermd stadsgezicht

Veere is prachtig en terecht sinds 1974 beschermd stadsgezicht. Niet alleen de stad overigens, maar ook de nabijgelegen vestingwerken. Veel oude panden zijn in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw gerestaureerd en dat maakt een rondgang door het stadje tot een nog groter genoegen. De rijkdom van weleer straalt echt van de nog altijd fraaie gebouwen af. Omdat van de vesting niet zo heel veel meer over is, doen we alleen een ommetje door het stadje, waar het druk is met dagjesmensen.

Op de weg terug passeren we opnieuw de Cisterne, een overdekte regenput voor de Grote Kerk, en wandelen over de sluis in het Kanaal van Walcheren dat de Westerschelde en Veerse Meer met elkaar verbindt. Via Kleverskerke komen we weer in Arnemuiden. Het strenggelovige stadje, waar het inmiddels nog stiller is dan toen we vertrokken, lijkt zich al voor te bereiden op de zondagviering. Gelukkig is het maar een paar kilometer reizen naar Middelburg, mooie, gezellige stad met volop ontspanningsmogelijkheden.

Reacties: jduijs@telegraaf.nl

 

Middelburg

Middelburg is zo mooi en uniek dat de hele stad een beschermde status heeft gekregen. Het ’openluchtmuseum’ heeft de komende weken (t/m 6 januari) weer een ijsbaan en een gezellige kerstmarkt bij het prachtige, gotische stadhuis. Naast al het beschermde cultuurgoed kunt u heerlijk shoppen en uitgaan in de Zeeuwse hoofdstad. Als u de stad wandelend wilt verkennen, dan kunt u dat de komende weken doen met de zogenaamde Glühweinwandeling. Een gids laat u al het moois zien dat Middelburg te bieden heeft en bij de wandeling is een glaasje glühwein en apfelstrudel inbegrepen. Informatie: www.touristshop.nl.

Nog een aanrader: prik eens een vorkje in het jazzcafé/restaurant Desafinado (www.desafinado.nl) in de Koorkerkstraat, aan de voet van de Lange Jan. Geweldige sfeer, heerlijk eten!

Pijlstaartolie

Vroeger gingen de Arnemuider vissers er ’s nachts op uit om ’s middags weer terug te keren met de, hoofdzakelijk uit garnalen bestaande, vangst. De pijlstaartrog was een populaire bijvangst. De vissers waren vooral tuk op de lever. Ze stopten het orgaan in een wekfles, zetten deze in de zon zodat de inhoud ging rotten, waarna er wat olie en drab overbleef. Nadat de drab eruit was gezeefd, konden met de pijlstaartolie allerlei kwalen worden behandeld.

Hart voor Veere

In het Zeeuws Musuem in Middelburg is t/m 8 september 2013 de expositie Hart voor Veere te zien. U kunt o.a. de unieke collectie kunstwerken bewonderen die uitgever Bert Bakker aan museum schonk. Kunstenaars als Willem Vaarzon, Morel, Jan Heyse en Claire Bonebakker tonen hun liefde voor Veere met landschappen, stillevens en portretten. Informatie: www.zeeuwsmuseum.nl
Als u geïnteresseerd bent in de banden tussen Schotland en Veere dan is een bezoek aan het museum Schotse Huizen een aanrader. Informatie: www.schotsehuizen.nl.

Waterpark

Net buiten Arnemuiden wordt hard gewerkt aan de ontwikkeling van het Waterpark Veerse Meer. Een subtropisch zwembad en restaurant zijn in aanbouw. Als volgend jaar ook de bouw van de appartementen — met jacuzzi op het balkon! — wordt afgerond, is Walcheren een enorme attractie rijker. Nu al zijn de schitterende chalets en watervilla’s in de verhuur. Ze zijn te boeken via Landal en Vacansoleil. Informatie: www.wpvm.nl

Wandelwijzer: 16 km, honden toegestaan. 85% verhard. Horeca in Arnemuiden, Veere en onderweg bij restaurant Oranjeplaat (zaterdag en zondag geopend) en in het seizoen strandpaviljoen Het Zilveren Schor.

Reportages over Sluis

Walcheren oude glorie

Wandelen op Walcheren is reizen door de geschiedenis. Vandaag lopen we van Arnemuiden naar Veere en ontspannen in Middelburg. Steden die 500 jaar geleden het centrum van de wereld vormden.

Uitwaaien op het Zwin

Het is een uithoek: het westen van Zeeuws Vlaanderen. Ver van de ‘bewoonde wereld’. Buiten het toeristenseizoen stil en verlaten. Maar onder de kilometers omgeploegde Zeeuwse klei gaat een boeiende geschiedenis schuil.

Miljoenendans in florerend Sluis

Het zijn aantallen om van te duizelen. Maar Sluis blaakt van trots. Want wie presteert het om jaarlijks tussen de vier en vijf miljoen toeristen te trekken? Sluis dus! De trots van Zeeuws-Vlaanderen staat als een huis op de toeristische kaart van Nederland. "Een dorpje met in de...

Lees alle 3 reisreportages

Schrijf een reactie
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
afbeelding van lien
09-01-2013, 10:49
lien (gast)
Loffelijk om zeeuws-vlaanderen zo op de kaart te zetten. Maar hier wonende hebben we toch een ander idee over Sluis. Niet meer of minder dan een abc-complex. Alleen de rondwandeling over de wallen is nog interessant. Het 3-sterren michelin restaurant trekt een geselecteerd publiek dat Sluis verder links laat liggen.
  • 0
  • 0
afbeelding van -P.Kuizenga
09-12-2012, 14:54
-P.Kuizenga (gast)
Uw routebeschrijving en de waardering over het Zeeuwse landschap en in het bijzonder Middelburg, mijn woonplaats, is mij uit het hart gegrepen. Ik wandel graag en veel en deze route komt zeker deze wek aan de beurt.Met vriendelijke groet, P.Kuizenga
  • 0
  • 0